Palmitoilo-pentapeptyd-4

Jak działa

Sekwencja Lys-Thr-Thr-Lys-Ser (KTTKS) to fragment C-końcowego propeptydu prokolagenu typu I. W hodowlach komórek był to najkrótszy odcinek, który silnie pobudzał produkcję kolagenu i fibronektyny. Sam KTTKS jest jednak bardzo hydrofilowy i prawie nie przenika przez skórę, dlatego w kosmetykach stosuje się wersję z resztą kwasu palmitynowego, która jest lipofilowa (logP ok. 3,7 wobec -1,6). W badaniu na skórze myszy pal-KTTKS wykryto w warstwie rogowej, w naskórku i w niewielkiej ilości w skórze właściwej, a niezmodyfikowanego KTTKS w żadnej warstwie. Żaden z nich nie przeszedł przez całą grubość skóry, a oba były szybko rozkładane przez enzymy skóry, choć wersja palmitoilowana wolniej.

Najważniejsze badanie kliniczne objęło 93 kobiety w wieku 35-55 lat: przez 12 tygodni nakładały na jedną połowę twarzy krem z 3 ppm pal-KTTKS, a na drugą ten sam krem bez peptydu. Peptyd istotnie zmniejszał zmarszczki i drobne linie w porównaniu z placebo, zarówno w pomiarach z analizy zdjęć, jak i w ocenie ekspertów. Autorami byli jednak pracownicy koncernu produkującego kosmetyki. Niezależne badanie z 2023 r. objęło tylko 21 kobiet w trzech grupach (dwa peptydy i placebo) przez 8 tygodni; poprawę widziano u części osób, a autorzy nazwali je wstępnym. W innych pracach pal-KTTKS był jednym z kilku składników kremu, obok m.in. niacynamidu i karnozyny, a porównaniem był brak leczenia, więc nie mówią one nic o samym peptydzie. Przeglądy podkreślają, że dowody kliniczne dla peptydów są często słabe, a większość peptydów przeciwzmarszczkowych może nie docierać do celu w skórze w odpowiednim stężeniu.

Dla kogo

• cera dojrzała z drobnymi zmarszczkami: w badaniu z placebo uczestniczyły kobiety w wieku 35-55 lat
• osoby, które nie tolerują retinoidów i szukają łagodniejszego składnika, bo krem z peptydem był dobrze znoszony
• osoby, które akceptują, że dowody są skromne i w dużej części pochodzą od producentów

Stężenia

W badaniu z grupą placebo krem zawierał 3 ppm (0,0003%) pal-KTTKS. Według danych o stosowaniu zebranych przez panel CIR, przytoczonych w pracy autorów z firmy kosmetycznej, peptyd był używany w stężeniu do 12 ppm w produktach do twarzy i szyi oraz w preparatach pod oczy, a do 35 ppm w odżywkach do włosów. Stężeń surowców handlowych nie podajemy, bo nie znaleźliśmy ich w źródłach. Znaczenie ma też formuła: w pracy nad metodą oznaczania peptydu w kremach przeciwzmarszczkowych skład kremu wyraźnie wpływał na to, ile pal-KTTKS było dostępne. W bazie CosIng składnik ma funkcję kondycjonującą skórę (SKIN CONDITIONING - MISCELLANEOUS) i nie ma wpisów w załącznikach rozporządzenia kosmetycznego.

Jak zacząć

1. Wybierz krem lub serum z Palmitoyl Pentapeptide-4 w składzie i nakładaj je raz lub dwa razy dziennie na oczyszczoną skórę.
2. Rano kończ pielęgnację kremem z filtrem przeciwsłonecznym.
3. Efekty oceniaj po 8-12 tygodniach, bo tyle trwały badania samego peptydu; pomagają zdjęcia robione w tym samym świetle.

Możliwe skutki uboczne

W 12-tygodniowym badaniu z placebo krem z pal-KTTKS był dobrze tolerowany. Panel ekspertów amerykańskiego przeglądu bezpieczeństwa składników kosmetycznych (CIR) uznał go w 2024 r. za bezpieczny w obecnych praktykach stosowania; podajemy to za zestawieniem w pracy autorów z firmy kosmetycznej. Przy pieczeniu, zaczerwienieniu, swędzeniu lub wysypce przerwij stosowanie i skonsultuj się z dermatologiem.

Ciąża i karmienie

Nie znaleźliśmy badań nad stosowaniem palmitoilo-pentapeptydu-4 w ciąży i podczas karmienia piersią. W badaniu na skórze myszy peptyd nie przeszedł przez całą grubość skóry, ale to za mało, by mówić o udowodnionym bezpieczeństwie. Przy wątpliwościach skonsultuj pielęgnację z lekarzem prowadzącym.

