CETYLPYRIDINIUM CHLORIDE

Co to jest CETYLPYRIDINIUM CHLORIDE?

CETYLPYRIDINIUM CHLORIDE (chlorek cetylopirydyniowy) to związek chemiczny o nazwie chlorek 1-heksadecylopirydyniowy, stosowany w kosmetykach jako składnik przeciwdrobnoustrojowy i składnik produktów do higieny jamy ustnej. 1 2 Należy do czwartorzędowych związków amoniowych. 6 Jego wzór sumaryczny to C21H38ClN, a masa molowa wynosi 340,0 g/mol. 2

Po co jest w kosmetyku

W składzie kosmetyku działa przeciwdrobnoustrojowo, czyli ogranicza rozwój drobnoustrojów. 1 Pełni też funkcję dezodorującą, ograniczając nieprzyjemny zapach, oraz antystatyczną, zmniejszając elektryzowanie się włosów. 1 Jest składnikiem produktów do pielęgnacji zębów i jamy ustnej. 1 Należy do typowych składników aktywnych past do zębów i płynów do płukania jamy ustnej, stosowanych do kontroli płytki nazębnej. 5 6

Funkcje według CosIng

• Przeciwdrobnoustrojowy: ogranicza rozwój drobnoustrojów ANTIMICROBIAL
• Dezodorant: ogranicza nieprzyjemny zapach DEODORANT
• Antystatyczny: zmniejsza elektryzowanie się włosów ANTISTATIC
• Higiena jamy ustnej: składnik produktów do zębów i jamy ustnej ORAL CARE

Bezpieczeństwo i ograniczenia

Baza CosIng nie wymienia tego składnika w załącznikach II-VI rozporządzenia (WE) nr 1223/2009. 1 W opinii z 2015 roku komitet SCCS ocenił stosowanie chlorku cetylopirydyniowego jako konserwantu w płynach do płukania jamy ustnej do 0,1%, w innych produktach do higieny jamy ustnej do 0,5%, w balsamach i kremach do skóry do 0,2% oraz w antyperspirantach do 2,0%. 3 Komitet uznał, że poza możliwym podrażnieniem skóry, oczu i błony śluzowej jamy ustnej stosowanie składnika w pojedynczym produkcie kosmetycznym do jamy ustnej lub na skórę jest bezpieczne dla konsumenta. 3 Łączne narażenie z wielu produktów kosmetycznych i innych produktów konsumenckich może budzić obawy u części konsumentów, choć komitet uznał za mało prawdopodobne jednoczesne używanie ich wszystkich; opinia dotyczy wyłącznie produktów niebędących sprayami. 3 We wcześniejszej opinii z 2006 roku komitet SCCP stwierdził, że z powodu niewystarczających danych toksykologicznych nie może ocenić bezpieczeństwa składnika, i zażądał nowej dokumentacji. 4

Przepisy UE

W bazie CosIng ten składnik nie ma wpisu w załącznikach II-VI rozporządzenia (WE) nr 1223/2009, czyli nie jest na liście substancji zakazanych ani dozwolonych z ograniczeniami. Za bezpieczeństwo gotowego kosmetyku odpowiada producent: każdy kosmetyk wprowadzany do obrotu w UE musi mieć raport bezpieczeństwa.

