MANNITOL

Co to jest MANNITOL?

MANNITOL (D-mannitol) to alkohol cukrowy, czyli związek z grupy polioli, stosowany w kosmetykach jako składnik nawilżający i pielęgnujący skórę. 1 2 5 6 Jego wzór sumaryczny to C6H14O6, masa molowa wynosi 182,17, a nazwa IUPAC to (2R,3R,4R,5R)-hexane-1,2,3,4,5,6-hexol, co oznacza sześciowęglowy łańcuch z sześcioma grupami hydroksylowymi. 2 Alkohole cukrowe, w tym mannitol, przemysłowo otrzymuje się zwykle przez katalityczne uwodornienie cukrów, a coraz większym zainteresowaniem cieszą się metody z udziałem mikroorganizmów. 3

Po co jest w kosmetyku

W składzie kosmetyku MANNITOL pełni rolę humektanta: wiąże wodę i ogranicza wysychanie produktu oraz skóry. 1 5 Według CosIng działa też nawilżająco, czyli zwiększa zawartość wody w naskórku, oraz pielęgnuje skórę, pomagając utrzymać ją w dobrej kondycji. 1 Może także pełnić funkcję wiążącą, czyli spajać składniki, np. w pudrach, oraz wchodzić w skład kompozycji zapachowej. 1 Alkohole cukrowe, takie jak mannitol, znajdują zastosowanie m.in. w produktach do higieny jamy ustnej i pielęgnacji ciała. 3

Funkcje według CosIng

• Humektant: wiąże wodę i ogranicza wysychanie produktu i skóry HUMECTANT
• Nawilża: zwiększa zawartość wody w naskórku MOISTURISING
• Pielęgnuje skórę: utrzymuje skórę w dobrej kondycji SKIN CONDITIONING
• Wiąże: spaja składniki, np. w pudrach BINDING
• Nadaje zapach: składnik kompozycji zapachowej FRAGRANCE

Bezpieczeństwo i ograniczenia

CosIng nie wymienia MANNITOL w załącznikach II-VI rozporządzenia (WE) nr 1223/2009, więc składnik nie podlega w UE szczególnym ograniczeniom stężenia ani wymaganym ostrzeżeniom. 1 Panel ekspertów ds. bezpieczeństwa składników kosmetycznych w ocenie z 2025 roku uznał mannitol, sorbitol i ksylitol za bezpieczne w kosmetykach przy obecnych praktykach stosowania i stężeniach opisanych w ocenie. 5 W zebranych źródłach brak danych o częstości alergii kontaktowych czy dodatnich testów płatkowych na MANNITOL.

Przepisy UE

W bazie CosIng ten składnik nie ma wpisu w załącznikach II-VI rozporządzenia (WE) nr 1223/2009, czyli nie jest na liście substancji zakazanych ani dozwolonych z ograniczeniami. Za bezpieczeństwo gotowego kosmetyku odpowiada producent: każdy kosmetyk wprowadzany do obrotu w UE musi mieć raport bezpieczeństwa.

Co mówią badania

W badaniu zdrowych dorosłych ochotników poddano testom płatkowym z 0,1% laurylosiarczanem sodu (SLS) z dodatkiem różnych polioli lub bez nich, a reakcję skóry oceniano pomiarem przeznaskórkowej utraty wody (TEWL). 6 Gliceryna i ksylitol istotnie ograniczały wzrost TEWL wywołany przez SLS, natomiast mannitol nie miał wpływu na podrażnienie skóry wywołane SLS. 6 W pilotażowym, randomizowanym badaniu z podwójnie ślepą próbą u 25 dorosłych na górną wargę nakładano krem z 0,075% kapsaicyną, a następnie na jedną połowę wargi krem z mannitolem, a na drugą ten sam krem bez mannitolu. 4 Uczestnicy co minutę przez 10 minut oceniali ból w skali 0-10, a według tytułu pracy miejscowo stosowany mannitol zmniejszał ból wywołany kapsaicyną w tym modelu. 4

Najczęstsze pytania

Do czego służy mannitol w kosmetykach?

Mannitol w kosmetykach działa jako humektant: wiąże wodę, nawilża i pielęgnuje skórę. 1 5 Może też spajać składniki, np. w pudrach, oraz być częścią kompozycji zapachowej. 1

Czy mannitol w kosmetykach jest bezpieczny?

Tak, panel ekspertów ds. bezpieczeństwa składników kosmetycznych uznał mannitol za bezpieczny w kosmetykach przy obecnych praktykach stosowania i stężeniach. 5 W UE składnik nie figuruje w załącznikach II-VI rozporządzenia kosmetycznego, więc nie ma dla niego szczególnych ograniczeń. 1

Czy mannitol to cukier?

Nie, mannitol to alkohol cukrowy (poliol), a nie cukier, choć przemysłowo alkohole cukrowe otrzymuje się zwykle przez uwodornienie cukrów. 3 5 6

Źródła

1. 1Baza CosIng, Komisja EuropejskaCosIng (Komisja Europejska): MANNITOL
2. 2PubChem (NCBI)PubChem: Mannitol (CID 6251)
3. 3Praca naukowa (PubMed) · 2008Metabolic engineering for bioproduction of sugar alcohols.
4. 4Praca naukowa (PubMed) · 2015Topical Mannitol Reduces Capsaicin-Induced Pain: Results of a Pilot-Level, Double-Blind, Randomized Controlled Trial.
5. 5Praca naukowa (PubMed) · 2025Safety Assessment of Mannitol, Sorbitol, and Xylitol as Used in Cosmetics.
6. 6Praca naukowa (PubMed) · 2011Antiirritant properties of polyols and amino acids.

Opis opracowany automatycznie wyłącznie na podstawie wymienionych źródeł (CosIng, PubChem, opinie komitetów naukowych UE, PubMed) i sprawdzony w drugim, niezależnym przebiegu. Ma charakter informacyjny; zob. zastrzeżenie na dole strony. Sprawdzono 19 października 2026. Zastrzeżenie *