Ceramidy czy niacynamid? Co wybrać
Ceramidy uzupełniają lipidy bariery z zewnątrz, a niacynamid pobudza skórę do wytwarzania własnych ceramidów i dodatkowo działa na przebarwienia i sebum. Przy suchej, podrażnionej skórze lepszym pierwszym wyborem są ceramidy, przy przebarwieniach i cerze tłustej niacynamid. Według atlasu dobrze się uzupełniają, więc możesz używać obu.
- skóra jest sucha, ściągnięta albo atopowa
- barierę osłabiło leczenie przeciwtrądzikowe lub retinoid
- potrzebujesz składnika bardzo dobrze tolerowanego
- chcesz zmniejszyć przebarwienia albo wyrównać koloryt
- masz cerę tłustą i chcesz ograniczyć błyszczenie
- oprócz bariery zależy ci na drobnych zmarszczkach
| Ceramidy | Niacynamid | |
|---|---|---|
| Działanie | Kojące i bariera | Kojące i bariera |
| W skrócie | Lipidy spajające komórki warstwy rogowej. W kremie wspierają barierę suchej i wrażliwej skóry. | Wszechstronna witamina B3: wzmacnia barierę skóry, ogranicza sebum i wyrównuje koloryt. |
| Na jakie problemy | Skóra atopowa (AZS), Suchość i odwodnienie, Zaczerwienienia i naczynka, Cera wrażliwa | Trądzik, Przebarwienia, Ostuda (melasma), Zmarszczki i jędrność, Suchość i odwodnienie, Zaczerwienienia i naczynka, Piegi i plamy starcze, Cera tłusta, Rozszerzone pory |
| Typowe stężenie | W ocenie ryzyka ceramidu NP przyjęto stężenia 0,5-10% zależnie od rodzaju produktu i uznano, że kosmetyki z mniej niż 1% tego składnika nie budzą… | W badaniach klinicznych najczęściej 2-5%: 2% w badaniach sebum, 4% w trądziku i w badaniu porów, 2-5% przy przebarwieniach i fotostarzeniu |
| Pora dnia | rano i wieczorem | rano i wieczorem |
| Dla kogo | cera sucha i skłonna do łuszczenia; cera wrażliwa z osłabioną barierą; skóra w trakcie kuracji retinoidami lub nadtlenkiem benzoilu | cera tłusta i mieszana, która szybko się świeci; cera trądzikowa, jako uzupełnienie leczenia; przebarwienia i nierówny koloryt, razem z codziennym filtrem |
| Możliwe skutki uboczne | Ceramidy są dobrze tolerowane: panel CIR uznał je za bezpieczne w kosmetykach, a w badaniach klinicznych, także u dzieci z AZS i osób leczonych z… | Zwykle dobrze tolerowany: w badaniach klinicznych nie opisywano poważnych działań niepożądanych, a w testach nie uczulał i nie działał fotouczulająco |
| Ciąża i karmienie | Nie znaleźliśmy badań nad stosowaniem kosmetyków z ceramidami w ciąży | Nie znaleźliśmy badań miejscowego niacynamidu u kobiet w ciąży |
| Źródła w atlasie | 12 źródeł, zweryfikowane | 14 źródeł, zweryfikowane |
| Czy można łączyć | Tak, możesz łączyć Składniki dobrze się uzupełniają według hasła Ceramidy. | |
Czym się różnią
Ceramidy to lipidy, które wypełniają przestrzenie między komórkami warstwy rogowej. Stanowią około połowy masy tych lipidów. Krem z ceramidami dostarcza je z zewnątrz.
Niacynamid to forma witaminy B3. Nie jest lipidem, ale w badaniach zwiększał wytwarzanie ceramidów i innych lipidów przez samą skórę. Działa też na przebarwienia i sebum.
Co mówią badania
Bezpośrednich porównań skuteczności prawie nie ma. W jednym małym teście płatkowym (18 osób) mieszanina ceramidu z cholesterolem zmniejszała zaczerwienienie po retinolu, a 3% niacynamid nie.
Dla ceramidów ważne jest towarzystwo. Sam ceramid opóźniał odbudowę bariery, a mieszanina ceramidów, cholesterolu i kwasów tłuszczowych ją przyspieszała. Część badań kremów z ceramidami nie miała jednak grupy kontrolnej.
Niacynamid ma badania przy przebarwieniach, fotostarzeniu i sebum. 5% przez 12 tygodni łagodził drobne zmarszczki i przebarwienia u 50 kobiet.
Podrażnienia i bezpieczeństwo
Oba składniki są dobrze tolerowane. Panel CIR uznał ceramidy za bezpieczne w kosmetykach. Niacynamid w testach nie powodował szczypania do 10% i nie podrażniał do 5%.
Dla żadnego z nich nie znaleźliśmy badań w ciąży. Przy wątpliwościach co do konkretnego produktu zapytaj lekarza.
Stężenia i limity
W ocenie ryzyka ceramidu NP produkty z mniej niż 1% nie budziły zastrzeżeń. Ważniejszy od procentu bywa dodatek cholesterolu i kwasów tłuszczowych.
