Trądzik
Przy trądziku umiarkowanym i ciężkim, bliznach albo nagłym nasileniu zmian idź do dermatologa: kosmetyki tylko wspierają leczenie.
Składnik trafia na tę listę tylko wtedy, gdy ma badanie na ludziach z pozytywnym wynikiem albo zalecenie z wytycznych, a przypisanie przeszło dwie niezależne kontrole. Jak dobieramy składniki
-
Nadtlenek benzoiluMocne dowody
Wytyczne dermatologów silnie go zalecają, przegląd Cochrane potwierdza przewagę nad placebo, a stężenie 2,5% działa na stany zapalne jak 5% i 10%.
-
Kwas azelainowyUmiarkowane dowody
Wytyczne dermatologów zalecają go warunkowo; jest zapewne słabszy niż nadtlenek benzoilu, a leki z 15 do 20% dają poprawę po ok. 4 tygodniach.
-
Kwas salicylowyUmiarkowane dowody
Wytyczne dermatologów zalecają go warunkowo, w USA jest składnikiem leków bez recepty, a żel myjący z 2% zmniejszał zaskórniki u 30 osób.
-
Kwas kapryloilosalicylowyUmiarkowane dowody
W badaniu 80 osób preparat z LHA przez 12 tygodni zmniejszył zmiany zapalne podobnie jak 5% nadtlenek benzoilu; peelingi z LHA ograniczały zaskórniki.
-
NiacynamidUmiarkowane dowody
W badaniu 80 osób żel z 4% działał podobnie jak antybiotyk na skórę, ale przegląd Cochrane ocenia dowody jako niskiej jakości.
-
GlukonolaktonUmiarkowane dowody
W badaniu 150 osób 14% glukonolakton zmniejszał zmiany zapalne i zaskórniki lepiej niż placebo, z mniejszą liczbą skutków ubocznych niż nadtlenek benzoilu.
-
Ekstrakt z zielonej herbatyUmiarkowane dowody
Metaanaliza 5 badań z losowym przydziałem: ekstrakt nakładany na skórę zmniejszał zmiany zapalne i zaskórniki.
-
RetinalUmiarkowane dowody
W badaniu z losowym przydziałem 0,1% retinal z 6% kwasem glikolowym był skuteczny w trądziku łagodnym i umiarkowanym; działa też przeciwbakteryjnie.
-
Olej z czarnuszkiSłabe dowody
W badaniu 60 osób z losowym przydziałem żel z czarnuszką zmniejszył nasilenie trądziku o 78% wobec 3% przy placebo; badano żel, nie sam olej.
-
Olejek z drzewa herbacianegoSłabe dowody
W badaniu 60 osób żel z 5% olejkiem działał lepiej niż placebo, ale przegląd ocenia jakość badań jako słabą i korzyści wymagają potwierdzenia.
-
Cynk PCASłabe dowody
Metaanaliza wskazuje, że cynk zmniejsza zmiany zapalne, ale dowody dla cynku na skórę są niskiej jakości.
-
Kwas glikolowySłabe dowody
Dermatolodzy w konsensusie wskazują go przy trądziku, a dowody dotyczą głównie peelingów gabinetowych 20 do 70%.
-
Kwas migdałowySłabe dowody
Peeling gabinetowy 45% działał podobnie jak peeling salicylowy, lepiej na stany zapalne; badania bez porównania z placebo.
-
Kwas pirogronowySłabe dowody
W małym badaniu 40 osób bez grupy porównawczej peeling 40 do 50% dał wyraźną poprawę u większości; jakość badań jest niska do umiarkowanej.
-
Kwas linolowySłabe dowody
W badaniu w porównaniu z placebo żel z 2,5% po miesiącu zmniejszył mikrozaskórniki o ok. 25%; skóra trądzikowa ma go mniej.
-
Pochodne witaminy CSłabe dowody
W jednym badaniu bez placebo 5% fosforan askorbylu sodu przez 8 tygodni zmniejszył zmiany zapalne o ok. 49%.
-
Lizaty bakteriiSłabe dowody
W badaniu 104 osób płyn z przesączem bakterii działał na zmiany zapalne podobnie jak nadtlenek benzoilu; przeglądy dają jednak sprzeczne wnioski.
-
Jad pszczeliSłabe dowody
W bardzo małych badaniach (12 i 30 osób) kosmetyki z jadem zmniejszały zmiany trądzikowe; dowody są niskiej jakości.
-
PropolisSłabe dowody
W małym badaniu krem z 20% propolisu z dodatkiem olejku herbacianego i aloesu zmniejszał trądzik lepiej niż krem z antybiotykiem.
-
ResweratrolSłabe dowody
W małym badaniu pilotażowym 20 osób żel z resweratrolem przez 60 dni zmniejszył nasilenie trądziku o ok. 54% wobec 6% po żelu bazowym.
-
Czynnik wzrostu EGFSłabe dowody
W małym badaniu 20 osób w porównaniu z placebo krem z EGF przez 6 tygodni zmniejszył zmiany zapalne o ok. 34%.
-
Salicylan betainySłabe dowody
W małym badaniu 30 osób bez placebo 3% salicylan betainy przez 28 dni zmniejszył liczbę zmian o 38%.
-
FulerenySłabe dowody
W badaniu bez grupy porównawczej żel z fulerenem przez 8 tygodni zmniejszył zmiany zapalne o ok. 38%.
-
Żeń-szeńSłabe dowody
Krem z frakcją czerwonego żeń-szenia łagodził trądzik u 20 osób w 4 tygodnie; małe badanie bez grupy porównawczej.
-
IchtiolSłabe dowody
Maść ichtiolowa 10% to lek na trądzik, a dodatek ichtiolu do antybiotyku zmniejszał wydzielanie łoju; brak badań samego ichtiolu w kosmetykach.
-
SiarkaSłabe dowody
W USA siarka 3 do 10% jest składnikiem leków na trądzik bez recepty, ale przegląd Cochrane ocenia dane jako niskiej jakości.
-
FitosfingozynaSłabe dowody
Opisano dobre wyniki w trądziku, ale badanie dotyczy surowca jednego producenta i nie podaje liczby uczestników ani stężeń.
- Adapalen: Retinoid trzeciej generacji na trądzik, na receptę. Najmniej drażniący z retinoidów miejscowych.
- Tretynoina: Retinoid na receptę stosowany w trądziku i fotostarzeniu skóry. W kosmetykach w UE jest zakazany.
- Trifaroten: Retinoid czwartej generacji na trądzik twarzy i tułowia, na receptę. Działa wybiórczo na receptor RAR-γ.
- Klindamycyna: Antybiotyk z grupy linkozamidów; żele i emulsje 1% na receptę na trądzik, najlepiej z nadtlenkiem benzoilu.
- Erytromycyna: Antybiotyk makrolidowy; maść i płyn 2% na receptę na trądzik zapalny, najlepiej z lekiem nieantybiotykowym.
- Izotretynoina: Doustny retinoid na ciężki trądzik, na receptę. U kobiet wymaga programu zapobiegania ciąży.