BUTYLPARABEN

Co to jest BUTYLPARABEN?

BUTYLPARABEN to 4-hydroksybenzoesan butylu, czyli ester butylowy kwasu 4-hydroksybenzoesowego, należący do grupy parabenów. 1 2 5 Jego wzór sumaryczny to C11H14O3, masa molowa wynosi 194,23 g/mol, numer CAS to 94-26-8, a numer WE to 202-318-7. 1 2 Butylparaben, obok metyl-, etyl- i propylparabenu, należy do najczęściej stosowanych parabenów, czyli środków przeciwdrobnoustrojowych używanych do konserwowania kosmetyków, leków i żywności. 5

Po co jest w kosmetyku

W kosmetykach BUTYLPARABEN pełni funkcję konserwantu, czyli chroni produkt przed rozwojem drobnoustrojów. 1 Baza CosIng wymienia także funkcję zapachową: składnik może wchodzić w skład kompozycji zapachowej. 1 Ocena komitetu naukowego UE z 2025 r. obejmowała jego stosowanie w produktach spłukiwanych, niespłukiwanych oraz do higieny jamy ustnej. 3

Funkcje według CosIng

• Konserwant: chroni produkt przed drobnoustrojami PRESERVATIVE
• Nadaje zapach: składnik kompozycji zapachowej FRAGRANCE

Bezpieczeństwo i ograniczenia

W UE BUTYLPARABEN jest dopuszczonym konserwantem wpisanym do załącznika V (pozycja 12 a) rozporządzenia (WE) nr 1223/2009, we wspólnym wpisie z propylparabenem i solami obu związków. 1 Maksymalne stężenie wynosi 0,14% (w przeliczeniu na kwas) dla sumy stężeń poszczególnych substancji, a dla mieszanin substancji z pozycji 12 i 12a 0,8% (w przeliczeniu na kwas), przy czym suma stężeń butyl- i propylparabenu oraz ich soli nie może przekraczać 0,14%. 1 Nie wolno go stosować w produktach niespłukiwanych przeznaczonych do okolic pieluszkowych dzieci poniżej trzech lat, a produkty niespłukiwane dla dzieci poniżej trzech lat muszą nosić ostrzeżenie „Nie stosować w okolicach pieluszkowych”. 1 W opinii z 2023 r. komitet SCCS, uwzględniając obawy dotyczące aktywności hormonalnej, uznał stosowanie butylparabenu jako konserwantu w stężeniu do 0,14% (w przeliczeniu na kwas) za bezpieczne, zaznaczył jednak, że bez danych o narażeniu dzieci nie można wykluczyć zagrożeń. 4 W opinii z 2025 r. dotyczącej dzieci SCCS stwierdził, że łączne stosowanie produktów z 0,14% butylparabenu nie jest bezpieczne dla dzieci w wieku od 0,5 do 10 lat, natomiast przy zaproponowanych przez wnioskodawcę stężeniach 0,14% w produktach spłukiwanych, 0,002% w niespłukiwanych i 0,092% w produktach do higieny jamy ustnej uznał go za bezpieczny dla wszystkich ocenianych grup wiekowych. 3

Przepisy UE

Brzmienie warunków pochodzi z bazy CosIng (po angielsku). Wiążący jest tekst rozporządzenia (WE) nr 1223/2009 w Dzienniku Urzędowym UE, także w wersji polskiej.

Co mówią badania

W badaniu klinicznym z 2007 r. porównano podrażnienie skóry wywoływane przez kilka konserwantów kosmetycznych, w tym butylparaben, za pomocą 24-godzinnych testów płatkowych oraz 21-dniowego testu kumulacyjnego podrażnienia w czterech typach receptur. 6 W tym badaniu metyl-, etyl-, propyl- i butylparaben, fenoksyetanol i chlorfenezyna miały podobny obiektywny potencjał podrażniający skórę przy minimalnym stężeniu hamującym, a chlorfenezyna wywoływała silniejsze podrażnienie odczuwane subiektywnie. 6

Najczęstsze pytania

Czym jest butylparaben?

Butylparaben to 4-hydroksybenzoesan butylu, ester kwasu 4-hydroksybenzoesowego z grupy parabenów. 1 2 5 W kosmetykach służy głównie jako konserwant. 1

Po co jest butylparaben w kosmetykach?

Butylparaben chroni kosmetyk przed rozwojem drobnoustrojów, czyli działa jako konserwant. 1 Może też pełnić funkcję składnika kompozycji zapachowej. 1

Czy butylparaben w kosmetykach jest bezpieczny?

W UE butylparaben jest dopuszczony jako konserwant w stężeniu do 0,14% (w przeliczeniu na kwas). 1 Komitet SCCS w 2023 r. uznał takie stosowanie za bezpieczne, a w 2025 r. stwierdził, że łączne stosowanie wielu produktów z 0,14% butylparabenu nie jest bezpieczne dla dzieci i wymaga obniżenia stężenia w części typów produktów. 3 4

Czy butylparaben może być w kosmetykach dla dzieci?

Nie wolno go stosować w produktach niespłukiwanych przeznaczonych do okolic pieluszkowych dzieci poniżej trzech lat. 1 Według SCCS z 2025 r. przy zaproponowanych stężeniach 0,14% w produktach spłukiwanych, 0,002% w niespłukiwanych i 0,092% w produktach do higieny jamy ustnej jest bezpieczny dla wszystkich ocenianych grup wiekowych dzieci. 3

Źródła

1. 1Baza CosIng, Komisja EuropejskaCosIng (Komisja Europejska): BUTYLPARABEN
2. 2PubChem (NCBI)PubChem: Butylparaben (CID 7184)
3. 3Opinia komitetu naukowego UE · 2025Butylparaben (CAS No. 94-26-8, EC No. 202-318-7) - Children's exposure
4. 4Opinia komitetu naukowego UE · 2023Butylparaben (CAS No. 94-26-8, EC No. 202-318-7)
5. 5Praca naukowa (PubMed) · 2021The controversies of parabens - an overview nowadays.
6. 6Praca naukowa (PubMed) · 2007Comparison of objective and sensory skin irritations of several cosmetic preservatives.

Opis opracowany automatycznie wyłącznie na podstawie wymienionych źródeł (CosIng, PubChem, opinie komitetów naukowych UE, PubMed) i sprawdzony w drugim, niezależnym przebiegu. Ma charakter informacyjny; zob. zastrzeżenie na dole strony. Sprawdzono 19 października 2026. Zastrzeżenie *