BENZALKONIUM CHLORIDE

Co to jest BENZALKONIUM CHLORIDE?

BENZALKONIUM CHLORIDE (chlorek benzalkoniowy) to substancja o działaniu przeciwdrobnoustrojowym, ujęta w unijnej bazie składników kosmetycznych CosIng jako konserwant dopuszczony do stosowania z ograniczeniami. 1 Pod tą nazwą INCI w CosIng figurują cztery numery CAS (63449-41-2, 68391-01-5, 68424-85-1, 85409-22-9) i cztery numery WE. 1 Według przeglądu z 2018 roku substancja jest używana od 1935 roku w wielu produktach, takich jak środki dezynfekujące, konserwanty i środki odkażające. 3

Po co jest w kosmetyku

W kosmetykach BENZALKONIUM CHLORIDE pełni funkcję konserwantu i składnika przeciwdrobnoustrojowego, czyli chroni produkt przed drobnoustrojami i ogranicza ich rozwój. 1 Działa też jako dezodorant, czyli ogranicza nieprzyjemny zapach. 1 Jako składnik antystatyczny zmniejsza elektryzowanie się włosów, a jako dyspergator pomaga równomiernie rozprowadzić cząstki w produkcie. 1 Według danych z Korei Południowej opisanych w przeglądzie z 2018 roku w odżywce do włosów występował w stężeniach 0,5-2%. 3

Funkcje według CosIng

• Konserwant: chroni produkt przed drobnoustrojami PRESERVATIVE
• Przeciwdrobnoustrojowy: ogranicza rozwój drobnoustrojów ANTIMICROBIAL
• Dezodorant: ogranicza nieprzyjemny zapach DEODORANT
• Antystatyczny: zmniejsza elektryzowanie się włosów ANTISTATIC
• Dyspergator: rozprowadza cząstki równomiernie SURFACTANT - DISPERSING

Bezpieczeństwo i ograniczenia

W UE BENZALKONIUM CHLORIDE jest dopuszczony jako konserwant (załącznik V, pozycja 54 rozporządzenia (WE) nr 1223/2009) w stężeniu maksymalnie 0,1% (w przeliczeniu na chlorek benzalkoniowy), z ostrzeżeniem: „Unikać kontaktu z oczami”. 1 Do celów innych niż hamowanie rozwoju drobnoustrojów w produkcie (cel ten musi wynikać z prezentacji produktu) załącznik III, pozycja 65 dopuszcza go w spłukiwanych produktach do włosów w stężeniu do 3%, przy czym związki z łańcuchem alkilowym C14 lub krótszym nie mogą przekraczać 0,1%, a na produkcie musi być ostrzeżenie o unikaniu kontaktu z oczami. 1 Do wpisów tego składnika w CosIng przypisana jest opinia unijnego komitetu naukowego dotycząca ograniczeń dla substancji z ówczesnego załącznika VI dyrektywy 76/768/EWG. 1 2 Przegląd oceny ryzyka z 2018 roku wskazuje, że substancja nie jest genotoksyczna ani nie wykazuje potencjału nowotworowego, a produkty z nią nie budzą zastrzeżeń przy obecnych ograniczeniach stężeń, choć zgłaszano obawy przy stosowaniu w okolicy oczu i do nosa. 3 W tajlandzkim badaniu pacjentów z zapaleniem warg kierowanych na testy płatkowe chlorek benzalkoniowy należał do najczęstszych alergenów kontaktowych (13,0%), a w przeglądzie niemieckim wskazano go jako alergen zawodowy w środkach dezynfekujących u osób opiekujących się chorymi i starszymi. 6 7

Przepisy UE

Brzmienie warunków pochodzi z bazy CosIng (po angielsku). Wiążący jest tekst rozporządzenia (WE) nr 1223/2009 w Dzienniku Urzędowym UE, także w wersji polskiej.

Co mówią badania

W zaślepionym porównaniu past do zębów prowadzonym przez dwa miesiące pasta z azulenem, chlorkiem sodu i chlorkiem benzalkoniowym dała wyraźniejszy spadek wskaźnika dziąsłowego, a pasta z chlorheksydyną wyraźniejszy spadek wskaźnika płytki, jednak różnice nie były istotne statystycznie. 5 W randomizowanym badaniu z 1993 roku pojedyncze użycie 3 ml alkoholowego płynu z chlorkiem benzalkoniowym do dezynfekcji rąk zmniejszyło liczbę bakterii o 94,1%, wobec 93,8% dla porównywanego płynu z powidonem jodu. 4

Najczęstsze pytania

Co to jest benzalkonium chloride?

BENZALKONIUM CHLORIDE (chlorek benzalkoniowy) to substancja przeciwdrobnoustrojowa, stosowana w kosmetykach między innymi jako konserwant. 1 Od 1935 roku jest używana także w środkach dezynfekujących i odkażających. 3

Po co jest benzalkonium chloride w kosmetykach?

Chroni produkt przed drobnoustrojami, ogranicza nieprzyjemny zapach, zmniejsza elektryzowanie się włosów i pomaga równomiernie rozprowadzić cząstki. 1 Bywa składnikiem odżywek do włosów, w których w Korei Południowej odnotowano stężenia 0,5-2%. 3

Czy benzalkonium chloride jest szkodliwy?

Przegląd oceny ryzyka z 2018 roku nie wykazał zastrzeżeń wobec kosmetyków z tym składnikiem przy obowiązujących limitach stężeń. 3 W UE jako konserwant może stanowić maksymalnie 0,1% produktu, a na opakowaniu musi być ostrzeżenie o unikaniu kontaktu z oczami. 1 U części osób może wywołać alergię kontaktową: w tajlandzkim badaniu pacjentów z zapaleniem warg należał do najczęstszych alergenów (13,0%). 7

Źródła

1. 1Baza CosIng, Komisja EuropejskaCosIng (Komisja Europejska): BENZALKONIUM CHLORIDE
2. 2Opinia komitetu naukowego UEOpinion concerning Restrictions on Materials listed in annex VI of Directive 76/768/EEC on Cosmetic Products
3. 3Praca naukowa (PubMed) · 2018Risk assessment of benzalkonium chloride in cosmetic products.
4. 4Praca naukowa (PubMed) · 1993The antiseptic effect of a quick drying rubbing type povidone-iodine alcoholic disinfectant solution.
5. 5Praca naukowa (PubMed) · 1980[Clinical statistical evaluation of the antiplaque efficacy of therapeutic aids].
6. 6Praca naukowa (PubMed) · 1994[Contact allergies in medical occupations].
7. 7Praca naukowa (PubMed) · 2023Prevalence and causative allergens of contact cheilitis in Thailand.

Opis opracowany automatycznie wyłącznie na podstawie wymienionych źródeł (CosIng, PubChem, opinie komitetów naukowych UE, PubMed) i sprawdzony w drugim, niezależnym przebiegu. Ma charakter informacyjny; zob. zastrzeżenie na dole strony. Sprawdzono 19 października 2026. Zastrzeżenie *