Bisoktrizol

Jak działa

Bisoktrizol jest praktycznie nierozpuszczalny w wodzie, dlatego do kremów trafia jako wodna zawiesina zmielonych cząstek: typowy surowiec zawiera ok. 50% filtra oraz wodę, glukozyd decylowy jako środek dyspergujący, glikol propylenowy i gumę ksantanową. Cząstki pochłaniają promieniowanie z maksimami przy ok. 305 i 360 nm i ramieniem do 380 nm, a dodatkowo częściowo je rozpraszają; im drobniejsze, tym skuteczniej pochłaniają UV. Filtr jest bardzo fotostabilny i poprawia stabilność całej formuły.

Bisoktrizol słabo przenika przez skórę: SCCS ocenił wchłanianie jako bardzo małe zarówno dla postaci nano, jak i większych cząstek, a w badaniu in vitro sprayów z dużą zawartością filtrów jego przenikanie było minimalne. Skuteczność ochrony z jego udziałem sprawdzono klinicznie: w badaniu 12 osób z wielopostaciową osutką świetlną krem z bisoktrizolem, bemotrizinolem i awobenzonem, nałożony w ilości stosowanej w testach, zapobiegł zmianom po naświetlaniu u wszystkich 10, u których pojawiły się one w miejscu pokrytym placebo.

Dla kogo

• osoby, które chcą ochrony przed UVB i UVA, także długimi falami UVA1
• przebarwienia i fotostarzenie: jako element codziennej ochrony szerokopasmowej
• nie dla osób uczulonych na glukozyd decylowy lub inne glukozydy alkilowe

Stężenia

Limit UE: 10%, także łącznie dla postaci zwykłej i nano. Tak stanowi załącznik VI, pozycja 23, według CosIng, w brzmieniu nadanym rozporządzeniem (UE) 2018/885. To samo rozporządzenie dodało pozycję 23a dla postaci nano: również do 10%, nie w produktach, które mogą prowadzić do narażenia płuc użytkownika przez wdychanie, i tylko dla nanocząstek o określonych cechach, m.in. o czystości co najmniej 98,5%, bez powłoki i o medianie wielkości co najmniej 120 nm w rozkładzie masowym lub 60 nm w rozkładzie liczbowym. Każdy składnik w postaci nanomateriału musi mieć w wykazie składników dopisek (nano) (art. 19 ust. 1 lit. g rozporządzenia (WE) nr 1223/2009). SCCS uznał w 2015 r. postać nano do 10% za bezpieczną na zdrowej, nieuszkodzonej skórze, ale odradził zastosowania grożące wdychaniem, bo nieliczne dane wskazywały na silne odczyny zapalne w drogach oddechowych.

Jak zacząć

1. W składzie szukaj nazwy Methylene Bis-Benzotriazolyl Tetramethylbutylphenol; postać nanocząstek ma w wykazie składników dopisek (nano).
2. Jeśli masz alergię na glukozydy, np. Decyl Glucoside, sprawdź skład: ten składnik zwykle towarzyszy bisoktrizolowi.
3. Ilość kremu, porę nakładania i ponawianie opisujemy w haśle Filtry organiczne.

Możliwe skutki uboczne

Sam bisoktrizol uczula rzadko: w ocenie SCCNFP nie wywoływał uczuleń, fotoalergii ani fototoksyczności. Większość opisanych alergii na ten filtr wywołuje prawdopodobnie glukozyd decylowy, środek powierzchniowo czynny obecny w surowcu; reakcje krzyżowe z innymi glukozydami są częste, więc dermatolog może zlecić testy płatkowe z kilkoma z nich. SCCS zalecił też obserwowanie możliwych podrażnień, bo u szczurów wysokie dawki nakładane na skórę wywoływały ból, a w badaniu długoterminowym strupy. Przy wysypce odstaw produkt i zgłoś się do dermatologa.

Ciąża i karmienie

Danych o stosowaniu bisoktrizolu w ciąży jest mało, ale słabo przenika on przez skórę. W badaniach nie wiązał się z receptorami estrogenowymi ani androgenowymi i nie działał estrogennie w teście na szczurach, a w badaniach rozrodu u szczurów dawki do 1000 mg/kg dziennie nie szkodziły ciężarnym samicom ani płodom. Przegląd o ochronie przeciwsłonecznej w ciąży (powstały z udziałem producenta kosmetyków) wymienia go wśród filtrów o małym wchłanianiu, którymi można uzupełnić filtry mineralne. Przy wątpliwościach zapytaj lekarza.

Najczęstsze pytania

Czy bisoktrizol jest dozwolony w USA?

Nie ma go wśród składników monografii FDA dla filtrów przeciwsłonecznych; w 2026 r. dodano do niej tylko bemotrizinol. Przegląd z 2025 r. wymienia bisoktrizol wśród nowszych filtrów stosowanych poza USA, które w Stanach pozostają niedostępne z przyczyn regulacyjnych.

Co oznacza dopisek (nano) przy bisoktrizolu?

