SODIUM MONOFLUOROPHOSPHATE

Co to jest SODIUM MONOFLUOROPHOSPHATE?

SODIUM MONOFLUOROPHOSPHATE (monofluorofosforan sodu) to związek chemiczny zawierający fluor, czyli disodowa sól kwasu fluorofosforowego, używana w produktach do higieny jamy ustnej. 1 2 Jego wzór sumaryczny to FNa2O3P, a masa molowa wynosi 143,950. 2 Składnik ma numery CAS 10163-15-2 / 7631-97-2 i numery WE 233-433-0 / 231-552-2. 1

Po co jest w kosmetyku

Według unijnej bazy składników kosmetycznych SODIUM MONOFLUOROPHOSPHATE pełni funkcję składnika higieny jamy ustnej, czyli jest stosowany w produktach do zębów i jamy ustnej. 1 Ma też funkcję przeciw płytce nazębnej, co oznacza, że ogranicza jej osadzanie się. 1 W przeglądzie z 1991 roku podano, że monofluorofosforan ma tę zaletę, że jest zgodny z wieloma rodzajami substancji ściernych w pastach do zębów, i że zawierała go wówczas większość past do zębów na świecie. 7

Funkcje według CosIng

• Higiena jamy ustnej: składnik produktów do zębów i jamy ustnej ORAL CARE
• Przeciw płytce nazębnej: ogranicza osadzanie się płytki ANTIPLAQUE

Bezpieczeństwo i ograniczenia

W UE SODIUM MONOFLUOROPHOSPHATE jest dozwolony z ograniczeniami: znajduje się w załączniku III rozporządzenia (WE) nr 1223/2009 pod pozycją 27, w produktach do jamy ustnej, w maksymalnym stężeniu 0,15% w przeliczeniu na fluor (F). 1 Gdy łączy się go z innymi związkami fluoru dozwolonymi w tym załączniku, łączne stężenie fluoru nie może przekroczyć 0,15%. 1 Na opakowaniu musi znaleźć się informacja „Zawiera sodium monofluorophosphate”, a pasty do zębów ze związkami fluoru w stężeniu od 0,1 do 0,15% w przeliczeniu na F, jeśli nie są oznaczone jako przeciwwskazane dla dzieci (np. „tylko dla dorosłych”), muszą mieć ostrzeżenie: „Dzieci w wieku 6 lat i młodsze: stosować ilość wielkości ziarnka grochu podczas szczotkowania pod nadzorem, aby ograniczyć połykanie. W przypadku przyjmowania fluoru z innych źródeł skonsultuj się z dentystą lub lekarzem”. 1 Komitet naukowy UE (SCCP) w opinii z 2005 roku stwierdził, że maksymalne dozwolone stężenie fluoru 0,15% (1500 ppm) nie budzi zastrzeżeń co do bezpieczeństwa u dzieci poniżej 6 lat, zaznaczając, że dane pochodziły głównie z badań nad fluorkiem sodu, a przenoszenie ich na inne związki fluoru jest możliwe tylko w odniesieniu do fluorozy. 3 Według tej opinii, jeśli jedynym źródłem fluoru jest pasta zawierająca 1000-1500 ppm fluoru stosowana zgodnie z zaleceniami, ryzyko fluorozy u dzieci poniżej 6 lat jest minimalne; komitety wydały w tej sprawie także opinię w 2003 roku i wyjaśnienie w 2009 roku. 3 4 5 W zebranych źródłach brak danych o reakcjach alergicznych czy podrażnieniach wywołanych tym składnikiem.

Przepisy UE

Brzmienie warunków pochodzi z bazy CosIng (po angielsku). Wiążący jest tekst rozporządzenia (WE) nr 1223/2009 w Dzienniku Urzędowym UE, także w wersji polskiej.