Niacynamid w badaniach to zwykle 2-5%. Żaden z tych składników nie ma limitu w prawie UE.
Czy można je łączyć
Tak. Według atlasu dobrze się uzupełniają. Taki duet badano np. w kremie obok leczenia przeciwtrądzikowego.
Co potwierdzają źródła
- Ceramidy stanowią ok. 50% masy lipidów warstwy rogowej, cholesterol ok. 25%, a wolne kwasy tłuszczowe ok. 15%. S1
- Niacynamid zwiększa syntezę ceramidów i innych lipidów warstwy rogowej oraz zmniejsza utratę wody przez suchą skórę. S2 S3
- W 5-dniowym teście płatkowym (18 osób) lipidy z ceramidem i cholesterolem zmniejszały zaczerwienienie po retinolu, a 3% niacynamid nie. S4
- Sam ceramid opóźnia odbudowę bariery, a mieszanina ceramidów, cholesterolu i kwasów tłuszczowych w odpowiednich proporcjach ją przyspiesza (głównie skóra myszy, wstępnie u ludzi). S5 S1
- Spray z pseudoceramidem przez 4 tygodnie poprawił nawilżenie i szczelność bariery u 33 osób z suchą, wrażliwą skórą, a w grupie kontrolnej parametry się nie zmieniły. S6
- Część badań kremów z ceramidami nie miała grupy kontrolnej: emolient z przewagą ceramidów, stosowany obok dotychczasowego leczenia, poprawiał stan skóry u 22 z 24 dzieci z opornym AZS po 3 tygodniach. S15
- 5% niacynamid przez 12 tygodni (50 kobiet) zmniejszał drobne zmarszczki i przebarwienia; 2% obniżał sebum. S7 S8
- Krem z ceramidami i niacynamidem obok adapalenu i nadtlenku benzoilu po 8 tygodniach bardziej zmniejszał liczbę zmian trądzikowych niż krem hydrofilowy. S9
- Ceramidy uznano za bezpieczne w kosmetykach; produkty z mniej niż 1% ceramidu NP nie budzą zastrzeżeń. S10 S11
- Niacynamid w testach nie powodował szczypania do 10% ani podrażnień do 5%. S12
- Ani ceramidy, ani niacynamid nie figurują w załącznikach rozporządzenia kosmetycznego. S13 S14
Najczęstsze pytania
czy niacynamid zastąpi ceramidy
Nie do końca. Niacynamid pobudza skórę do wytwarzania ceramidów, a krem z ceramidami dostarcza je od razu. W małym teście tylko ceramidy z cholesterolem łagodziły podrażnienie po retinolu.
czy można łączyć ceramidy z niacynamidem
Tak. Według atlasu dobrze się uzupełniają i często występują razem w jednym kremie.
co lepsze na suchą skórę ceramidy czy niacynamid
Bezpośrednich porównań brak. Przy suchej, podrażnionej skórze rozsądnym pierwszym wyborem są ceramidy z cholesterolem i kwasami tłuszczowymi.
co lepsze na przebarwienia
Niacynamid. Zmniejszał przebarwienia w stężeniu 2-5%, a dla ceramidów takich badań nie znaleźliśmy.
Źródła
- S1Przegląd badań · 2021The Pathogenic and Therapeutic Implications of Ceramide Abnormalities in Atopic Dermatitis
- S2Badanie · 2000Nicotinamide increases biosynthesis of ceramides as well as other stratum corneum lipids to improve the epidermal permeability barrier
- S3Przegląd badań · 2004Nicotinic acid/niacinamide and the skin
- S4Badanie · 2024Mitigation of retinol-induced skin irritation by physiologic lipids: Evidence from patch testing
- S5Badanie · 1996Optimization of physiological lipid mixtures for barrier repair
- S6Badanie · 2025Efficacy of Pseudo-Ceramide Absorption Into the Stratum Corneum and Effects on Transepidermal Water Loss and the Ceramide Profile: A Randomized Controlled Trial
- S7Badanie · 2005Niacinamide: A B vitamin that improves aging facial skin appearance
- S8Badanie · 2006The effect of 2% niacinamide on facial sebum production
- S9Badanie · 2024Efficacy of ceramides and niacinamide-containing moisturizer versus hydrophilic cream in combination with topical anti-acne treatment in mild to moderate acne vulgaris: A split face, double-blinded, randomized controlled trial
- S10Raport CIR · 2020Safety Assessment of Ceramides as Used in Cosmetics
- S11Przegląd badań · 2015Safety and risk assessment of ceramide 3 in cosmetic products
- S12Raport CIR · 2005Final report of the safety assessment of niacinamide and niacin
- S13Baza CosIng, Komisja Europejska · 2026CosIng: CERAMIDE NP, CERAMIDE AP, CERAMIDE EOP, CERAMIDE NS
- S14Baza CosIng, Komisja Europejska · 2026CosIng: NIACINAMIDE
- S15Badanie · 2002Ceramide-dominant barrier repair lipids alleviate childhood atopic dermatitis: changes in barrier function provide a sensitive indicator of disease activity
Ogólne informacje o składnikach kosmetycznych, nie porada medyczna.