ISOPROPYL ALCOHOL

Co to jest ISOPROPYL ALCOHOL?

ISOPROPYL ALCOHOL to izopropanol, czyli propan-2-ol: prosty alkohol o wzorze C3H8O i masie molowej 60,10 g/mol. 1 2 Jest to przezroczysta, bezbarwna ciecz o owocowym zapachu i lekko gorzkim smaku. 3 Izopropanol występuje w wielu produktach domowych i handlowych, m.in. w środkach czystości, środkach dezynfekujących, kosmetykach, rozpuszczalnikach i farmaceutykach. 3

Po co jest w kosmetyku

W kosmetykach ISOPROPYL ALCOHOL pełni rolę rozpuszczalnika, czyli rozpuszcza inne składniki receptury. 1 Reguluje też gęstość produktu, pomagając go zagęścić lub rozrzedzić. 1 Działa przeciwpieniąco, ograniczając pienienie podczas produkcji i używania kosmetyku. 1 Może być także składnikiem kompozycji zapachowej. 1 Izopropanol jest jednym z alkoholi stosowanych w alkoholowych płynach do dezynfekcji rąk, zawierających 60-90% etanolu lub izopropanolu. 4

Funkcje według CosIng

• Reguluje gęstość: zagęszcza lub rozrzedza produkt VISCOSITY CONTROLLING
• Rozpuszczalnik: rozpuszcza inne składniki SOLVENT
• Przeciwpieniący: ogranicza pienienie podczas produkcji i użycia ANTIFOAMING
• Nadaje zapach: składnik kompozycji zapachowej PERFUMING

Bezpieczeństwo i ograniczenia

Baza CosIng nie wymienia ISOPROPYL ALCOHOL w załącznikach II-VI rozporządzenia (WE) nr 1223/2009, więc nie ma dla niego w tym rozporządzeniu szczególnych limitów stężenia ani wymaganych ostrzeżeń. 1 W zebranych źródłach brak opinii komitetów naukowych UE (SCCS) dotyczących tego składnika. W badaniu na 30 osobach, w którym produkty nakładano na ogoloną skórę podudzia, izopropanol użyty jako kontrola pozytywna wywołał najsilniejsze pieczenie (10 w skali 0-10), a wazelina najsłabsze (0). 8 W badaniu z udziałem 20 ochotników częste wcieranie w dłonie mieszaniny n-propanolu (50%) i izopropanolu (30%) powodowało niewielkie, ale istotne pogorszenie stanu skóry, mniejsze, gdy preparat zawierał dodatki kosmetyczne. 7 Według przeglądu z 2014 roku większość zatruć izopropanolem jest przypadkowa i dotyczy dzieci poniżej 6. roku życia, a zgony zdarzają się rzadko. 3

Przepisy UE

W bazie CosIng ten składnik nie ma wpisu w załącznikach II-VI rozporządzenia (WE) nr 1223/2009, czyli nie jest na liście substancji zakazanych ani dozwolonych z ograniczeniami. Za bezpieczeństwo gotowego kosmetyku odpowiada producent: każdy kosmetyk wprowadzany do obrotu w UE musi mieć raport bezpieczeństwa.

Co mówią badania

W randomizowanym badaniu 50 ochotników myło ręce 15 razy dziennie przez 5 dni jednym z pięciu środków, m.in. 70% izopropanolem; pod koniec 5. dnia wszystkie środki istotnie bardziej zmniejszały liczbę bakterii na dłoniach niż zwykłe mydło w płynie. 5 W tym samym badaniu ocena wpływu mycia na skórę i ogólne zadowolenie uczestników różniły się istotnie w zależności od produktu. 5 W randomizowanym badaniu na 42 osobach oczyszczanie skóry powiek 70% izopropanolem, 10% jodopowidonem lub rozcieńczonym szamponem dla dzieci istotnie zmniejszało ilość bakterii, bez istotnych różnic między tymi trzema środkami. 6

Najczęstsze pytania

Po co jest isopropyl alcohol w kosmetykach?

Isopropyl alcohol w kosmetykach służy jako rozpuszczalnik, regulator gęstości i składnik przeciwpieniący. 1 Może też wchodzić w skład kompozycji zapachowej. 1

Czy isopropyl alcohol jest dozwolony w kosmetykach w UE?

Tak, składnik figuruje w bazie CosIng i nie jest wymieniony w załącznikach II-VI rozporządzenia (WE) nr 1223/2009, więc nie podlega tam zakazom ani szczególnym ograniczeniom. 1

Czy isopropyl alcohol podrażnia skórę?

Może wywoływać pieczenie: w badaniu na 30 osobach izopropanol nałożony na ogoloną skórę dawał najsilniejsze pieczenie spośród testowanych produktów. 8 W innym badaniu częste stosowanie alkoholowego środka do dezynfekcji rąk z izopropanolem lekko pogarszało stan skóry, a dodatki kosmetyczne zmniejszały ten efekt. 7

Źródła

1. 1Baza CosIng, Komisja EuropejskaCosIng (Komisja Europejska): ISOPROPYL ALCOHOL
2. 2PubChem (NCBI)PubChem: Isopropanol (CID 3776)
3. 3Praca naukowa (PubMed) · 2014Isopropanol poisoning.
4. 4Praca naukowa (PubMed) · 2021Skin care and hygiene among healthcare professionals during and after the SARS-CoV-2 pandemic.
5. 5Praca naukowa (PubMed) · 1986Efficacy of alcohol-based hand rinses under frequent-use conditions.
6. 6Praca naukowa (PubMed) · 2018Baby Shampoo Versus Povidone-Iodine or Isopropyl Alcohol in Reducing Eyelid Skin Bacterial Load.
7. 7Praca naukowa (PubMed) · 1991The influence of cosmetic additives on the acceptability of alcohol-based hand disinfectants.
8. 8Praca naukowa (PubMed) · 2016Differences in Cutaneous Irritation of Five Commonly Used Topical Products.

Opis opracowany automatycznie wyłącznie na podstawie wymienionych źródeł (CosIng, PubChem, opinie komitetów naukowych UE, PubMed) i sprawdzony w drugim, niezależnym przebiegu. Ma charakter informacyjny; zob. zastrzeżenie na dole strony. Sprawdzono 19 października 2026. Zastrzeżenie *