Hydrochinon

Na co się go stosuje

• melasma (ostuda)
• przebarwienia pozapalne, np. po trądziku
• piegi i plamy soczewicowate
• przygotowanie skóry do lasera lub peelingu chemicznego

Jak działa

Hydrochinon odwracalnie hamuje tyrozynazę, enzym niezbędny do wytwarzania melaniny, i wybiórczo uszkadza melanocyty oraz melanosomy. Ogranicza więc powstawanie nowego barwnika: rozjaśnia przebarwienia w naskórku, ale nie w skórze właściwej. Często łączy się go z retinoidem (większa skuteczność) i słabym steroidem (mniejsze podrażnienie).

Czy może być w kosmetykach

Hydrochinon jest w załączniku II rozporządzenia kosmetycznego (substancje zakazane, poz. 1339) z jednym wyjątkiem z załącznika III (poz. 14): do 0,02% po zmieszaniu w systemach do sztucznych paznokci, wyłącznie do użytku profesjonalnego.

Dostępność

W Rejestrze Produktów Leczniczych nie ma leków z hydrochinonem zarejestrowanych w Polsce (październik 2026). W wielu krajach jest dostępny tylko na receptę, czasem jako lek sporządzany w aptece.

Bezpieczeństwo

Hydrochinon w stężeniach powyżej 4% może wywołać łagodne podrażnieniowe zapalenie skóry, a konserwant pirosiarczyn (metabisulfit) w kremach bywa przyczyną alergii. Po latach stosowania dużych stężeń opisywano ochronozę egzogenną. Przeciwwskazaniem jest uczulenie na hydrochinon lub składniki kremu, a leczenie przerywa się przy silnym zaczerwienieniu, łuszczeniu, świądzie lub sączeniu.

Ciąża i karmienie

Bezpieczeństwa hydrochinonu na skórę w ciąży i podczas karmienia piersią nie ustalono, dlatego decyzja o leczeniu należy do lekarza.

Składniki kosmetyczne o zbliżonym kierunku działania

• Kwas azelainowy: Krem 20% rozjaśniał melasmę skuteczniej niż 2% hydrochinon i podobnie jak 4%; badano jednak lek, a jakość badań była niska.
• Tiamidol: W badaniu u 50 kobiet 0,2% tiamidol zmniejszał melasmę podobnie jak 4% hydrochinon; u 2 osób wystąpiła alergia.
• Kwas traneksamowy: W małym badaniu (20 osób, 8 tygodni) krem 3% działał podobnie jak 4% hydrochinon; to zbyt mało danych, by uznać je za równoważne.
• Alfa-arbutyna: Glukozyd hydrochinonu dozwolony w kosmetykach do 2% w kremach do twarzy, przy możliwie najmniejszej zawartości wolnego hydrochinonu.

Kosmetyk nie zastępuje leku zaleconego przez lekarza. Składniki z listy działają zwykle słabiej albo inaczej.

Najczęstsze pytania

Hydrochinon: co to jest?

Hydrochinon to związek chemiczny hamujący wytwarzanie melaniny, stosowany w medycynie jako lek rozjaśniający przebarwienia, zwykle w kremach 1-5%. Najczęściej leczy się nim melasmę i przebarwienia pozapalne. W kosmetykach do skóry jest w UE zakazany, a w Polsce nie ma zarejestrowanych leków z tą substancją.

Czy krem z hydrochinonem działa na przebarwienia?

Tak, to jedna z najlepiej zbadanych metod: według DermNet 70% osób z melasmą zauważa ustąpienie lub zmniejszenie przebarwień po 3 miesiącach stosowania. Krem potrójny (hydrochinon, tretynoina, steroid) działał skuteczniej niż sam hydrochinon. Hydrochinon rozjaśnia barwnik w naskórku, nie w głębszych warstwach, a melasma bywa oporna na leczenie.

Czy hydrochinon można stosować na twarz?

Tak, ale wyłącznie jako lek pod kontrolą dermatologa. Zaleca się próbę na małym fragmencie skóry, omijanie okolicy oczu i ust oraz niełączenie go z innymi lekami na skórę, zwłaszcza z nadtlenkiem benzoilu. Ważna jest ochrona przeciwsłoneczna. Przy silnym zaczerwienieniu, łuszczeniu, świądzie lub sączeniu leczenie się przerywa.

Czy krem na przebarwienia z hydrochinonem można kupić bez recepty?

W Polsce legalnie nie. Kosmetyki do skóry nie mogą zawierać hydrochinonu, a w Rejestrze Produktów Leczniczych nie ma zarejestrowanych leków z tą substancją. Kremy rozjaśniające z hydrochinonem sprzedawane jako kosmetyki są niezgodne z prawem UE. O leczeniu przebarwień tą substancją decyduje dermatolog.

Co potwierdzają źródła

• Hydrochinon jest w załączniku II, poz. 1339, z wyjątkiem III/14 (0,02% po zmieszaniu, systemy do sztucznych paznokci, użytek profesjonalny); alfa-arbutyna III/377: 2% w kremach do twarzy, hydrochinon możliwie najniżej. S1 S2
• Hydrochinon w kremach 1-5% leczy melasmę, przebarwienia pozapalne, piegi i plamy soczewicowate; odwracalnie hamuje tyrozynazę, uszkadza melanocyty, działa na barwnik w naskórku; w wielu krajach tylko na receptę. S3 S4
• W Polsce brak zarejestrowanych leków z hydrochinonem. S10
• 70% osób z melasmą ma poprawę po 3 miesiącach; hydrochinon i krem potrójny to najskuteczniejsze metody; krem potrójny lepszy niż sam hydrochinon (RR 1,58); 20% kwas azelainowy lepszy niż 2% i podobny do 4% hydrochinonu. S3 S5 S6
• Podrażnienie powyżej 4%, alergia na pirosiarczyn (metabisulfit), ochronoza egzogenna po latach dużych stężeń, rak u szczurów po dużych dawkach doustnych bez przypadków u ludzi po stosowaniu na skórę; bezpieczeństwa w ciąży nie ustalono; długie stosowanie wiązano z ryzykiem ochronozy i nowotworów. S3 S9
• 0,2% tiamidol podobny do 4% hydrochinonu (50 kobiet, 2 alergie); 3% kwas traneksamowy podobny do 4% hydrochinonu (20 osób, 8 tygodni). S7 S8

Źródła

1. S1Baza CosIng, Komisja Europejska · 2026CosIng: HYDROQUINONE (załączniki II/1339 i III/14)
2. S2Baza CosIng, Komisja Europejska · 2026CosIng: ALPHA-ARBUTIN (załącznik III/377)
3. S3DermNet · 2021DermNet: Hydroquinone
4. S4Inne źródło · 2026StatPearls: Hydroquinone
5. S5Przegląd badań · 2020Melasma Treatment: An Evidence-Based Review.
6. S6Przegląd badań · 2010Interventions for melasma.
7. S7Badanie · 2021Efficacy and safety of topical isobutylamido thiazolyl resorcinol (Thiamidol) vs. 4% hydroquinone cream for facial melasma: an evaluator-blinded, randomized controlled trial.
8. S8Badanie · 2024The effectiveness and safety of 3% tranexamic acid cream vs. 4% hydroquinone cream for mixed-type melasma in skin of color: a double-blind, split-face, randomized controlled trial.
9. S9Przegląd badań · 2022Hyperpigmentation: Looking beyond hydroquinone.
10. S10Inne źródło · 2026Rejestr Produktów Leczniczych: wyszukiwarka publiczna (brak produktów z hydrochinonem)

Treść sprawdzona ze źródłami 12 października 2026.