Że filtr występuje w postaci nanocząstek. UE dopuszcza je tylko o ściśle określonych cechach, m.in. czystości i wielkości cząstek, i nie w produktach grożących wdychaniem. Na zdrowej skórze SCCS uznał je za bezpieczne do 10%.

Czy bisoktrizol szkodzi środowisku?

Danych jest bardzo mało. W laboratorium bakterie z mieszanych kultur go nie rozkładały, więc może długo utrzymywać się w środowisku. W przeczytanych źródłach nie znaleźliśmy badań jego wpływu na koralowce ani inne organizmy wodne.

Co potwierdzają źródła

• Bisoktrizol chroni przed UVB, UVA2 i UVA1, jest bardzo fotostabilny i wzmacnia stabilność formuły. S11 S4
• Surowiec to wodna zawiesina mikronizowanych cząstek (ok. 50% filtra, glukozyd decylowy, glikol propylenowy, guma ksantanowa); cząstki pochłaniają UV z maksimami ok. 305 i 360 nm i częściowo je rozpraszają. S3
• Limit UE: 10% (łącznie z postacią nano); postać nano do 10%, tylko o określonych cechach i nie w produktach grożących wdychaniem; nanomateriał ma w składzie dopisek (nano). S1 S2 S16
• SCCS: postać nano do 10% bezpieczna na zdrowej skórze, wchłanianie bardzo małe; ostrożność przy wdychaniu z powodu odczynów zapalnych w drogach oddechowych. S3 S8
• Nie wiąże się z receptorami hormonalnymi; w badaniach rozrodu u szczurów brak działań niepożądanych do 1000 mg/kg dziennie; margines bezpieczeństwa powyżej 100 przy 10%. S6 S5
• Większość alergii na ten filtr wywołuje prawdopodobnie glukozyd decylowy; reakcje krzyżowe między glukozydami są częste. S9 S10 S11
• Krem z bisoktrizolem, bemotrizinolem i awobenzonem zapobiegł wielopostaciowej osutce świetlnej po prowokacji u 10 z 12 badanych, u których wywołano ją na placebo. S7
• Brak w monografii FDA (w 2026 r. dodano tylko bemotrizinol); w ciąży wymieniany wśród filtrów o małym wchłanianiu; bakterie z mieszanych kultur go nie rozkładają. S12 S13 S14 S15

Źródła

1. S1Baza CosIng, Komisja Europejska · 2026CosIng: METHYLENE BIS-BENZOTRIAZOLYL TETRAMETHYLBUTYLPHENOL (załącznik VI, poz. 23)
2. S2Prawo UE (EUR-Lex) · 2018Rozporządzenie Komisji (UE) 2018/885 z dnia 20 czerwca 2018 r. zmieniające załącznik VI do rozporządzenia (WE) nr 1223/2009 dotyczącego produktów kosmetycznych
3. S3Opinia SCCS (komitet naukowy UE) · 2015SCCS: Opinion on 2,2'-Methylene-bis-(6-(2H-benzotriazol-2-yl)-4-(1,1,3,3-tetramethylbutyl)phenol) (nano form), SCCS/1546/15
4. S4Opinia SCCS (komitet naukowy UE) · 1999SCCNFP: Opinion concerning 2,2'-Methylene-bis-(6-(2H-benzotriazol-2-yl)-4-(1,1,3,3-tetramethylbutyl)phenol), Colipa S79
5. S5Przegląd badań · 2026Safety assessment of methylene bis-benzotriazolyl tetramethylbutylphenol, a UV filter in cosmetics
6. S6Badanie · 2001Lack of binding to isolated estrogen or androgen receptors, and inactivity in the immature rat uterotrophic assay, of the ultraviolet sunscreen filters Tinosorb M-active and Tinosorb S
7. S7Badanie · 2008Prevention of polymorphic light eruption with a sunscreen of very high protection level against UVB and UVA radiation under standardized photodiagnostic conditions
8. S8Badanie · 2009In vitro evaluation of the cutaneous penetration of sprayable sunscreen emulsions with high concentrations of UV filters
9. S9Przegląd badań · 2017Alkyl Glucosides in Contact Dermatitis
10. S10Przegląd badań · 2017Alkyl Glucosides
11. S11DermNet · 2023DermNet: Sunscreens: a complete overview (topical sunscreen agents)
12. S12FDA · 2026FDA: Questions and Answers: FDA's regulatory actions on over-the-counter sunscreen
13. S13Przegląd badań · 2025Modernizing U.S. Sunscreen Regulations: How Newer Filters Can Improve Public Health
14. S14Przegląd badań · 2025Photoprotection in pregnancy: addressing safety concerns and optimizing skin health
15. S15Badanie · 2023Microbial consortia degrade several widely used organic UV filters, but a number of hydrophobic filters remain recalcitrant to biodegradation
16. S16Prawo UE (EUR-Lex) · 2009Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1223/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. dotyczące produktów kosmetycznych (art. 19 ust. 1 lit. g: oznaczenie nano)

Treść hasła sprawdzona ze źródłami 8 października 2026. Limity i warunki stosowania w UE podajemy według bazy CosIng i rozporządzenia (WE) nr 1223/2009.