LIMONENE

Co to jest LIMONENE?

LIMONENE (limonen) to organiczny związek chemiczny, 1-metylo-4-izopropenylocykloheksen, znany też jako dipenten, stosowany w kosmetykach jako składnik zapachowy. 1 3 Ma wzór sumaryczny C10H16 i masę molową 136,23 g/mol. 2 Należy do monoterpenoidów, lotnych związków występujących w roślinnych olejkach eterycznych. 4

Po co jest w kosmetyku

W kosmetykach LIMONENE pełni funkcję składnika nadającego zapach, czyli jest częścią kompozycji zapachowej. 1 Działa też jako rozpuszczalnik, czyli pomaga rozpuścić inne składniki receptury. 1 Ma również funkcję dezodorantu, czyli ogranicza nieprzyjemny zapach. 1 Jest substancją zapachową szeroko stosowaną w kosmetykach i produktach gospodarstwa domowego. 3 W badaniu składów 1447 detergentów ze 131 gospodarstw domowych limonen należał do najczęściej wymienianych alergenów zapachowych. 6

Funkcje według CosIng

• Dezodorant: ogranicza nieprzyjemny zapach DEODORANT
• Rozpuszczalnik: rozpuszcza inne składniki SOLVENT
• Nadaje zapach: składnik kompozycji zapachowej PERFUMING

Bezpieczeństwo i ograniczenia

W UE LIMONENE jest dozwolony z ograniczeniami i figuruje w załączniku III rozporządzenia (WE) nr 1223/2009 pod pozycją 88, zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2023/1545. 1 Jako alergen zapachowy musi być podany w wykazie składników, gdy jego stężenie przekracza 0,001% w produktach pozostawianych na skórze lub 0,01% w produktach spłukiwanych. 1 Liczba nadtlenkowa substancji musi być mniejsza niż 20 mmol/l, przy czym limit ten dotyczy samej substancji, a nie gotowego kosmetyku. 1 Według przeglądu z 2019 roku pod wpływem tlenu z powietrza limonen tworzy produkty utlenienia, z których wodoronadtlenki mają znacznie silniejsze działanie uczulające niż czysty związek. 3 Przy rutynowym testowaniu pacjentów z podejrzeniem kontaktowego zapalenia skóry wodoronadtlenkami limonenu stwierdzano wysoką częstość reakcji dodatnich, choć część z nich może być fałszywie dodatnimi reakcjami z podrażnienia. 3

Przepisy UE

Brzmienie warunków pochodzi z bazy CosIng (po angielsku). Wiążący jest tekst rozporządzenia (WE) nr 1223/2009 w Dzienniku Urzędowym UE, także w wersji polskiej.

Co mówią badania

W randomizowanym, podwójnie zaślepionym badaniu z udziałem 408 osób (201 z przebarwieniami od palenia, 207 od herbaty) porównywano pasty do zębów z 5% d-limonenu (odmiany limonenu) i bez niego, stosowane dwa razy dziennie przez 4 tygodnie, a następnie przez kolejne 4 tygodnie. 5 Pasta wybielająca z dodatkiem 5% d-limonenu istotnie zmniejszyła przebarwienia od palenia, zarówno ich usuwanie, jak i powstawanie nowych. 5 Sam 5% d-limonen w paście bez składnika wybielającego dawał dodatkową korzyść w hamowaniu przebarwień od palenia, ale nie w usuwaniu długotrwałych przebarwień. 5

Najczęstsze pytania

Co to jest limonene?

LIMONENE to limonen, związek z grupy monoterpenów występujący w roślinnych olejkach eterycznych. 1 4 W kosmetykach służy głównie jako składnik zapachowy. 1 3

Po co jest limonene w kosmetykach?

Limonen nadaje kosmetykom zapach, a dodatkowo działa jako rozpuszczalnik i ogranicza nieprzyjemny zapach. 1

Czy limonene jest szkodliwy?

Limonen jest w UE dozwolony z ograniczeniami i jako alergen zapachowy musi być wymieniony w składzie powyżej 0,001% w produktach pozostawianych na skórze i 0,01% w spłukiwanych. 1 Alergię na czysty limonen uważano za rzadką, jednak jego produkty utlenienia na powietrzu, czyli wodoronadtlenki, mają znacznie silniejsze działanie uczulające. 3 Przepisy UE wymagają też, by liczba nadtlenkowa surowca była mniejsza niż 20 mmol/l. 1

Dlaczego limonene jest wymieniany w składzie jako alergen?

Limonen jest w UE zaliczany do alergenów zapachowych, których obecność trzeba wskazać w wykazie składników po przekroczeniu określonego stężenia. 1

Źródła

1. 1Baza CosIng, Komisja EuropejskaCosIng (Komisja Europejska): LIMONENE
2. 2PubChem (NCBI)PubChem: 1-Methyl-4-Prop-1-En-2-Ylcyclohexene (CID 22311)
3. 3Praca naukowa (PubMed) · 2019Limonene Hydroperoxides.
4. 4Praca naukowa (PubMed) · 2021Monoterpenoid biosynthesis by engineered microbes.
5. 5Praca naukowa (PubMed) · 2010Effect of toothpaste containing d-limonene on natural extrinsic smoking stain: a 4-week clinical trial.
6. 6Praca naukowa (PubMed) · 2018Fragrance allergens in household detergents.

Opis opracowany automatycznie wyłącznie na podstawie wymienionych źródeł (CosIng, PubChem, opinie komitetów naukowych UE, PubMed) i sprawdzony w drugim, niezależnym przebiegu. Ma charakter informacyjny; zob. zastrzeżenie na dole strony. Sprawdzono 19 października 2026. Zastrzeżenie *