Alfa-arbutyna czy arbutyna? Co wybrać
To dwie odmiany połączenia hydrochinonu z glukozą. Alfa-arbutyna, otrzymywana syntetycznie, w laboratorium hamowała enzym produkujący barwnik około 10 razy silniej niż roślinna arbutyna, ale badań klinicznych porównujących je u ludzi nie ma. Mają też różne limity w UE: alfa-arbutyna do 2% w kremach do twarzy, arbutyna do 7%.
- chcesz odmiany, która w laboratorium silniej hamowała tyrozynazę
- szukasz produktu także do ciała (dozwolone 0,5% w balsamach)
- wolisz składnik pochodzenia roślinnego
- chcesz odmiany, dla której jest badanie z placebo w przebarwieniach (krem z wyciągiem roślinnym)
| Alfa-arbutyna | Arbutyna | |
|---|---|---|
| Działanie | Rozjaśniające | Rozjaśniające |
| W skrócie | Hamuje enzym produkujący barwnik; w UE dozwolona do 2% w kremach do twarzy. | Występuje w roślinach i słabiej niż alfa-arbutyna hamuje enzym; w UE do 7% w kremach do twarzy. |
| Na jakie problemy | Przebarwienia, Ostuda (melasma) | Przebarwienia, Ostuda (melasma), Piegi i plamy starcze |
| Typowe stężenie | Limit UE (CosIng, załącznik III, poz | Limit UE (CosIng, załącznik III, poz |
| Pora dnia | rano i wieczorem | rano i wieczorem |
| Dla kogo | przebarwienia i nierówny koloryt, jako uzupełnienie codziennej ochrony przeciwsłonecznej; ostuda, jako element leczenia ustalonego z dermatologiem; osoby, które źle tolerują leki rozjaśniające | przebarwienia i nierówny koloryt, jako uzupełnienie codziennej ochrony przeciwsłonecznej; plamy posłoneczne i ostuda, jako element pielęgnacji ustalonej z dermatologiem; osoby, które nie chcą stosować leków rozjaśniających |
| Możliwe skutki uboczne | W badaniach zwykle dobrze tolerowana | Zwykle dobrze tolerowana: w testach 10% roztwór lekko drażnił skórę, a w badaniach na zwierzętach arbutyna nie uczulała |
| Ciąża i karmienie | Brak danych o stosowaniu alfa-arbutyny u kobiet w ciąży | Brak badań arbutyny u kobiet w ciąży |
| Źródła w atlasie | 11 źródeł, zweryfikowane | 16 źródeł, zweryfikowane |
| Czy można łączyć | Brak jednoznacznych zaleceń Nie mamy jednoznacznych zaleceń dla tej pary. Bezpiecznie: wprowadzaj nowe kosmetyki pojedynczo i obserwuj skórę. | |
Czym się różnią
Obie cząsteczki to hydrochinon połączony z glukozą, tylko inaczej ułożony. Arbutyna (beta) występuje naturalnie w roślinach, m.in. w mącznicy. Alfa-arbutynę otrzymuje się syntetycznie.
Obie hamują tyrozynazę, enzym potrzebny do produkcji melaniny. W testach na ludzkiej tyrozynazie alfa-arbutyna działała około 10 razy silniej, a arbutyna była słabym inhibitorem. Obie mogą w skórze częściowo rozkładać się do hydrochinonu.
Co mówią badania
Badań klinicznych porównujących obie odmiany u ludzi nie znaleźliśmy. Przewaga alfa-arbutyny pochodzi z badań laboratoryjnych.
Dla arbutyny jest badanie z placebo: u 102 kobiet krem z wyciągiem roślinnym zawierającym 2,51% arbutyny przez 8 tygodni zmniejszał ilość melaniny w plamach. Alfa-arbutynę badano klinicznie głównie w mieszankach i w stężeniach 4-7%, wyższych niż unijny limit dla kremów do twarzy.
Podrażnienia i bezpieczeństwo
Obie są zwykle dobrze tolerowane. W badaniach na zwierzętach alfa-arbutyna działała słabo uczulająco, a arbutyna nie uczulała; u ludzi arbutyna rzadko wywołuje alergię.
W ciąży badań u ludzi nie ma dla żadnej z nich. Wchłanianie przez skórę jest małe, ale ponieważ obie mogą częściowo przechodzić w hydrochinon, decyzję podejmij z lekarzem.
Stężenia i limity UE
Alfa-arbutyna: najwyżej 2% w kremach do twarzy i 0,5% w balsamach do ciała. Arbutyna: najwyżej 7%, tylko w kremach do twarzy. W obu przypadkach hydrochinonu w produkcie ma być tylko tyle, ile nie da się uniknąć. Limit to granica bezpieczeństwa, a nie dawka o udowodnionej skuteczności.
Czy można je łączyć
Atlas nie ma jednoznacznych zaleceń dla tej pary. Komitet naukowy UE uznał ich limity za bezpieczne także przy jednoczesnym stosowaniu, ale obie działają tak samo, więc korzyść z dwóch produktów jest niepewna. Bezpiecznie: wprowadzaj nowe kosmetyki pojedynczo i obserwuj skórę.
