Zaskórniki i wągry
Zaskórniki to początkowa postać trądziku. Przy licznych zmianach zapalnych albo bliznach idź do dermatologa: najlepiej przebadane na zaskórniki są retinoidy, część z nich na receptę.
Składnik trafia na tę listę tylko wtedy, gdy ma badanie na ludziach z pozytywnym wynikiem albo zalecenie z wytycznych, a przypisanie przeszło dwie niezależne kontrole. Jak dobieramy składniki
-
Kwas salicylowyUmiarkowane dowody
Żel myjący z 2% kwasem zmniejszał zaskórniki u 30 osób już po 2 tygodniach; wytyczne dermatologów zalecają go warunkowo przy trądziku.
Badanie, 1989 · Przegląd badań, 2015 · Przegląd badań, 2024 · FDA, 2026
-
Kwas kapryloilosalicylowyUmiarkowane dowody
W badaniu 20 osób z losowym przydziałem peelingi z LHA zmniejszyły liczbę zaskórników o ok. 56%, a salicylowe o ok. 49%.
-
Kwas azelainowyUmiarkowane dowody
Działa przeciwzaskórnikowo, normując rogowacenie ujść mieszków; wytyczne dermatologów zalecają go warunkowo przy trądziku.
-
Nadtlenek benzoiluUmiarkowane dowody
Działa złuszczająco i przeciwzaskórnikowo, a wytyczne silnie go zalecają przy trądziku; brak jednak badania mierzącego same zaskórniki.
-
GlukonolaktonUmiarkowane dowody
W badaniu 150 osób 14% glukonolakton zmniejszał zaskórniki i zmiany zapalne lepiej niż placebo, z mniejszą liczbą skutków ubocznych niż nadtlenek benzoilu.
-
Ekstrakt z zielonej herbatySłabe dowody
W metaanalizie 5 badań ekstrakt zmniejszał zaskórniki tylko w części analiz, a łącznie różnica była nieistotna.
-
Olej z czarnuszkiSłabe dowody
W badaniu 60 osób w porównaniu z placebo żel z czarnuszką zmniejszył zaskórniki i zmiany zapalne; badano żel, nie czysty olej.
-
Kwas linolowySłabe dowody
W badaniu w porównaniu z placebo żel z 2,5% po miesiącu zmniejszył mikrozaskórniki o ok. 25%; skóra trądzikowa ma go mniej.
-
Kwas glikolowySłabe dowody
Peelingi gabinetowe z kwasem glikolowym zmniejszały liczbę zaskórników, a dermatolodzy w konsensusie wskazują go przy trądziku.
-
Jad pszczeliSłabe dowody
W bardzo małym badaniu 12 osób kosmetyki z jadem zmniejszały zaskórniki i stany zapalne po 2 tygodniach; dowody są niskiej jakości.
- Adapalen: Retinoid trzeciej generacji na trądzik, na receptę. Najmniej drażniący z retinoidów miejscowych.
- Tretynoina: Retinoid na receptę stosowany w trądziku i fotostarzeniu skóry. W kosmetykach w UE jest zakazany.
- Trifaroten: Retinoid czwartej generacji na trądzik twarzy i tułowia, na receptę. Działa wybiórczo na receptor RAR-γ.