Skóra atopowa (AZS)

AZS to przewlekła choroba skóry, którą leczy lekarz: emolienty stosowane codziennie zmniejszają suchość i liczbę zaostrzeń, ale nie zastąpią leków przeciwzapalnych. Przy zaostrzeniu albo sączących lub zakażonych zmianach idź do dermatologa.

Składnik trafia na tę listę tylko wtedy, gdy ma badanie na ludziach z pozytywnym wynikiem albo zalecenie z wytycznych, a przypisanie przeszło dwie niezależne kontrole. Jak dobieramy składniki

1. Owies koloidalnyMocne dowody

   W badaniu 90 dzieci z losowym przydziałem krem z 1% owsa działał nie gorzej niż krem barierowy na receptę; nasilenie objawów spadło o połowę w 14 dni.

   Badanie, 2017 · Badanie, 2020 · FDA, 2003 · Przegląd badań, 2020

2. MocznikUmiarkowane dowody

   W dużym badaniu z losowym przydziałem krem z 5% mocznika zmniejszał ryzyko nawrotu wyprysku o 37%.

   Badanie, 2015

3. GlicerynaUmiarkowane dowody

   W badaniu w porównaniu z placebo krem z 20% gliceryny poprawił nawilżenie i barierę skóry, choć nie zmniejszył nasilenia objawów.

   Badanie, 2008 · Badanie, 2017

4. Kwas glicyretynowyUmiarkowane dowody

   W badaniach z losowym przydziałem u dorosłych i dzieci kremy z kwasem glicyretynowym działały lepiej niż kontrola, ale nie lepiej niż krem z ceramidami.

   Badanie, 2006 · Badanie, 2008 · Przegląd badań, 2017 · Badanie, 2011

5. Olej kokosowyUmiarkowane dowody

   W badaniu 117 dzieci z losowym przydziałem olej kokosowy zmniejszył nasilenie objawów o 68% wobec 38% po oleju mineralnym.

   Badanie, 2014 · Badanie, 2008

6. Witamina B12Umiarkowane dowody

   W małych badaniach w porównaniu z placebo (49 dorosłych, 21 dzieci) krem z witaminą B12 łagodził AZS; metaanaliza to potwierdza.

   Badanie, 2004 · Badanie, 2009 · Przegląd badań, 2022

7. Jad pszczeliUmiarkowane dowody

   W badaniu 136 osób z losowym przydziałem krem z jadem zmniejszył nasilenie objawów o 35% wobec 20% po kremie bez jadu i silniej łagodził świąd.

   Badanie, 2016

8. EktoinaUmiarkowane dowody

   W badaniu 65 dorosłych krem z 7% ektoiny działał nie gorzej niż niesteroidowy krem przeciwzapalny; nie porównano go z placebo.

   Badanie, 2019 · Przegląd badań, 2022

9. DziegiećSłabe dowody

   W badaniu z losowym przydziałem kąpiele z olejkiem ze smoły sosnowej zmniejszały nasilenie umiarkowanego i ciężkiego AZS u dzieci.

   Badanie, 2022

10. Lizaty bakteriiSłabe dowody

    W badaniu 75 osób krem z lizatem bakterii zmniejszał objawy i świąd lepiej niż placebo, ale metaanaliza u dorosłych nie wykazała przewagi.

    Badanie, 2008 · Przegląd badań, 2024

11. BisabololSłabe dowody

    W badaniu 278 osób krem z lewomenolem nieco zmniejszał świąd, a krem bez niego nie; nie podano, czy różnica była istotna.

    Badanie, 2011

12. Beta-glukanSłabe dowody

    W badaniu 105 osób bez grupy porównawczej krem z beta-glukanem zmniejszał nasilenie objawów i świąd.

    Badanie, 2016

13. CeramidySłabe dowody

    Emolient z ceramidami poprawił skórę u 22 z 24 dzieci z trudnym AZS; małe badanie bez grupy porównawczej.

    Badanie, 2002

14. DziurawiecSłabe dowody

    W małym badaniu 21 osób krem z hiperforyną z dziurawca działał lepiej niż ten sam krem bez niej na drugiej połowie ciała.

    Badanie, 2003

15. PrawoślazSłabe dowody

    W małym badaniu pilotażowym 22 dzieci maść z 1% prawoślazu zmniejszała nasilenie objawów; porównano ją z hydrokortyzonem.

    Badanie, 2021

16. Ekstrakt z lukrecjiSłabe dowody

    Żel z 2% ekstraktem z lukrecji zmniejszał rumień, obrzęk i świąd bardziej niż żel 1%; bez porównania z placebo.

    Badanie, 2003

17. Kwas linolowySłabe dowody

    W małym badaniu 20 osób emulsja z kwasem linolowym zmniejszyła objawy, utratę wody przez naskórek i rumień.

    Badanie, 2018

18. Olej z ogórecznikaSłabe dowody

    W badaniu 32 dzieci w porównaniu z placebo koszulki z olejem zmniejszyły zaczerwienienie i świąd; kapsułki doustne nie działały.

    Badanie, 2007

19. Olej z wiesiołkaSłabe dowody

    W małym badaniu 40 osób olej w emulsji stabilizował barierę skóry po 4 tygodniach; kapsułki doustne nie działały.

    Badanie, 1999

20. Sól z Morza MartwegoSłabe dowody

    Kąpiele w 5% roztworze soli przez 6 tygodni poprawiały nawilżenie, gładkość i zaczerwienienie suchej skóry atopowej.

    Badanie, 2005

21. Kwas rozmarynowySłabe dowody

    U 21 osób z łagodną atopią emulsja z 0,3% kwasu zmniejszyła zaczerwienienie i utratę wody przez naskórek; bez grupy porównawczej.

    Badanie, 2008

22. Masło sheaSłabe dowody

    U 34 dzieci krem z ekstraktem z masła shea nieco zmniejszył świąd; badanie bez grupy porównawczej.

    Badanie, 2015

23. MentolSłabe dowody

    Krem z 3% mentolem i ceramidami zmniejszał świąd w AZS; badanie bez grupy porównawczej.

    Badanie, 2017