Czynnik wzrostu EGF

Jak działa

EGF łączy się ze swoistym receptorem na komórkach nabłonka i tkanki łącznej i pobudza ich namnażanie, przemieszczanie się i przeżycie. Dlatego odgrywa ważną rolę w gojeniu ran, a EGF nakładany miejscowo stosuje się klinicznie do wspomagania gojenia od 1989 r. Problemem jest dostarczenie go do skóry: EGF to białko o masie ok. 6 kDa, a cząsteczki większe niż 500 Da zasadniczo nie pokonują nieuszkodzonej warstwy rogowej. Według przeglądów może docierać przez mieszki włosowe, gruczoły potowe lub skórę naruszoną, np. po mikronakłuwaniu albo laserze.

W otwartym badaniu bez grupy kontrolnej 29 kobiet w wieku 39-75 lat stosowało serum z EGF wytwarzanym w jęczmieniu dwa razy dziennie przez 3 miesiące; oceniający odnotowali poprawę drobnych zmarszczek, tekstury, porów i przebarwień już w pierwszym miesiącu. W badaniu połowy twarzy (20 osób, okolica oczu, 4 tygodnie), które współfinansowała firma biotechnologiczna współpracująca z autorami, krem z EGF i rozpuszczalnymi spikulami zwiększał grubość i gęstość skóry właściwej bardziej niż krem z samym EGF; grupy z placebo w nim nie było. Przeglądy podkreślają, że badań jest niewiele i często nie mają grupy kontrolnej, dlatego skuteczność EGF wobec starzenia się skóry pozostaje niepewna.

Dla kogo

• cera dojrzała, jako uzupełnienie pielęgnacji przeciwstarzeniowej, z niewielkimi oczekiwaniami
• osoby gotowe wypróbować składnik o słabo udokumentowanym działaniu, bez danych długoterminowych

Stężenia

Streszczenia badań, które czytaliśmy, nie podają stężeń EGF w kosmetykach, więc nie wskazujemy zalecanej ilości. W bazie CosIng sh-Oligopeptide-1 to rekombinowany ludzki peptyd wytwarzany przez bakterie E. coli, z genu zsyntetyzowanego tak, by był identyczny z ludzkim genem EGF, zawierający najwyżej 53 aminokwasy; nie ma wpisów w załącznikach. Wersję rh-Oligopeptide-1, w której gen wyizolowano bezpośrednio z ludzkiej komórki, CosIng łączy z wpisem II/416 załącznika II: komórki, tkanki lub produkty pochodzenia ludzkiego, czyli substancje zakazane w kosmetykach.

Jak zacząć

1. Sprawdź skład: EGF bez wpisów w załącznikach CosIng nosi nazwę sh-Oligopeptide-1, także z nazwą organizmu, który go wytwarza, np. Barley sh-Oligopeptide-1.
2. Stosuj produkt raz lub dwa razy dziennie na oczyszczoną skórę; w badaniu serum nakładano dwa razy dziennie, a uczestniczki używały też filtra przeciwsłonecznego.
3. Efekty oceniaj po 1-3 miesiącach, najlepiej na zdjęciach w tym samym świetle.

Możliwe skutki uboczne

W badaniach kosmetyków z EGF działania niepożądane były nieliczne i przemijające, a w badaniu z placebo nie wystąpiły poważne skutki uboczne. EGF pobudza namnażanie komórek: w doświadczeniach onkologicznych nie inicjował nowotworów, ale działał jako ich promotor, co budzi obawy. W zastosowaniach medycznych nie opisano związku EGF z nowotworami, choć obserwacje mogły być zbyt krótkie. Przy zaczerwienieniu, swędzeniu lub wysypce przerwij stosowanie; po leczeniu nowotworu albo przy zmianach skórnych o niejasnym charakterze zapytaj lekarza, czy możesz używać kosmetyków z czynnikami wzrostu.

Ciąża i karmienie

Nie znaleźliśmy badań kosmetyków z EGF w ciąży ani podczas karmienia piersią. To białko regulujące wzrost komórek, a danych o jego przenikaniu przez nieuszkodzoną skórę jest mało, dlatego o stosowaniu w tym czasie zdecyduj z lekarzem prowadzącym.

Najczęstsze pytania

Czy EGF z kremu przenika do skóry?

Słabo. Ma masę ok. 6 kDa, a cząsteczki większe niż 500 Da zasadniczo nie pokonują nieuszkodzonej warstwy rogowej. Łatwiej dociera przez mieszki włosowe albo skórę naruszoną, np. po mikronakłuwaniu.

Czy EGF może sprzyjać nowotworom?

