Kwas traneksamowy czy tiamidol? Co wybrać
Oba badano głównie w ostudzie i oba w osobnych, małych badaniach działały podobnie jak 4% hydrochinon. Bezpośredniego porównania kwasu traneksamowego z tiamidolem nie ma. Tiamidol ma największe badanie z placebo, ale finansował je producent; kwas traneksamowy działa innym mechanizmem i bywa wybierany przy skórze wrażliwej.
- masz skórę wrażliwą, która źle znosi silniejsze rozjaśniacze
- masz przebarwienia pozapalne albo czerwone ślady po wypryskach (dane wstępne)
- szukasz składnika o innym mechanizmie niż hamowanie tyrozynazy
- masz ostudę albo przebarwienia twarzy i chcesz składnika z dużym badaniem z placebo (finansowanym przez producenta)
- zależy ci na składniku, który bezpośrednio hamuje ludzką tyrozynazę
- jesteś gotowa stosować go regularnie i długo, bo efekt znika po odstawieniu
| Kwas traneksamowy | Tiamidol | |
|---|---|---|
| Działanie | Rozjaśniające | Rozjaśniające |
| W skrócie | Łagodny składnik na przebarwienia i ostudę, który mimo nazwy nie złuszcza skóry. | Silny inhibitor ludzkiej tyrozynazy; działa w ostudzie, ale wiele badań finansował producent. |
| Na jakie problemy | Przebarwienia, Ostuda (melasma), Zaczerwienienia i naczynka | Przebarwienia, Ostuda (melasma) |
| Typowe stężenie | W badaniach miejscowych najczęściej 2-5%, w niektórych 10% (np. serum w trądziku) | W badaniach klinicznych stosowano 0,1-0,2% tiamidolu, 2-4 razy dziennie przez 12-24 tygodnie |
| Pora dnia | rano i wieczorem | rano i wieczorem |
| Dla kogo | przebarwienia, w tym ostuda, jako uzupełnienie leczenia ustalonego z dermatologiem; przebarwienia pozapalne, np. po trądziku; skóra wrażliwa, która źle znosi silniejsze środki rozjaśniające (przy stosowaniu miejscowym opisywano niewiele działań niepożądanych) | przebarwienia twarzy i ostuda, jako uzupełnienie codziennej ochrony przeciwsłonecznej; przebarwienia pozapalne, np. po trądziku (dane głównie z badań producenta); osoby, które nie mogą lub nie chcą stosować leków rozjaśniających |
| Możliwe skutki uboczne | Miejscowo zwykle dobrze tolerowany | W badaniach zwykle dobrze tolerowany, bez poważnych działań niepożądanych |
| Ciąża i karmienie | Brak badań miejscowego kwasu traneksamowego w ciąży | Nie znaleźliśmy badań tiamidolu u kobiet w ciąży ani karmiących piersią, nie znaleźliśmy też oficjalnych zaleceń |
| Źródła w atlasie | 12 źródeł, zweryfikowane | 15 źródeł, zweryfikowane |
| Czy można łączyć | Brak jednoznacznych zaleceń Nie mamy jednoznacznych zaleceń dla tej pary. Bezpiecznie: wprowadzaj nowe kosmetyki pojedynczo i obserwuj skórę. | |
Czym się różnią
Kwas traneksamowy to syntetyczna pochodna lizyny. Blokuje szlak plazminogen-plazmina, przez co keratynocyty słabiej pobudzają melanocyty do produkcji barwnika. Mimo nazwy nie złuszcza skóry.
Tiamidol hamuje tyrozynazę, enzym potrzebny do wytwarzania melaniny. W badaniu producenta hamował ludzką tyrozynazę w bardzo małym stężeniu. Działa odwracalnie, więc efekt trwa tylko przy regularnym stosowaniu.
Co mówią badania
Nie znaleźliśmy badań, które porównują oba składniki wprost.
Kwas traneksamowy: 3% krem przez 8 tygodni działał w ostudzie porównywalnie z 4% hydrochinonem (20 osób). Postać miejscowa działa jednak wolniej niż tabletki, które są lekiem.
Tiamidol: w badaniu z placebo (200 osób, finansowanie producenta) 0,2% krem zmniejszał wskaźnik nasilenia przebarwień o 36% wobec 16% po samym podłożu. W badaniu ośrodków uniwersyteckich (50 kobiet) działał podobnie jak 4% hydrochinon. Kilka miesięcy po odstawieniu przewaga nad placebo znikała.
Podrażnienia i bezpieczeństwo
Kwas traneksamowy na skórę jest zwykle dobrze tolerowany. Opisywano podrażnienie i łuszczenie, które szybko ustępowały. Osoby po zakrzepicy albo z zaburzeniami krzepnięcia niech omówią z lekarzem nawet stosowanie miejscowe.
Tiamidol też jest zwykle dobrze tolerowany, ale opisano alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, m.in. u 2 uczestniczek jednego badania.
W ciąży brak badań obu składników. Doustny kwas traneksamowy jest w leczeniu ostudy przeciwwskazany w ciąży i podczas karmienia. Kosmetyk z którymkolwiek z nich w ciąży omów z lekarzem.
Stężenia i limity UE
Kwas traneksamowy w badaniach miejscowych stosowano zwykle w stężeniu 2-5%, czasem 10%. Tiamidol w stężeniu 0,1-0,2%.
