Polinukleotydy

Jak działa

PDRN i PN to mieszaniny fragmentów DNA o masie zwykle od 50 do 1500 kDa. Nazwy bywają używane zamiennie, dlatego zaproponowano, by PDRN oznaczał fragmenty poniżej 1500 kDa, a PN dłuższe. Surowiec pochodzi głównie z nasienia pstrąga tęczowego (Oncorhynchus mykiss) i łososia keta (Oncorhynchus keta) i jest oczyszczany z białek; bada się też DNA z alg, roślin i innych zwierząt morskich. Według przeglądów krótszy PDRN pobudza receptory adenozynowe A2A i dostarcza komórkom materiału do odtwarzania nukleotydów (szlak odzysku), co w badaniach laboratoryjnych, na zwierzętach i przy gojeniu ran wiązano z migracją komórek, tworzeniem naczyń i słabszym stanem zapalnym. Dłuższe PN mają raczej wiązać wodę i wspierać macierz pozakomórkową.

Przenikanie przez nieuszkodzony naskórek jest słabo zbadane. Autorzy przeglądów zalecają do kremów krótsze fragmenty, a stosowanie miejscowe uznają za szczególnie uzasadnione po zabiegach naruszających naskórek, gdy duże cząsteczki łatwiej wnikają. W jedynym znalezionym kontrolowanym badaniu kremu, u 31 kobiet z wrażliwą skórą, krem pod oczy z 0,1% PDRN z nasienia łososia (średnia masa do 850 kDa) nakładany dwa razy dziennie przez 4 tygodnie zmniejszał zmarszczki około dwukrotnie bardziej niż krem z 0,1% retinolu na drugiej stronie twarzy; zabrakło grupy placebo. Po mikronakłuwaniu z falami radiowymi polinukleotydy nakładane na skórę przyspieszały wygładzanie zmarszczek wokół oczu, a w leczeniu melasmy nie dały przewagi nad samym zabiegiem.

Dla kogo

• skóra z oznakami starzenia, jako uzupełnienie pielęgnacji; dowody są wstępne
• skóra wrażliwa: uczestniczki badania kremu z wrażliwą skórą dobrze go tolerowały
• pielęgnacja po zabiegach, wyłącznie zgodnie z zaleceniami gabinetu

Stężenia

W kontrolowanym badaniu kremu stosowano 0,1% PDRN; stężeń w innych kosmetykach nie udało się potwierdzić. W bazie CosIng Sodium DNA (sól sodowa kwasu deoksyrybonukleinowego) ma funkcję kondycjonującą skórę, a Hydrolyzed DNA kondycjonującą skórę i włosy. W CosIng nie ma składnika o nazwie PDRN ani polinukleotydy, a żaden z tych składników nie figuruje w załącznikach rozporządzenia kosmetycznego, więc prawo UE nie wyznacza limitu stężenia. Preparaty do wstrzykiwań to osobna kategoria: PDRN zarejestrowano we Włoszech jako lek w 1994 r., a w Korei Południowej PN w zastrzykach jest wyrobem medycznym.

Jak zacząć

1. W składzie INCI szukaj nazw Sodium DNA lub Hydrolyzed DNA; skróty PDRN i PN na opakowaniu nie mówią, z jakiego źródła pochodzą fragmenty DNA ani jak są długie.
2. Nakładaj krem lub serum rano i wieczorem, a za dnia używaj filtra; w jedynym kontrolowanym badaniu efekt oceniano po 4 tygodniach.
3. Zastrzyki z polinukleotydami to zabieg medyczny: wykonuj je tylko u lekarza i nie oczekuj takich samych efektów po kremie.

Możliwe skutki uboczne

W badaniu kremu z 0,1% PDRN nie odnotowano działań niepożądanych. Także zastrzyki są dobrze tolerowane: w badaniach toksyczności PDRN nie wywoływał istotnych reakcji immunologicznych, a działania niepożądane po iniekcjach były zwykle łagodne i przemijające. Nie znaleźliśmy danych o osobach uczulonych na ryby; surowiec oczyszcza się z białek, ale przy takiej alergii zapytaj lekarza. Przy pieczeniu, swędzeniu lub wysypce przerwij stosowanie.

Ciąża i karmienie

Nie znaleźliśmy badań nad stosowaniem kosmetyków z polinukleotydami w ciąży ani podczas karmienia piersią. Planowe zabiegi estetyczne, w tym zastrzyki, w ciąży się odkłada. Przy wątpliwościach skonsultuj się z lekarzem.

Najczęstsze pytania

Czym różnią się PDRN i PN?

Długością fragmentów DNA. Krótsze PDRN działają głównie przez receptory adenozynowe, a dłuższe PN tworzą lepkie żele wiążące wodę. W literaturze nazwy często stosuje się zamiennie, dlatego zaproponowano granicę 1500 kDa.

Czy zastrzyki z polinukleotydami działają?

Przegląd systematyczny 9 badań (219 osób) opisuje zmniejszenie zmarszczek i poprawę elastyczności, ale badania były niskiej lub umiarkowanej jakości, a autorzy wzywają do lepszych. To zabieg lekarski, a nie kosmetyk.