Co mówią badania

W badaniu z udziałem 7 osób stosujących pasty zawierające 0, 1000, 1500 i 2500 µg F/g w postaci monofluorofosforanu sodu stężenie fluoru w ślinie rosło wraz z zawartością fluoru w paście, a podobną zależność zaobserwowano w płytce nazębnej po czterech tygodniach codziennego stosowania. 8 Przegląd badań klinicznych z 1989 roku wskazał, że zwiększenie zawartości fluoru powyżej 1000 ppm w pastach z monofluorofosforanem sodu zwiększało średnią redukcję próchnicy o około 12%. 9 Przegląd z 1991 roku podał, że w badaniach klinicznych przy właściwej recepturze pasty z różnymi związkami fluoru różniły się skutecznością niewiele lub wcale, natomiast przegląd z 1993 roku wspomina obserwacje kliniczne większej skuteczności past z fluorkiem sodu niż z monofluorofosforanem sodu o tej samej zawartości fluoru. 6 7

Najczęstsze pytania

Co to jest sodium monofluorophosphate?

To monofluorofosforan sodu, związek zawierający fluor, stosowany w pastach do zębów i innych produktach do higieny jamy ustnej. 1 2 W kosmetykach pełni funkcję składnika higieny jamy ustnej i składnika ograniczającego osadzanie się płytki nazębnej. 1

Czy sodium monofluorophosphate jest szkodliwy?

W UE jest dozwolony w produktach do jamy ustnej do stężenia 0,15% w przeliczeniu na fluor, z obowiązkowymi oznaczeniami na opakowaniu. 1 Komitet naukowy UE uznał w 2005 roku, że stężenie fluoru 0,15% (1500 ppm) nie budzi zastrzeżeń co do bezpieczeństwa także u dzieci poniżej 6 lat, przy czym dane dotyczyły głównie fluorku sodu. 3

Czy pasta z sodium monofluorophosphate jest bezpieczna dla dzieci?

Według opinii komitetu naukowego UE z 2005 roku pasta z 1000-1500 ppm fluoru, stosowana zgodnie z zaleceniami jako jedyne źródło fluoru, niesie minimalne ryzyko fluorozy u dzieci poniżej 6 lat. 3 Pasty z 0,1-0,15% fluoru, jeśli nie są oznaczone jako przeciwwskazane dla dzieci (np. „tylko dla dorosłych”), muszą mieć ostrzeżenie, by dzieci w wieku 6 lat i młodsze używały ilości wielkości ziarnka grochu pod nadzorem. 1

Źródła

1. 1Baza CosIng, Komisja EuropejskaCosIng (Komisja Europejska): SODIUM MONOFLUOROPHOSPHATE
2. 2PubChem (NCBI)PubChem: Sodium Monofluorophosphate (CID 24266)
3. 3Opinia komitetu naukowego UE · 2005Opinion on the Safety of Fluorine Compounds in Oral Hygiene Products for Children under the Age of 6 Years
4. 4Opinia komitetu naukowego UE · 2009Clarification on the Opinions SCCNFP/0653/03 and SCCP/0882/05 on the Safety of Fluorine Compounds in Oral Hygiene Products for Children under the Age of 6 Years
5. 5Opinia komitetu naukowego UE · 2003Opinion concerning the Safety of Fluorine Compounds in Oral Hygiene Products for Children under the Age of 6 years
6. 6Praca naukowa (PubMed) · 1993The science behind caries prevention.
7. 7Praca naukowa (PubMed) · 1991Fluoride dentifrices: current status and prospects.
8. 8Praca naukowa (PubMed) · 1992Oral fluoride measurements for estimation of the anti-caries efficacy of fluoride treatments.
9. 9Praca naukowa (PubMed) · 1989Clinical studies of high-potency fluoride dentifrices: a review.

Opis opracowany automatycznie wyłącznie na podstawie wymienionych źródeł (CosIng, PubChem, opinie komitetów naukowych UE, PubMed) i sprawdzony w drugim, niezależnym przebiegu. Ma charakter informacyjny; zob. zastrzeżenie na dole strony. Sprawdzono 20 października 2026. Zastrzeżenie *