W doświadczeniach nie wywoływał nowotworów, ale działał jako ich promotor, czyli sprzyjał rozwojowi już zapoczątkowanych zmian. W leczeniu ran nie opisano związku z nowotworami, choć obserwacje mogły być za krótkie, a przegląd z 2023 r. ocenia, że EGF nie zapoczątkowuje nowotworzenia w gojącej się ranie. Długoterminowych danych o kosmetykach brakuje.

Czym różni się sh-Oligopeptide-1 od rh-Oligopeptide-1?

Według CosIng oba to rekombinowany ludzki EGF. W sh-Oligopeptide-1 (wytwarzanym przez bakterie E. coli) gen zsyntetyzowano tak, by był identyczny z ludzkim, i składnik nie ma wpisów w załącznikach; tak samo Barley sh-Oligopeptide-1 z transgenicznego jęczmienia. W rh-Oligopeptide-1 (wytwarzanym przez E. coli albo drożdże Pichia pastoris) gen wyizolowano bezpośrednio z ludzkiej komórki i CosIng łączy go z zakazem II/416.

Czy EGF pomaga na trądzik?

W jednym badaniu z placebo (20 osób, metoda połowy twarzy) krem z rekombinowanym EGF stosowany dwa razy dziennie przez 6 tygodni zmniejszył liczbę zmian zapalnych o 33,5%. To pojedyncze, małe badanie, dlatego trądzik lecz z dermatologiem.

Co potwierdzają źródła

• EGF przez swoisty receptor pobudza namnażanie, migrację i przeżycie komórek, odgrywa kluczową rolę w gojeniu ran i jest stosowany miejscowo w leczeniu ran od 1989 r. S4 S5
• EGF ma ok. 6 kDa; cząsteczki powyżej 500 Da zasadniczo nie pokonują warstwy rogowej, a drogą wejścia mogą być mieszki włosowe, gruczoły potowe lub skóra naruszona, np. po mikronakłuwaniu albo laserze. S6 S7
• W otwartym badaniu (29 kobiet, 3 miesiące) serum z EGF poprawiało drobne zmarszczki, teksturę, pory i przebarwienia i było dobrze tolerowane. S8
• W badaniu połowy twarzy (20 osób, 4 tygodnie, współfinansowanym przez firmę biotechnologiczną) krem z EGF i spikulami zwiększał grubość i gęstość skóry właściwej bardziej niż krem z samym EGF; grupy placebo nie było. S9
• Badań EGF w estetyce jest niewiele i często nie mają grupy kontrolnej, więc nie wystarczają do potwierdzenia skuteczności wobec starzenia się skóry; działania niepożądane były przemijające. S4 S7
• W doświadczeniach EGF nie inicjował nowotworów, ale działał jako promotor; w zastosowaniach klinicznych nie opisano związku z nowotworami, choć obserwacje mogły być za krótkie. S5 S4
• sh-Oligopeptide-1 i Barley sh-Oligopeptide-1 nie mają wpisów w załącznikach, a rh-Oligopeptide-1 CosIng łączy z zakazem II/416 (produkty pochodzenia ludzkiego). S1 S2 S3
• W badaniu z placebo (20 osób, 6 tygodni) krem z rekombinowanym EGF zmniejszył liczbę zapalnych zmian trądzikowych o 33,5%, bez poważnych skutków ubocznych. S10

Źródła

1. S1Baza CosIng, Komisja Europejska · 2026CosIng: SH-OLIGOPEPTIDE-1
2. S2Baza CosIng, Komisja Europejska · 2026CosIng: RH-OLIGOPEPTIDE-1
3. S3Baza CosIng, Komisja Europejska · 2026CosIng: BARLEY SH-OLIGOPEPTIDE-1
4. S4Przegląd badań · 2023The use of epidermal growth factor in dermatological practice
5. S5Przegląd badań · 2009Epidermal growth factor in clinical practice - a review of its biological actions, clinical indications and safety implications
6. S6Przegląd badań · 2016Skin rejuvenation using cosmetic products containing growth factors, cytokines, and matrikines: a review of the literature
7. S7Przegląd badań · 2021Epidermal Growth Factor in Aesthetics and Regenerative Medicine: Systematic Review
8. S8Badanie · 2012Improved texture and appearance of human facial skin after daily topical application of barley produced, synthetic, human-like epidermal growth factor (EGF) serum
9. S9Badanie · 2017The Effect of Micro-Spicule Containing Epidermal Growth Factor on Periocular Wrinkles
10. S10Badanie · 2014Topical epidermal growth factor for the improvement of acne lesions: a randomized, double-blinded, placebo-controlled, split-face trial

Treść hasła sprawdzona ze źródłami 7 października 2026. Limity i warunki stosowania w UE podajemy według bazy CosIng i rozporządzenia (WE) nr 1223/2009.