Olej z lnianki

Jak działa

Ok. 90% kwasów tłuszczowych w oleju z lnianki to kwasy nienasycone. W oleju z nasion uprawianych w Serbii było 36,7-39,3% kwasu alfa-linolenowego (omega-3), 15,8-16,7% linolowego (omega-6), 15,2-16,1% gondoinowego, 13,4-13,9% oleinowego i ok. 3% erukowego. Zawierał też 184-547 mg/kg gamma-tokoferolu, jednej z form witaminy E, przy czym olej tłoczony na zimno (385-547 mg/kg) miał go do 2,7 raza więcej niż ekstrahowany rozpuszczalnikiem. Lnianka jest głównym roślinnym źródłem kwasu gondoinowego, który podobnie jak oleinowy rozluźnia lipidy warstwy rogowej i ułatwia przenikanie innych substancji.

Na skórze olej roślinny działa okluzyjnie: tworzy warstwę ograniczającą odparowanie wody (TEWL). Kwasy linolowy i alfa-linolenowy są niezbędne, a niedobór tych kwasów powoduje łuszczenie skóry i większą utratę wody. U świnek morskich kwas alfa-linolenowy i linolowy nakładane na skórę rozjaśniały przebarwienia po UV, ale nie sprawdzano tego dla oleju z lnianki ani u ludzi. W jedynym znalezionym badaniu u ludzi 21 dorosłych z AZS przez 4 tygodnie stosowało olejek myjący m.in. z olejem z lnianki oraz balsam: TEWL i wskaźnik SCORAD spadły o 27%, ale bez grupy kontrolnej i przy wielu składnikach.

Dla kogo

• skóra sucha i normalna, jako emolient w kremach, balsamach i olejkach myjących
• osoby, które szukają oleju bogatego w kwasy omega-3, ale trwalszego niż olej lniany
• ostrożnie przy uczuleniu na oleje roślinne: zrób próbę na małym fragmencie skóry

Stężenia

Nie znaleźliśmy wiarygodnych danych o typowych stężeniach oleju z lnianki w kosmetykach. Bywa składnikiem emulsji, olejków myjących i oleożeli. W bazie CosIng (CAMELINA SATIVA SEED OIL) ma funkcję kondycjonującą skórę i nie figuruje w załącznikach rozporządzenia kosmetycznego, więc prawo UE nie wyznacza limitu stężenia. Skład zależy od odmiany i uprawy: w 53 próbkach z różnych rejonów świata kwas alfa-linolenowy stanowił od ok. 30% do 40% kwasów tłuszczowych.

Jak zacząć

1. W składzie INCI szukaj nazwy Camelina Sativa Seed Oil.
2. Nakładaj kilka kropli na lekko wilgotną skórę albo na krem; olej działa głównie okluzyjnie, czyli ogranicza odparowanie wody z naskórka.
3. Przechowuj butelkę zamkniętą, z dala od światła i ciepła: nienasycone kwasy tłuszczowe łatwo się utleniają, a produkty ich utleniania mogą uczulać.
4. Przed pierwszym użyciem na twarz zrób próbę na małym fragmencie skóry.

Możliwe skutki uboczne

Nie znaleźliśmy opisów uczulenia ani podrażnienia po oleju z lnianki. Oleje roślinne są na ogół dobrze tolerowane przez dorosłych, choć zdarzają się reakcje alergiczne, a produkty utleniania nienasyconych kwasów tłuszczowych mogą uczulać, więc nie używaj starego oleju. Przerwij stosowanie przy zaczerwienieniu, swędzeniu lub wysypce.

Ciąża i karmienie

Nie znaleźliśmy badań stosowania oleju z lnianki na skórę w ciąży i podczas karmienia. To olej używany także w żywności, a prawo UE nie przewiduje dla niego w kosmetykach ograniczeń ani ostrzeżeń, ale brak badań nie jest dowodem bezpieczeństwa. Przy wątpliwościach zapytaj lekarza lub położną.

Najczęstsze pytania

Jakie właściwości ma olej z lnianki?

Przede wszystkim natłuszcza skórę i ogranicza odparowanie z niej wody, jak inne oleje roślinne. Wyróżnia go skład: ok. 30-40% kwasu alfa-linolenowego (omega-3), ok. 16% linolowego, ok. 15% gondoinowego i sporo gamma-tokoferolu. Badań samego oleju z lnianki na skórze ludzi nie znaleźliśmy, więc korzyści wynikają głównie ze składu i badań innych olejów.

Czym różni się olej z lnianki od oleju lnianego?

To oleje z dwóch różnych roślin: lnianki siewnej i lnu. Olej lniany zawiera więcej kwasu alfa-linolenowego, do ok. 60%, a olej z lnianki ok. 30-40%, za to więcej kwasu gondoinowego. W teście utleniania w 100 stopniach olej z lnianki wytrzymał 4,2-4,7 godziny, a lniany w innym badaniu 3,4 godziny, więc lnianka jest prawdopodobnie nieco trwalsza.