Co potwierdzają źródła
- Arbutyna to naturalny beta-glukozyd hydrochinonu z roślin (m.in. mącznicy), a alfa-arbutyna powstaje syntetycznie przez enzymatyczną glikozylację hydrochinonu. S1 S2
- W badaniach laboratoryjnych alfa-arbutyna hamuje ludzką tyrozynazę ok. 10 razy silniej niż arbutyna; arbutyna działa na ludzką tyrozynazę słabo (stężenia milimolowe). S3 S4
- Obie odmiany mogą w skórze częściowo rozkładać się do hydrochinonu (alfa-arbutyna w homogenatach skóry i pod wpływem bakterii, arbutyna m.in. w kwaśnym środowisku). S1
- Krem z wyciągiem zawierającym 2,51% arbutyny przez 8 tygodni zmniejszał melaninę w plamach, a w grupie placebo zmian nie było (54 wobec 48 kobiet). S5
- Badania kliniczne alfa-arbutyny dotyczą mieszanin i stężeń 4-7%: 5% z 2% kwasem kojowym w ostudzie (30 osób), 7% z laserem bez grupy kontrolnej, 4% w serum na skórze przedramienia. S6 S7 S8
- W badaniach na zwierzętach alfa-arbutyna była słabym alergenem kontaktowym, a arbutyna nie uczulała; u ludzi arbutyna jest rzadką przyczyną alergicznego kontaktowego zapalenia skóry. S1 S9
- Limity UE: alfa-arbutyna 2% w kremach do twarzy i 0,5% w balsamach do ciała (III/377), arbutyna 7% w kremach do twarzy (III/378); hydrochinon w produktach tylko w nieuniknionych śladowych ilościach. S10 S11 S12
- SCCS uznał 2% alfa-arbutyny w kremie do twarzy i 7% arbutyny w kremie do twarzy za bezpieczne, także przy łącznym stosowaniu. S1
- W ciąży brak danych u ludzi i oficjalnych zaleceń; wchłanianie przez skórę jest małe. S13 S1
Najczęstsze pytania
czy alfa arbutyna jest lepsza od arbutyny
W laboratorium alfa-arbutyna hamowała enzym produkujący barwnik około 10 razy silniej. Badań porównujących je na skórze ludzi nie ma, więc nie wiadomo, czy w kremie daje to wyraźną przewagę.
czym się różni alfa arbutyna od arbutyny
To dwie odmiany tego samego połączenia hydrochinonu z glukozą. Arbutyna pochodzi z roślin, alfa-arbutyna jest syntetyczna i ma w UE niższy limit stężenia.
ile procent alfa arbutyny w kremie
W UE najwyżej 2% w kremach do twarzy i 0,5% w balsamach do ciała. Dla arbutyny limit w kremach do twarzy to 7%.
czy arbutyna to hydrochinon
Nie, to hydrochinon związany z glukozą. W skórze może częściowo uwalniać hydrochinon, dlatego UE ogranicza stężenia obu odmian i ilość hydrochinonu w produkcie.
Źródła
- S1Opinia SCCS (komitet naukowy UE) · 2023SCCS: Opinion on the safety of alpha- and beta-arbutin in cosmetic products, SCCS/1642/22 (final version 31 January 2023)
- S2Przegląd badań · 2019Chemical and Biocatalytic Routes to Arbutin
- S3Przegląd badań · 2021A comprehensive review of the therapeutic potential of α-arbutin
- S4Badanie · 20134-n-butylresorcinol, a highly effective tyrosinase inhibitor for the topical treatment of hyperpigmentation
- S5Badanie · 2015A double-blind, placebo-controlled randomized trial of Serratulae quinquefoliae folium, a new source of β-arbutin, in selected skin hyperpigmentations
- S6Badanie · 2025The Efficacy of Topical Cosmetic Containing Alpha-Arbutin 5% and Kojic Acid 2% Compared With Triple Combination Cream for the Treatment of Melasma: A Split-Face, Evaluator-Blinded Randomized Pilot Study
- S7Badanie · 2010Treatment of refractory melasma with the MedLite C6 Q-switched Nd:YAG laser and alpha arbutin: a prospective study
- S8Badanie · 2019Randomized control trial outcomes of tranexamic acid combination serum as a depigmenting agent for the use in healthy individuals
- S9Przegląd badań · 2021Arbutin as a Skin Depigmenting Agent with Antimelanogenic and Antioxidant Properties
- S10Baza CosIng, Komisja Europejska · 2026CosIng: ALPHA-ARBUTIN (załącznik III, poz. 377; rozporządzenie (UE) 2024/996)
- S11Baza CosIng, Komisja Europejska · 2026CosIng: ARBUTIN (załącznik III, poz. 378; rozporządzenie (UE) 2024/996)
- S12Prawo UE (EUR-Lex) · 2024Rozporządzenie Komisji (UE) 2024/996 z dnia 3 kwietnia 2024 r. w odniesieniu do stosowania w produktach kosmetycznych witaminy A, Alpha-Arbutin i Arbutin
- S13Przegląd badań · 2022Skin Changes and Safety Profile of Topical Products During Pregnancy
Ogólne informacje o składnikach kosmetycznych, nie porada medyczna.