Czy kosmetyki z PDRN pomagają po zabiegach?

Przegląd z 2026 r. uznaje PDRN po zabiegach za biologicznie uzasadniony dodatek, zwłaszcza gdy zabieg naruszył naskórek, ale wskazuje za mało badań z randomizacją, małe grupy i brak długich obserwacji. Po mikronakłuwaniu polinukleotydy przyspieszały wygładzanie zmarszczek, a przy melasmie nie pomogły. Pielęgnację po zabiegu uzgodnij z gabinetem.

Co potwierdzają źródła

• PDRN i PN to fragmenty DNA o masie zwykle 50-1500 kDa, pozyskiwane głównie z nasienia pstrąga tęczowego i łososia keta i oczyszczane z białek; nazwy bywają używane zamiennie, a granicę zaproponowano przy 1500 kDa. S3 S4 S5
• PDRN działa przez receptory adenozynowe A2A i szlak odzysku nukleotydów, co wiązano z gojeniem ran w badaniach laboratoryjnych, na zwierzętach i klinicznych; dłuższe PN tworzą żele wiążące wodę i wspierają macierz. S4 S6
• W kosmetykach PDRN rejestruje się jako Sodium DNA lub Hydrolyzed DNA; w CosIng mają funkcję kondycjonującą i nie figurują w załącznikach rozporządzenia kosmetycznego. S1 S2 S4
• Zależnie od kraju zastrzyki z PDRN i PN są lekami albo wyrobami medycznymi: PDRN zarejestrowano we Włoszech jako lek w 1994 r., a w Korei Południowej PDRN jest lekiem na receptę, a PN wyrobem medycznym. S4 S5
• Do kremów zaleca się krótsze fragmenty, a stosowanie miejscowe uznaje się za szczególnie uzasadnione po zabiegach, gdy brak bariery zwiększa przenikanie dużych cząsteczek; jako ograniczenia danych o PDRN po zabiegach przegląd z 2026 r. wymienia za mało badań z randomizacją, małe grupy, różnorodność preparatów i brak długich obserwacji. S3 S5
• W badaniu z randomizacją na połowie twarzy (31 kobiet z wrażliwą skórą) krem pod oczy z 0,1% PDRN stosowany dwa razy dziennie przez 4 tygodnie zmniejszał zmarszczki około dwukrotnie bardziej niż krem z 0,1% retinolu, bez działań niepożądanych; nie było grupy placebo, a metoda Ramana nie odróżnia jednoznacznie DNA z kremu od własnego. S7
• Polinukleotydy nakładane po mikronakłuwaniu z falami radiowymi przyspieszały poprawę zmarszczek wokół oczu, ale nie dały przewagi w leczeniu melasmy. S8 S9
• Przegląd systematyczny zastrzyków z PN objął 9 badań niskiej i umiarkowanej jakości (219 osób) z łagodnymi, przemijającymi działaniami niepożądanymi; PDRN nie wywoływał istotnych reakcji immunologicznych w badaniach toksyczności, a planowe zabiegi estetyczne w ciąży się odkłada. S10 S4 S11

Źródła

1. S1Baza CosIng, Komisja Europejska · 2026CosIng: SODIUM DNA
2. S2Baza CosIng, Komisja Europejska · 2026CosIng: HYDROLYZED DNA
3. S3Przegląd badań · 2025From Polydeoxyribonucleotides (PDRNs) to Polynucleotides (PNs): Bridging the Gap Between Scientific Definitions, Molecular Insights, and Clinical Applications of Multifunctional Biomolecules
4. S4Przegląd badań · 2025Comparison of Polynucleotide and Polydeoxyribonucleotide in Dermatology: Molecular Mechanisms and Clinical Perspectives
5. S5Przegląd badań · 2026Polydeoxyribonucleotide (PDRN) in Post-procedure Recovery in Aesthetic Medicine: A Narrative Review
6. S6Przegląd badań · 2021Polydeoxyribonucleotide: A Promising Biological Platform to Accelerate Impaired Skin Wound Healing
7. S7Badanie · 2026Topical medium-length PDRN enhances dermal extracellular matrix repair in photodamaged skin via PI3K-Akt/TGF-β-regulated pathways
8. S8Badanie · 2022Efficacy and Safety of Using Noninsulated Microneedle Radiofrequency Alone versus in Combination with Polynucleotides for Treatment of Periorbital Wrinkles
9. S9Badanie · 2022Efficacy and Safety of Using Noninsulated Microneedle Radiofrequency Alone Versus in Combination with Polynucleotides for the Treatment of Melasma: A Pilot Study
10. S10Przegląd badań · 2025The Effectiveness of Polynucleotides in Esthetic Medicine: A Systematic Review
11. S11Przegląd badań · 2026Cosmetic Dermatology in Pregnancy and Lactation: A Risk-Benefit Framework for Clinical Practice

Treść hasła sprawdzona ze źródłami 7 października 2026. Limity i warunki stosowania w UE podajemy według bazy CosIng i rozporządzenia (WE) nr 1223/2009.