Kwas salicylowy czy LHA? Co wybrać na zaskórniki

Czym się różnią

Kwas salicylowy (BHA) rozpuszcza się w tłuszczach. Gromadzi się w ujściach mieszków włosowych i rozluźnia czopy z sebum i komórek. Zmniejsza też wydzielanie sebum.

LHA, czyli kwas kapryloilosalicylowy, to kwas salicylowy z dołączonym łańcuchem kwasu kaprylowego. Też jest tłuszczolubny, wnika wolno i złuszcza już w niskich stężeniach. To osobna substancja, nie ten sam składnik pod inną nazwą.

Co mówią badania

Jest jedno bezpośrednie porównanie. U 20 osób (porównanie połówek twarzy) po sześciu peelingach z LHA liczba zaskórników spadła o 55,6%, a po peelingach salicylowych o 48,5%. Różnica nie była istotna, a liczba zmian zapalnych w obu przypadkach istotnie nie spadła.

Kwas salicylowy ma więcej badań. Preparat myjący z 2% kwasem zmniejszał liczbę zaskórników już po 2 tygodniach w małym badaniu. W wytycznych amerykańskich z 2024 r. ma rekomendację warunkową.

LHA ma głównie badania gotowych produktów, często z kwasem salicylowym i innymi składnikami. Trudno więc ocenić działanie samego LHA.

Podrażnienia i bezpieczeństwo

Po kwasie salicylowym najczęściej pojawia się przesuszenie, łuszczenie i krótkie szczypanie. Omijaj okolice oczu, bo może je poważnie uszkodzić.

LHA w badaniach był dobrze tolerowany, ale opisano przypadki alergii kontaktowej. Panel CIR w 2024 r. uznał, że dane nie wystarczają, by stwierdzić bezpieczeństwo LHA w kosmetykach.

W ciąży większość badań kwasu salicylowego na skórze nie wykazała większego ryzyka wad. Autorzy przeglądu zalecają jednak krótkie stosowanie na małej powierzchni, a peelingi salicylowe nie są zalecane. Dla LHA nie ma badań w ciąży. Pielęgnację w ciąży omów z lekarzem.

Stężenia i limity

Kwas salicylowy w produktach do twarzy UE dopuszcza najwyżej 2%. Nie wolno go stosować w produktach dla dzieci poniżej 3 lat.

LHA w kosmetykach występuje w stężeniach 0,1-1%, a peelingi gabinetowe mają 5-10%. Nie ma wpisu w załącznikach CosIng z ograniczeniami.

Czy można je łączyć

Ostrożnie. LHA często jest w gotowych produktach razem z kwasem salicylowym. Nie dokładaj do takiego produktu osobnego kwasu salicylowego, bo złuszczanie się sumuje.

Co potwierdzają źródła

• Kwas salicylowy jest lipofilny, gromadzi się w mieszkach włosowo-łojowych, działa desmolitycznie i przeciwzaskórnikowo oraz zmniejsza wydzielanie sebum. S1
• LHA to lipofilna pochodna kwasu salicylowego; wnika wolno i złuszcza w niskich stężeniach, komórka po komórce, z dobrą tolerancją. S2 S3
• Po sześciu peelingach z LHA liczba zaskórników spadła o 55,6%, a po salicylowych o 48,5%, bez istotnego spadku liczby zmian zapalnych (20 osób, porównanie połówek twarzy); oba peelingi były dobrze tolerowane. S4
• Preparat myjący z 2% kwasem salicylowym zmniejszał liczbę zaskórników u 30 osób, z poprawą po 2 tygodniach. S5
• W wytycznych AAD z 2024 r. kwas salicylowy ma rekomendację warunkową. S6
• Preparat z LHA przez 12 tygodni zmniejszył liczbę zmian zapalnych o 44%, a 5% nadtlenek benzoilu o 47%, bez istotnej różnicy (80 osób). S7
• CIR w 2024 r. uznał dane za niewystarczające do stwierdzenia bezpieczeństwa LHA; opisano alergiczne kontaktowe zapalenie skóry z dodatnim testem płatkowym z 1% LHA. S8 S9
• Kwas salicylowy może poważnie uszkodzić oczy; prawdziwa alergia jest rzadka. S10 S11
• Limit UE dla kwasu salicylowego: 2,0% w produktach takich jak kosmetyki do twarzy, zakaz w produktach dla dzieci poniżej 3 lat; LHA w CosIng bez wpisu w załącznikach z ograniczeniami, w kosmetykach 0,1-1%, w peelingach 5-10%. S12 S13 S14 S15
• W ciąży: brak sygnałów zwiększonego ryzyka wad przy miejscowym kwasie salicylowym, ale zalecane ograniczenie powierzchni, czasu i okluzji; peelingi salicylowe niezalecane. S16

Najczęstsze pytania

Źródła

1. S1Przegląd badań · 2015Salicylic acid as a peeling agent: a comprehensive review.
2. S2Przegląd badań · 2007The use of hydroxy acids on the skin: characteristics of C8-lipohydroxy acid.
3. S3Przegląd badań · 2016The Use of Lipohydroxy Acid in Skin Care and Acne Treatment.
4. S4Badanie · 2011Randomized trial comparing a chemical peel containing a lipophilic hydroxy acid derivative of salicylic acid with a salicylic acid peel in subjects with comedonal acne.
5. S5Badanie · 1989Comparison of a salicylic acid cleanser and a benzoyl peroxide wash in the treatment of acne vulgaris.
6. S6Przegląd badań · 2024Guidelines of care for the management of acne vulgaris.
7. S7Badanie · 2009Randomized study comparing the efficacy and tolerance of a lipophillic hydroxy acid derivative of salicylic acid and 5% benzoyl peroxide in the treatment of facial acne vulgaris.
8. S8Raport CIR · 2024Safety Assessment of Capryloyl Salicylic Acid as Used in Cosmetics.
9. S9Badanie · 2016Allergic Contact Dermatitis Due to Capryloyl Salicylic Acid.
10. S10Opinia SCCS (komitet naukowy UE) · 2019SCCS/1601/18: Opinion on salicylic acid (CAS 69-72-7), Submission I (korekta 2019)
11. S11DermNet · 2005DermNet: Salicylic acid
12. S12Baza CosIng, Komisja Europejska · 2026CosIng: SALICYLIC ACID (załącznik III poz. 98, załącznik V poz. 3)
13. S13Baza CosIng, Komisja Europejska · 2026CosIng: CAPRYLOYL SALICYLIC ACID
14. S14Raport CIR · 2003Safety assessment of Salicylic Acid, Butyloctyl Salicylate, Calcium Salicylate, C12-15 Alkyl Salicylate, Capryloyl Salicylic Acid, Hexyldodecyl Salicylate, Isocetyl Salicylate, Isodecyl Salicylate, Magnesium Salicylate, MEA-Salicylate, Ethylhexyl Salicylate, Potassium Salicylate, Methyl Salicylate, Myristyl Salicylate, Sodium Salicylate, TEA-Salicylate, and Tridecyl Salicylate.
15. S15Badanie · 2008Clinical tolerance and efficacy of capryloyl salicylic acid peel compared to a glycolic acid peel in subjects with fine lines/wrinkles and hyperpigmented skin.
16. S16Przegląd badań · 2022Skin Changes and Safety Profile of Topical Products During Pregnancy.