Co mówią badania

W 12-tygodniowym randomizowanym badaniu zestaw pielęgnacyjny z płynem do płukania zawierającym 0,075% chlorku cetylopirydyniowego i 0,28% mleczanu cynku, pastą z fluorkiem cyny i szczoteczką dał istotnie większe zmniejszenie płytki i zapalenia dziąseł niż zwykłe szczotkowanie pastą z fluorem. 9 W badaniu z udziałem 36 osób przez 14 dni porównano szczotkowanie pastą z fluorem z zestawem pasty z triklosanem i płynu z 0,075% chlorku cetylopirydyniowego; po pierwszym użyciu ocena nieprzyjemnego zapachu z ust 2 godziny po śniadaniu wyniosła 5,94 dla zestawu wobec 6,21 dla samego szczotkowania. 10 W 24-miesięcznym badaniu (107 osób włączonych, 87 ukończyło) zestaw obejmujący płyn z chlorkiem cetylopirydyniowym, pastę z fluorkiem cyny, szczoteczkę elektryczną i nić dentystyczną wiązał się z niższym o 28% do 39% wskaźnikiem krwawienia dziąseł niż standardowa pielęgnacja. 8 W 6-tygodniowym pilotażowym badaniu z udziałem 60 pacjentów z zapaleniem dziąseł pasta z chlorkiem cetylopirydyniowym i cymenolem nie zmieniła różnorodności mikrobiomu poddziąsłowego. Wiązała się z większym niż pasta z monofluorofosforanem sodu spadkiem bakterii Aggregatibacter oraz z istotnym spadkiem Fusobacterium nucleatum. 11 Przegląd 20 badań klinicznych wskazał, że płyny z chlorkiem cetylopirydyniowym poprawiały stan dziąseł zarówno w krótszych, jak i dłuższych badaniach. 7

Najczęstsze pytania

Cetylpyridinium chloride: co to jest?

To chlorek cetylopirydyniowy, czyli chlorek 1-heksadecylopirydyniowy, związek z grupy czwartorzędowych związków amoniowych. 1 6 W kosmetykach pełni funkcję przeciwdrobnoustrojową, dezodorującą, antystatyczną i jest składnikiem produktów do higieny jamy ustnej. 1

W jakich produktach występuje cetylpyridinium chloride?

Występuje m.in. w pastach do zębów i płynach do płukania jamy ustnej. 5 6 Komitet SCCS oceniał też jego użycie w balsamach i kremach do skóry oraz w antyperspirantach. 3

Czy cetylpyridinium chloride jest bezpieczny?

Według opinii SCCS z 2015 roku stosowanie go w pojedynczym produkcie do jamy ustnej lub na skórę w ocenianych stężeniach jest bezpieczne, z wyjątkiem możliwego podrażnienia skóry, oczu i błony śluzowej jamy ustnej. 3 Komitet zwrócił uwagę, że łączne narażenie z wielu produktów może budzić obawy u części konsumentów. 3

Źródła

1. 1Baza CosIng, Komisja EuropejskaCosIng (Komisja Europejska): CETYLPYRIDINIUM CHLORIDE
2. 2PubChem (NCBI)PubChem: Cetylpyridinium Chloride (CID 31239)
3. 3Opinia komitetu naukowego UE · 2015Opinion on Cetylpyridinium chloride - Submission II
4. 4Opinia komitetu naukowego UE · 2006Cetylpyridinium chloride COLIPA No. P97
5. 5Praca naukowa (PubMed) · 2021Recent Development of Active Ingredients in Mouthwashes and Toothpastes for Periodontal Diseases.
6. 6Praca naukowa (PubMed) · 2013Antiplaque and antigingivitis toothpastes.
7. 7Praca naukowa (PubMed) · 2018Gingivitis Models - Relevant Approaches to Assess Oral Hygiene Products.
8. 8Praca naukowa (PubMed) · 2021Effects of an oral hygiene regimen on progression of gingivitis/early periodontitis: A randomized controlled trial.
9. 9Praca naukowa (PubMed) · 2025ANTIPLAQUE AND ANTIGINGIVITIS EFFECTS OF A NOVEL ORAL CARE REGIMEN FEATURING STANNOUS FLUORIDE TOOTHPASTE, A UNIQUE TOOTHBRUSH, AND CETYLPYRIDINIUM CHLORIDE MOUTHWASH: A RANDOMIZED CLINICAL TRIAL.
10. 10Praca naukowa (PubMed) · 2016Malodor reductions and improved oral hygiene by toothbrushing and mouthrinsing.
11. 11Praca naukowa (PubMed) · 2025Impact of toothpaste use on the subgingival microbiome: a pilot randomized clinical trial.

Opis opracowany automatycznie wyłącznie na podstawie wymienionych źródeł (CosIng, PubChem, opinie komitetów naukowych UE, PubMed) i sprawdzony w drugim, niezależnym przebiegu. Ma charakter informacyjny; zob. zastrzeżenie na dole strony. Sprawdzono 19 października 2026. Zastrzeżenie *