Retinal czy retinol? Co wybrać
Retinal jest o jeden etap przemiany bliżej kwasu retinowego niż retinol, ale badań porównujących ich skuteczność wprost nie ma. Retinol to dobry start, gdy chcesz retinoidu o łagodnym działaniu i jasnym limicie UE. Retinal wybierz, gdy dobrze znosisz retinoidy albo masz też skłonność do łagodnego trądziku.
- dobrze tolerujesz retinol i chcesz retinoidu bliższego kwasowi retinowemu
- masz oznaki starzenia posłonecznego i źle znosisz tretinoinę
- obok zmarszczek masz łagodny trądzik
- zaczynasz przygodę z retinoidami
- chcesz składnika z jasnym limitem stężenia w prawie UE
- zależy ci na drobnych zmarszczkach i nierównym kolorycie
| Retinal | Retinol | |
|---|---|---|
| Działanie | Odnowa i zmarszczki | Odnowa i zmarszczki |
| W skrócie | Retinoid o krok bliżej kwasu retinowego niż retinol: działa już w 0,05% i podrażnia rzadziej niż tretinoina. | Popularny retinoid w kosmetykach; w części badań wygładzał drobne zmarszczki, ale dowody są słabe. |
| Na jakie problemy | Trądzik, Zmarszczki i jędrność, Zmarszczki wokół oczu | Przebarwienia, Zmarszczki i jędrność, Piegi i plamy starcze, Zmarszczki wokół oczu |
| Typowe stężenie | W badaniach klinicznych stosowano 0,05% i 0,1% retinalu: 0,05% w porównaniu z kwasem retinowym, a 0,1% m.in. w połączeniu z 6% kwasem glikolowym w… | W badaniach stosowano zwykle 0,1-0,5% retinolu, częściowo powyżej obecnego limitu UE |
| Pora dnia | wieczorem | wieczorem |
| Dla kogo | cera dojrzała z drobnymi zmarszczkami i oznakami starzenia posłonecznego; osoby, które źle znoszą tretinoinę i szukają łagodniejszego retinoidu; cera z łagodnym trądzikiem, jako uzupełnienie pielęgnacji | cera dojrzała z drobnymi zmarszczkami i oznakami starzenia posłonecznego; cera z nierównym kolorytem i plamami posłonecznymi; osoby, które chcą zacząć od retinoidu łagodniejszego niż leki na receptę |
| Możliwe skutki uboczne | Możliwe są zaczerwienienie, łuszczenie, suchość, pieczenie i większa wrażliwość na słońce | Najczęstsze są zaczerwienienie, łuszczenie i suchość skóry oraz większa wrażliwość na słońce |
| Ciąża i karmienie | W ciąży i przy jej planowaniu retinalu, jak wszystkich retinoidów, się unika, bo retinoidy działają teratogennie, choć wchłanianie ze skóry jest… | W ciąży i przy jej planowaniu retinoidów, w tym retinolu, się unika, bo działają teratogennie, choć wchłanianie ze skóry jest ograniczone |
| Źródła w atlasie | 14 źródeł, zweryfikowane | 14 źródeł |
| Czy można łączyć | Osobno Dwa retinoidy naraz sumują podrażnienie bez udowodnionej korzyści, więc wybierz jeden. Więcej o łączeniu | |
Czym się różnią
Oba to formy witaminy A. Skóra przekształca retinol w retinal, a retinal w kwas retinowy. Dopiero kwas retinowy działa na receptory w komórkach skóry.
Retinal ma więc jeden etap przemiany mniej. Retinol w hodowli komórek skóry działał jak kwas retinowy dopiero w około 10 razy wyższym stężeniu. Oba w dużej części trafiają w skórze do magazynu jako estry retinylu.
Co mówią badania
Nie ma badań, które porównują skuteczność retinalu i retinolu wprost. Jedno badanie porównało tylko to, jak skóra je znosi.
Retinal 0,05% po 18 tygodniach zmniejszał zmarszczki podobnie jak 0,05% kwas retinowy i był lepiej tolerowany. Retinol w badaniach z placebo zmniejszał drobne zmarszczki, ale przegląd systematyczny ocenia te dowody jako słabe.
Retinal hamował też bakterie trądzikowe w laboratorium i na skórze. W tym samym badaniu retinol takiego działania nie wykazał.
Podrażnienia i bezpieczeństwo
Oba mogą wywołać zaczerwienienie, łuszczenie i suchość. W teście płatkowym retinal łuszczył skórę bardziej niż retinol, choć oba podrażniały słabo.
W ciąży i przy jej planowaniu unika się obu, jak wszystkich retinoidów. Jeśli używałaś któregoś przed wykryciem ciąży, odstaw go i powiedz lekarzowi.
Stężenia i limity UE
Retinol ma limit UE: najwyżej 0,3% równoważnika retinolu w produktach do twarzy i 0,05% w emulsjach do ciała, z ostrzeżeniem o witaminie A na opakowaniu.
Retinalu ten wpis nie obejmuje i prawo UE nie ustala dla niego limitu. W badaniach stosowano 0,05% i 0,1% retinalu, a oba stężenia podobnie poprawiały teksturę skóry.
Czy można je łączyć
Nie. Dwa retinoidy naraz sumują podrażnienie bez udowodnionej korzyści, więc wybierz jeden.
