ZINC CITRATE

Co to jest ZINC CITRATE?

ZINC CITRATE, czyli cytrynian cynku, to sól cynkowa kwasu cytrynowego, opisana chemicznie jako trizinc dicitrate. 1 2 Ma wzór sumaryczny C12H10O14Zn3 i masę molową 574,3 g/mol, a jego nazwa IUPAC to trizinc bis(2-hydroxypropane-1,2,3-tricarboxylate). 2 Substancja ma numer CAS 546-46-3 i numer WE 208-901-2. 1

Po co jest w kosmetyku

W kosmetykach ZINC CITRATE pełni funkcję przeciwdrobnoustrojową, czyli ogranicza rozwój drobnoustrojów. 1 Działa też przeciw płytce nazębnej, ograniczając jej osadzanie się, i jest składnikiem produktów do pielęgnacji zębów i jamy ustnej. 1 W pastach do zębów cytrynian cynku bywał łączony z triklosanem, a w przeglądzie z 1993 roku opisano go jako sprawdzony inhibitor metabolizmu i wzrostu bakterii, który długo utrzymuje się w jamie ustnej. 3 5

Funkcje według CosIng

• Przeciwdrobnoustrojowy: ogranicza rozwój drobnoustrojów ANTIMICROBIAL
• Higiena jamy ustnej: składnik produktów do zębów i jamy ustnej ORAL CARE
• Przeciw płytce nazębnej: ogranicza osadzanie się płytki ANTIPLAQUE

Bezpieczeństwo i ograniczenia

W UE ZINC CITRATE jest dozwolony z ograniczeniami: figuruje w załączniku III, pozycja 24, rozporządzenia (WE) nr 1223/2009, we wpisie obejmującym kilka soli cynku. 1 Maksymalne stężenie wynosi 1% (w przeliczeniu na cynk) w paście do zębów dla osób powyżej 1. roku życia oraz 0,72% (w przeliczeniu na cynk) w paście do zębów dla dzieci w wieku od 6 miesięcy do 1 roku. 1 W płynach do płukania jamy ustnej przeznaczonych dla osób powyżej 6. roku życia limit to 0,1% (w przeliczeniu na cynk), a w pozostałych produktach 1% (w przeliczeniu na cynk). 1 W zebranych źródłach brak opinii komitetów naukowych UE (SCCS) dotyczącej tego składnika. W badaniu z 1997 roku na skórze 19 zdrowych studentów stomatologii pasta zawierająca triklosan i cytrynian cynku nie wywołała żadnych reakcji skórnych w teście okluzyjnym. 7

Przepisy UE

Brzmienie warunków pochodzi z bazy CosIng (po angielsku). Wiążący jest tekst rozporządzenia (WE) nr 1223/2009 w Dzienniku Urzędowym UE, także w wersji polskiej.

Co mówią badania

W randomizowanym badaniu z podwójnie ślepą próbą z 2024 roku 100 zdrowych dorosłych (po 50 w grupie) przez 4 tygodnie używało pasty z fluorem z dodatkiem cytrynianu cynku, hydroksyapatytu i cytrynianu potasu albo pasty z samym fluorem. 6 W tym badaniu procentowy spadek liczby Streptococcus mutans w ślinie był większy w grupie eksperymentalnej, a samodzielnie zgłaszana nadwrażliwość zębów niższa, natomiast wskaźniki płytki i dziąseł nie różniły się między grupami. 6 W 12-tygodniowym badaniu z podwójnie ślepą próbą pasta z 0,3% triklosanu i 0,75% cytrynianu cynku, podobnie jak dwie inne pasty przeciw kamieniowi, istotnie zmniejszała powstawanie kamienia naddziąsłowego w porównaniu z placebo, przy redukcjach od 39% do 55% dla trzech porównywanych past. 8 W badaniu z 2010 roku 60 dorosłych z nadwrażliwością zębów przez 12 tygodni używało pasty z cytrynianem potasu, cytrynianem cynku, triklosanem i monofluorofosforanem sodu albo pasty kontrolnej, i obie pasty zmniejszyły nadwrażliwość zębiny. 9 Metaanaliza sześciomiesięcznych badań z 2006 roku nie znalazła dowodów skuteczności przeciw płytce i zapaleniu dziąseł dla produktów z triklosanem zawierających cytrynian cynku. 4

Najczęstsze pytania

Co robi zinc citrate w kosmetykach?

ZINC CITRATE w kosmetykach ogranicza rozwój drobnoustrojów i osadzanie się płytki nazębnej. 1 CosIng przypisuje mu funkcję składnika produktów do higieny jamy ustnej, a przepisy UE określają dla niego limity m.in. w pastach do zębów i płynach do płukania. 1

Czy zinc citrate jest bezpieczny w paście do zębów?

W UE cytrynian cynku jest dozwolony w pastach do zębów z ograniczeniem stężenia: do 1% cynku dla osób powyżej 1. roku życia i do 0,72% cynku dla dzieci od 6 miesięcy do 1 roku. 1 W jednym badaniu na skórze 19 osób pasta z triklosanem i cytrynianem cynku nie wywołała reakcji skórnych. 7

Ile cytrynianu cynku może być w płynie do płukania ust?

W płynach do płukania jamy ustnej dla osób powyżej 6. roku życia dopuszczalne jest maksymalnie 0,1% w przeliczeniu na cynk. 1

Źródła

1. 1Baza CosIng, Komisja EuropejskaCosIng (Komisja Europejska): ZINC CITRATE
2. 2PubChem (NCBI)PubChem: Zinc Citrate (CID 11023)
3. 3Praca naukowa (PubMed) · 1993Microbiological effects of new agents in dentifrices for plaque control.
4. 4Praca naukowa (PubMed) · 2006A meta-analysis of six-month studies of antiplaque and antigingivitis agents.
5. 5Praca naukowa (PubMed) · 1991Dentifrices containing new agents for the control of plaque and gingivitis: microbiological aspects.
6. 6Praca naukowa (PubMed) · 2024The clinical and microbiological efficacy of a zinc-citrate/hydroxyapatite/potassium-citrate containing toothpaste: a double-blind randomized controlled clinical trial.
7. 7Praca naukowa (PubMed) · 1997Skin reactions and irritation potential of four commercial toothpastes.
8. 8Praca naukowa (PubMed) · 1995Anticalculus efficacy of three dentifrices.
9. 9Praca naukowa (PubMed) · 2010Efficacy of two commercially available dentifrices in reducing dentinal hypersensitivity.

Opis opracowany automatycznie wyłącznie na podstawie wymienionych źródeł (CosIng, PubChem, opinie komitetów naukowych UE, PubMed) i sprawdzony w drugim, niezależnym przebiegu. Ma charakter informacyjny; zob. zastrzeżenie na dole strony. Sprawdzono 20 października 2026. Zastrzeżenie *