SODIUM FLUORIDE

Co to jest SODIUM FLUORIDE?

SODIUM FLUORIDE to fluorek sodu, związek chemiczny sodu i fluoru o wzorze NaF (w zapisie PubChem FNa). 1 2 Jego masa molowa wynosi około 41,99 g/mol. 2 Substancja ma numer CAS 7681-49-4 i numer WE 231-667-8. 1

Po co jest w kosmetyku

Według unijnej bazy składników kosmetycznych SODIUM FLUORIDE pełni funkcję składnika do higieny jamy ustnej, czyli jest stosowany w produktach do zębów i jamy ustnej. 1 Ma też funkcję przeciw płytce nazębnej, czyli ogranicza jej osadzanie się. 1 Fluorek sodu należy do typowych składników aktywnych past do zębów i płynów do płukania jamy ustnej. 7 Według opinii komitetu naukowego UE z 2005 roku pasta do zębów zawierająca 0,15% (1500 ppm) fluoru skutecznie zapobiega próchnicy we wszystkich grupach wiekowych, także u dzieci poniżej 6 lat, a poniżej 1000 ppm działanie przeciwpróchnicze fluoru nie zostało potwierdzone. 3 Przegląd wytycznych klinicznych z 2025 roku podaje, że dla dorosłych zalecane są płyny do płukania jamy ustnej z chlorheksydyną lub fluorkiem sodu. 6

Funkcje według CosIng

• Higiena jamy ustnej: składnik produktów do zębów i jamy ustnej ORAL CARE
• Przeciw płytce nazębnej: ogranicza osadzanie się płytki ANTIPLAQUE

Bezpieczeństwo i ograniczenia

W UE SODIUM FLUORIDE jest dozwolony z ograniczeniami: figuruje w załączniku III rozporządzenia (WE) nr 1223/2009 pod pozycją 31 i może być stosowany w produktach do jamy ustnej w maksymalnym stężeniu 0,15% w przeliczeniu na fluor (F). 1 Po zmieszaniu z innymi związkami fluoru dozwolonymi w tym załączniku łączne stężenie fluoru nie może przekroczyć 0,15%. 1 Na opakowaniu wymagany jest napis „Zawiera fluorek sodu”, a w przypadku past do zębów zawierających od 0,1 do 0,15% fluoru, o ile nie są oznaczone jako przeciwwskazane dla dzieci (np. „tylko dla dorosłych”), obowiązkowe jest ostrzeżenie: „Dzieci w wieku 6 lat i młodsze: stosować ilość wielkości ziarnka grochu, szczotkować pod nadzorem, aby ograniczyć połykanie. W przypadku przyjmowania fluoru z innych źródeł skonsultować się z dentystą lub lekarzem”. 1 Komitet naukowy UE (SCCP) w opinii z 2005 roku stwierdził, że maksymalne dozwolone stężenie 0,15% (1500 ppm) fluoru nie budzi zastrzeżeń co do bezpieczeństwa przy stosowaniu przez dzieci poniżej 6 lat. 3 Według tej opinii, jeśli jedynym źródłem fluoru jest pasta zawierająca 1000-1500 ppm fluoru stosowana zgodnie z zaleceniami, ryzyko fluorozy u dzieci poniżej 6 lat jest minimalne, bo wchłonięta ilość jest mniejsza niż połowa uznanego odpowiedniego spożycia 0,7 mg fluoru dziennie dla dzieci w wieku 1-3 lat. 3 Komitety naukowe UE wydały w sprawie związków fluoru w produktach do higieny jamy ustnej dla dzieci poniżej 6 lat także opinię w 2003 roku i wyjaśnienie do obu opinii w 2009 roku. 4 5

Przepisy UE

Brzmienie warunków pochodzi z bazy CosIng (po angielsku). Wiążący jest tekst rozporządzenia (WE) nr 1223/2009 w Dzienniku Urzędowym UE, także w wersji polskiej.