Co potwierdzają źródła
- Retinol działa po przekształceniu w kwas retinowy; w keratynocytach potrzebne było ok. 10 razy wyższe stężenie retinolu niż kwasu retinowego, a większość retinolu komórki zamieniały w estry retinylu. S1
- Keratynocyty utleniają retinal do kwasu retinowego, a w skórze jest on głównie magazynowany jako estry retinylu. S2 S3
- 0,05% retinal po 18 tygodniach zmniejszał zmarszczki i szorstkość podobnie jak 0,05% kwas retinowy, przy lepszej tolerancji (125 osób). S4
- 0,05% i 0,1% retinal przez 3 miesiące podobnie poprawiały teksturę i nawilżenie skóry (40 kobiet, bez placebo). S5
- W bezpośrednim porównaniu tolerancji retinal podrażniał znacznie rzadziej niż kwas retinowy, ale w teście płatkowym łuszczył bardziej niż retinol. S6
- Spośród retinolu, retinalu i kwasu retinowego tylko retinal hamował bakterie Gram-dodatnie, w tym trądzikowe, w laboratorium i na skórze. S7
- 0,4% retinol przez 24 tygodnie (36 osób) i 0,1% retinol przez rok (62 osoby) poprawiały drobne zmarszczki; przegląd systematyczny ocenia całość badań retinolu z placebo jako słabą (4 z 9 bez różnicy, 5 z poważnymi błędami). S8 S9 S10
- Wpis III/376 obejmuje retinol, octan i palmitynian retinylu: 0,05% RE w emulsjach do ciała i 0,3% RE w pozostałych produktach, z obowiązkowym ostrzeżeniem o witaminie A; retinalu ten wpis nie obejmuje, a w CosIng nie ma on wpisu w załącznikach. S11 S12 S13 S14
- Retinoidy są teratogenne; metaanaliza ekspozycji na retinoidy miejscowe w I trymestrze nie wykazała dużego wzrostu ryzyka wad, ale nie uzasadnia stosowania w ciąży. S15 S16
Najczęstsze pytania
Czy retinal jest lepszy od retinolu?
Retinal jest o jeden etap bliżej kwasu retinowego, ale badań porównujących skuteczność obu wprost nie ma. Jedyne bezpośrednie badanie dotyczyło tolerancji.
Czy retinal jest mocniejszy niż retinol?
Teoretycznie tak, bo skórze zostaje jeden etap przemiany mniej. W małym teście płatkowym retinal łuszczył skórę bardziej niż retinol, ale oba podrażniały słabo.
Czy można stosować retinal i retinol razem?
Nie. Dwa retinoidy naraz sumują podrażnienie bez udowodnionej korzyści, więc wybierz jeden.
Od czego zacząć: retinal czy retinol?
Przy pierwszym retinoidzie prościej zacząć od retinolu w niskim stężeniu. Retinal to opcja, gdy retinol jest dobrze tolerowany.
Czy retinal i retinol można stosować w ciąży?
Nie. W ciąży i przy jej planowaniu unika się wszystkich retinoidów.
Źródła
- S1Badanie · 1994Biological activity of all-trans retinol requires metabolic conversion to all-trans retinoic acid and is mediated through activation of nuclear retinoid receptors in human keratinocytes
- S2Badanie · 1999Metabolism of topical retinaldehyde
- S3Badanie · 1999Biological activities of topical retinaldehyde
- S4Badanie · 1998Profilometric evaluation of photodamage after topical retinaldehyde and retinoic acid treatment
- S5Badanie · 2018Efficacy and safety of retinaldehyde 0.1% and 0.05% creams used to treat photoaged skin: A randomized double-blind controlled trial
- S6Badanie · 1999Tolerance profile of retinol, retinaldehyde and retinoic acid under maximized and long-term clinical conditions
- S7Badanie · 2002The antibacterial activity of topical retinoids: the case of retinaldehyde
- S8Badanie · 2007Improvement of naturally aged skin with vitamin A (retinol)
- S9Badanie · 2015One-year topical stabilized retinol treatment improves photodamaged skin in a double-blind, vehicle-controlled trial
- S10Przegląd badań · 2021Evidence for the Efficacy of Over-the-counter Vitamin A Cosmetic Products in the Improvement of Facial Skin Aging: A Systematic Review
- S11Baza CosIng, Komisja Europejska · 2026CosIng: RETINOL (załącznik III, poz. 376)
- S12Prawo UE (EUR-Lex) · 2024Rozporządzenie Komisji (UE) 2024/996 z dnia 3 kwietnia 2024 r. w odniesieniu do stosowania w produktach kosmetycznych witaminy A, Alpha-Arbutin i Arbutin
- S13Baza CosIng, Komisja Europejska · 2026CosIng: RETINAL
- S14Opinia SCCS (komitet naukowy UE) · 2022SCCS/1639/21: Revision of the scientific Opinion (SCCS/1576/16) on Vitamin A (Retinol, Retinyl Acetate, Retinyl Palmitate)
- S15Przegląd badań · 2015Pregnancy outcomes following first-trimester exposure to topical retinoids: a systematic review and meta-analysis
- S16DermNet · 2021DermNet: Topical retinoids
Ogólne informacje o składnikach kosmetycznych, nie porada medyczna.