Żaden z nich nie ma wpisu w załącznikach UE, więc prawo nie ustala dla nich limitu.
Czy można je łączyć
Atlas nie ma dla tej pary jednoznacznych zaleceń. Bezpiecznie: wprowadzaj nowe kosmetyki pojedynczo i obserwuj skórę. Przy obu podstawą jest codzienny filtr.
Co potwierdzają źródła
- Kwas traneksamowy hamuje szlak plazminogen-plazmina, co ogranicza prostaglandyny i pobudzenie melanocytów; mechanizm nie jest w pełni poznany. S1 S2
- Miejscowy kwas traneksamowy działa w ostudzie wolniej niż doustny (różnica względem placebo od 8. tygodnia, przy tabletkach od 4.). S3
- 3% krem z kwasem traneksamowym przez 8 tygodni działał w ostudzie porównywalnie z 4% hydrochinonem (20 osób, podział twarzy). S4
- Stężenia kwasu traneksamowego w badaniach miejscowych wynoszą zwykle 2-10%; postać miejscowa wywołuje niewiele działań niepożądanych; doustny jest przeciwwskazany m.in. w ciąży, przy karmieniu, po zakrzepicy i przy zaburzeniach krzepnięcia. S1 S5
- Tiamidol hamował ludzką tyrozynazę w stężeniu IC50 1,1 µmol/l, a wytwarzanie melaniny w melanocytach odwracalnie (badanie producenta). S6
- W badaniu z placebo (200 osób, 12 tygodni, finansowanie producenta) 0,2% tiamidol zmniejszał mMASI o 36% wobec 16%, bez różnicy w ocenie uczestników i analizie koloru. S7
- W badaniu ośrodków akademickich 0,2% tiamidol działał w ostudzie podobnie jak 4% hydrochinon (50 kobiet, 90 dni); opisano u 2 uczestniczek alergiczne kontaktowe zapalenie skóry. S8 S9
- Przewaga tiamidolu nad placebo zanikała 13-20 tygodni po odstawieniu; przegląd systematyczny ocenia dowody jako ograniczone. S10 S11
- Ani kwas traneksamowy, ani tiamidol nie mają wpisu w załącznikach rozporządzenia kosmetycznego. S12 S13
- W ostudzie podstawą jest całoroczna ochrona przeciwsłoneczna. S14
Najczęstsze pytania
Co lepsze na ostudę: kwas traneksamowy czy tiamidol?
Nie wiadomo, bo nie porównano ich wprost. Oba w osobnych, małych badaniach działały podobnie jak 4% hydrochinon. Leczenie ostudy ustal z dermatologiem.
Czy można stosować kwas traneksamowy i tiamidol razem?
Atlas nie ma dla tej pary jednoznacznych zaleceń. Wprowadzaj nowe kosmetyki pojedynczo i obserwuj skórę.
Który mniej podrażnia: kwas traneksamowy czy tiamidol?
Oba są zwykle dobrze tolerowane. Przy tiamidolu opisano przypadki alergii kontaktowej, a przy kwasie traneksamowym głównie przejściowe podrażnienie.
Czy efekt tiamidolu zostaje po odstawieniu?
Nie. W badaniu przewaga nad placebo znikała kilka miesięcy po odstawieniu, więc działa tylko przy regularnym stosowaniu.
Źródła
- S1Przegląd badań · 2024Tranexamic Acid for the Treatment of Hyperpigmentation and Telangiectatic Disorders Other Than Melasma: An Update
- S2DermNet · 2018DermNet: Tranexamic acid
- S3Przegląd badań · 2024Comparative efficacy and safety of tranexamic acid for melasma by different administration methods: A systematic review and network meta-analysis
- S4Badanie · 2024The effectiveness and safety of 3% tranexamic acid cream vs. 4% hydroquinone cream for mixed-type melasma in skin of color: a double-blind, split-face, randomized controlled trial
- S5Przegląd badań · 2023The use of tranexamic acid in dermatology
- S6Badanie · 2018Inhibition of Human Tyrosinase Requires Molecular Motifs Distinctively Different from Mushroom Tyrosinase
- S7Badanie · 2026Efficacy and Tolerability of 0.2% Thiamidol Cream for Facial Hyperpigmentation: A Randomized, Double-Blind, and Vehicle-Controlled Study
- S8Badanie · 2021Efficacy and safety of topical isobutylamido thiazolyl resorcinol (Thiamidol) vs. 4% hydroquinone cream for facial melasma: an evaluator-blinded, randomized controlled trial
- S9Badanie · 2025Allergic Contact Dermatitis to Isobutylamido Thiazolyl Resorcinol (Thiamidol)
- S10Badanie · 2021Thiamidol® in moderate-to-severe melasma: 24-week, randomized, double-blind, vehicle-controlled clinical study with subsequent regression phase
- S11Przegląd badań · 2024Isobutylamido Thiazolyl Resorcinol (Thiamidol) for Combatting Hyperpigmentation: A Systematic Review of Clinical Studies
- S12Baza CosIng, Komisja Europejska · 2026CosIng: TRANEXAMIC ACID
- S13Baza CosIng, Komisja Europejska · 2026CosIng: ISOBUTYLAMIDO THIAZOLYL RESORCINOL
- S14DermNet · 2025DermNet: Melasma
Ogólne informacje o składnikach kosmetycznych, nie porada medyczna.