Czy olej z lnianki jest dobry na włosy?

Nie wiadomo, bo nie znaleźliśmy badań oleju z lnianki na włosach. Może je natłuszczać i wygładzać jak inne oleje roślinne, ale w badaniu porównawczym olej słonecznikowy, podobnie bogaty w nienasycone kwasy, nie wnikał we włos i nie zmniejszał utraty białka. Taki efekt dawał olej kokosowy, który ma inny skład.

Czy olej z lnianki ma właściwości lecznicze dla skóry?

Nie ma dowodów na działanie lecznicze. U świnek morskich kwas alfa-linolenowy rozjaśniał przebarwienia po UV, a u 21 dorosłych z AZS zestaw kosmetyków z olejem z lnianki poprawił nawilżenie, ale bez grupy kontrolnej i przy wielu innych składnikach. Olej z lnianki to emolient pielęgnacyjny, a nie lek na choroby skóry.

Jak przechowywać olej z lnianki?

W szczelnie zamkniętej butelce, z dala od światła i ciepła. Ponad połowę jego kwasów tłuszczowych stanowią kwasy wielonienasycone, które łatwo się utleniają, a produkty utleniania olejów mogą uczulać skórę. Olej tłoczony na zimno zawiera więcej tokoferoli, które go chronią, ale w wysokiej temperaturze utleniał się szybciej niż ekstrahowany rozpuszczalnikiem.

Co potwierdzają źródła

• W CosIng olej z nasion lnianki ma funkcję kondycjonującą skórę i nie figuruje w załącznikach, więc brak limitu UE. S1
• Olej z lnianki zawierał 36,7-39,3% kwasu alfa-linolenowego, 15,8-16,7% linolowego, 15,2-16,1% gondoinowego, 13,4-13,9% oleinowego i ok. 3% erukowego oraz 184-547 mg/kg gamma-tokoferolu (tłoczony na zimno 385-547 mg/kg). S2
• Kwas alfa-linolenowy stanowi ok. 30-40% kwasów tłuszczowych oleju z lnianki (29,7-40% w 53 próbkach z różnych rejonów świata). S3 S2
• Olej lniany ma do ok. 60% kwasu alfa-linolenowego; olej z lnianki miał w teście Rancimat okres indukcji 4,19-4,72 h, a olej lniany w przywołanym badaniu 3,37 h. S2
• Lnianka jest głównym źródłem kwasu gondoinowego, który jak oleinowy rozluźnia lipidy warstwy rogowej; produkty utleniania olejów mogą uczulać, a oleje są na ogół dobrze tolerowane. S4
• Oleje roślinne działają okluzyjnie i zmniejszają TEWL; niedobór niezbędnych kwasów tłuszczowych powoduje łuszczenie skóry i wzrost TEWL. S5 S4
• Kwas alfa-linolenowy i linolowy nakładane na skórę świnek morskich rozjaśniały przebarwienia po UV. S6
• Olej słonecznikowy nie wnikał we włos i nie zmniejszał utraty białka, w przeciwieństwie do kokosowego. S7
• U 21 dorosłych z AZS zestaw z olejem z lnianki przez 4 tygodnie zmniejszył TEWL o 27% i SCORAD o 27%, bez grupy kontrolnej. S8

Źródła

1. S1Baza CosIng, Komisja Europejska · 2026CosIng: CAMELINA SATIVA SEED OIL
2. S2Badanie · 2024Comparative Evaluation of Camelina Seed Oils Obtained by Cold-Pressing and Solvent Extraction
3. S3Badanie · 2009Fatty acid and stable carbon isotope characterization of Camelina sativa oil: implications for authentication
4. S4Przegląd badań · 2020The Enigma of Bioactivity and Toxicity of Botanical Oils for Skin Care
5. S5Przegląd badań · 2017Anti-Inflammatory and Skin Barrier Repair Effects of Topical Application of Some Plant Oils
6. S6Badanie · 1998Linoleic acid and alpha-linolenic acid lightens ultraviolet-induced hyperpigmentation of the skin
7. S7Badanie · 2003Effect of mineral oil, sunflower oil, and coconut oil on prevention of hair damage
8. S8Badanie · 2026Enhancing Quality of Life and Emotional Well-Being in Atopic Dermatitis Patients: Clinical Evidence of a Dermocosmetic Lipid-Replenishing Regimen
9. S9Przegląd badań · 2024Specialized metabolite modifications in Brassicaceae seeds and plants: diversity, functions and related enzymes

Treść hasła sprawdzona ze źródłami 12 października 2026. Limity i warunki stosowania w UE podajemy według bazy CosIng i rozporządzenia (WE) nr 1223/2009.