Co mówią badania

W 18-miesięcznym, podwójnie zaślepionym badaniu z randomizacją u dorosłych (189 osób w analizie ITT, 171 ukończyło badanie zgodnie z protokołem) porównano pastę z hydroksyapatytem bez fluoru z pastą z fluorkiem sodu (1450 ppm fluoru). 8 Brak przyrostu wskaźnika próchnicy DMFS zaobserwowano u 89,3% osób z grupy hydroksyapatytu i 87,4% z grupy fluorku, a pasta z hydroksyapatytem nie okazała się statystycznie gorsza. 8 W 2-tygodniowym badaniu z randomizacją u 40 dorosłych porównano tabletki do mycia zębów z 0,243% fluorku sodu z konwencjonalną pastą z fluorkiem sodu. 9 W obu grupach kontrola płytki nazębnej istotnie się poprawiła, bez istotnej różnicy między grupami we wskaźnikach dziąsłowym i płytki, natomiast konsystencję i pienienie tabletek oceniono gorzej. 9

Najczęstsze pytania

Co to jest sodium fluoride?

SODIUM FLUORIDE to fluorek sodu, związek sodu i fluoru o wzorze NaF. 2 W kosmetykach jest składnikiem produktów do higieny jamy ustnej, ograniczającym osadzanie się płytki nazębnej. 1

Po co jest sodium fluoride w kosmetykach?

Fluorek sodu dodaje się do produktów do zębów i jamy ustnej, takich jak pasty i płyny do płukania. 1 7 Według opinii komitetu naukowego UE z 2005 roku pasta z 0,15% (1500 ppm) fluoru skutecznie zapobiega próchnicy we wszystkich grupach wiekowych. 3

Czy sodium fluoride jest szkodliwy?

W UE fluorek sodu jest dozwolony w produktach do jamy ustnej do stężenia 0,15% w przeliczeniu na fluor, z obowiązkowymi ostrzeżeniami dotyczącymi dzieci w wieku 6 lat i młodszych. 1 Komitet naukowy UE uznał w 2005 roku, że to stężenie nie budzi zastrzeżeń co do bezpieczeństwa u dzieci poniżej 6 lat, a ryzyko fluorozy przy stosowaniu pasty zgodnie z zaleceniami jako jedynego źródła fluoru jest minimalne. 3

Źródła

1. 1Baza CosIng, Komisja EuropejskaCosIng (Komisja Europejska): SODIUM FLUORIDE
2. 2PubChem (NCBI)PubChem: Sodium Fluoride (CID 5235)
3. 3Opinia komitetu naukowego UE · 2005Opinion on the Safety of Fluorine Compounds in Oral Hygiene Products for Children under the Age of 6 Years
4. 4Opinia komitetu naukowego UE · 2009Clarification on the Opinions SCCNFP/0653/03 and SCCP/0882/05 on the Safety of Fluorine Compounds in Oral Hygiene Products for Children under the Age of 6 Years
5. 5Opinia komitetu naukowego UE · 2003Opinion concerning the Safety of Fluorine Compounds in Oral Hygiene Products for Children under the Age of 6 years
6. 6Praca naukowa (PubMed) · 2025Oral Health Care: A Systematic Review of Clinical Practice Guidelines.
7. 7Praca naukowa (PubMed) · 2021Recent Development of Active Ingredients in Mouthwashes and Toothpastes for Periodontal Diseases.
8. 8Praca naukowa (PubMed) · 2023Caries-preventing effect of a hydroxyapatite-toothpaste in adults: a 18-month double-blinded randomized clinical trial.
9. 9Praca naukowa (PubMed) · 2023A comparison of toothpaste tablets and a sodium fluoride dentifrice for the control of supragingival plaque and gingivitis: A 2-week randomized controlled trial.

Opis opracowany automatycznie wyłącznie na podstawie wymienionych źródeł (CosIng, PubChem, opinie komitetów naukowych UE, PubMed) i sprawdzony w drugim, niezależnym przebiegu. Ma charakter informacyjny; zob. zastrzeżenie na dole strony. Sprawdzono 20 października 2026. Zastrzeżenie *