Najczęstsze pytania

Czy palmitoilo-pentapeptyd-4 zastąpi retinol?

Nie znaleźliśmy badań porównujących je bezpośrednio. Dla pal-KTTKS jest głównie jedno większe badanie z placebo, przeprowadzone przez pracowników firmy kosmetycznej, więc traktuj go raczej jako łagodne uzupełnienie niż zamiennik.

Po jakim czasie widać efekty?

W badaniach samego peptydu oceniano skórę po 8 i 12 tygodniach. W badaniu z placebo istotną różnicę względem kremu bez peptydu opisano po 12 tygodniach stosowania.

Po co w nazwie jest palmitoil?

To reszta kwasu palmitynowego dołączona do peptydu. Zmienia rozpuszczalny w wodzie KTTKS w związek lipofilowy; w badaniu na skórze myszy wersja palmitoilowana docierała do naskórka i skóry właściwej, a niezmodyfikowana nie.

Co potwierdzają źródła

• KTTKS (fragment C-końcowego propeptydu prokolagenu typu I) to najkrótsza sekwencja silnie pobudzająca produkcję kolagenu i fibronektyny w hodowlach komórek; pal-KTTKS bywa nazywany palmitoyl pentapeptide-3. S2 S11
• KTTKS jest hydrofilowy (logP -1,6) i prawie nie przenika przez skórę; pal-KTTKS jest lipofilowy (logP ok. 3,7). S5
• Na skórze myszy pal-KTTKS docierał do warstwy rogowej, naskórka i w małej ilości do skóry właściwej, KTTKS do żadnej; oba szybko rozkładały enzymy skóry, pal-KTTKS wolniej. S6
• Krem z 3 ppm pal-KTTKS przez 12 tygodni istotnie zmniejszał zmarszczki w porównaniu z placebo u 93 kobiet i był dobrze tolerowany; autorzy pracowali w firmie kosmetycznej. S3
• Niezależne badanie z placebo objęło 21 kobiet przez 8 tygodni; autorzy uznali je za wstępne. S4
• W badaniach kremów wieloskładnikowych (niacynamid, peptydy, karnozyna) porównaniem był brak leczenia. S7
• Dowody kliniczne dla peptydów są często słabe, a większość peptydów przeciwzmarszczkowych może nie docierać do celu w odpowiednim stężeniu; formuła wpływa na dostępność pal-KTTKS. S8 S9 S10
• Panel CIR uznał palmitoilo-pentapeptyd-4 w 2024 r. za bezpieczny w obecnych praktykach stosowania; według zebranych danych używano go do 12 ppm w produktach do twarzy i szyi oraz do 35 ppm w odżywkach do włosów. S12

Źródła

1. S1Baza CosIng, Komisja Europejska · 2026CosIng: PALMITOYL PENTAPEPTIDE-4
2. S2Badanie · 1993A pentapeptide from type I procollagen promotes extracellular matrix production
3. S3Badanie · 2005Topical palmitoyl pentapeptide provides improvement in photoaged human facial skin
4. S4Badanie · 2023Double-blind, Randomized Trial on the Effectiveness of Acetylhexapeptide-3 Cream and Palmitoyl Pentapeptide-4 Cream for Crow's Feet
5. S5Badanie · 2019Effect of Palmitic Acid Conjugation on Physicochemical Properties of Peptide KTTKS: A Preformulation Study
6. S6Badanie · 2014Dermal Stability and In Vitro Skin Permeation of Collagen Pentapeptides (KTTKS and palmitoyl-KTTKS)
7. S7Badanie · 2009Efficacy of anti-aging products for periorbital wrinkles as measured by 3-D imaging
8. S8Przegląd badań · 2017Topical peptides as cosmeceuticals
9. S9Przegląd badań · 2022Skin permeability, a dismissed necessity for anti-wrinkle peptide performance
10. S10Badanie · 2009Development of a LC-MS/MS method to monitor palmitoyl peptides content in anti-wrinkle cosmetics
11. S11Badanie · 2019The Effects of a Novel Series of KTTKS Analogues on Cytotoxicity and Proteolytic Activity
12. S12Przegląd badań · 2026A framework for the safety evaluation of peptides in cosmetics

Treść hasła sprawdzona ze źródłami 7 października 2026. Limity i warunki stosowania w UE podajemy według bazy CosIng i rozporządzenia (WE) nr 1223/2009.