Luteolina

Jak działa

Luteolina częściowo pochłania promieniowanie UVA i UVB, działa przeciwutleniająco i hamuje mediatory zapalne, m.in. IL-1beta, IL-6, IL-8, IL-17, TNF-alfa i COX-2. W hodowlach ludzkich keratynocytów zmniejszała ich obumieranie po dawkach UVB modelujących oparzenie słoneczne oraz uwalnianie mediatorów zapalnych, przy czym nie chroniła komórek nowotworowych. W keratynocytach hamowała też wytwarzanie MMP-1, enzymu rozkładającego kolagen, a u bezwłosych myszy ograniczała powstawanie zmarszczek po naświetlaniu UVB. Według przeglądów hamuje też komórki tuczne, uczestniczące w reakcjach alergicznych, a u myszy łagodziła zmiany przypominające łuszczycę.

Badania na ludziach dotyczą wyciągów i pochodnych, a nie czystej luteoliny. W dwóch badaniach na zdrowych ochotnikach wyciąg z rezedy żółtawej, bogaty w luteolinę (40% flawonoidów, rozpuszczony w micelach), nałożony 30 minut przed naświetleniem zmniejszał rumień po UVB zależnie od dawki, a słabiej także po naświetleniu. W badaniu z losowym przydziałem i podwójnie ślepą próbą u 40 osób 2,5% wyciągu działało równie skutecznie jak 1% hydrokortyzon, a samo podłoże nie działało. Pod opatrunkiem okluzyjnym wyciąg nie podrażniał skóry. Balsam z tetrametoksyluteoliną, pochodną luteoliny, z dodatkiem innych wyciągów roślinnych dostało 25 osób z mastocytozą i bardzo wrażliwą skórą; z 18, które odesłały ankietę, nikt nie zgłosił podrażnienia. U 8 osób z atopowym zapaleniem skóry lub łuszczycą zmiany na zdjęciach poprawiły się po kilku tygodniach, ale bez grupy kontrolnej, a autor badania ma patenty na tę formułę.

Dla kogo

• skóra wrażliwa i skłonna do zaczerwienienia
• skóra narażona na słońce, jako dodatek do filtra, nie zamiast niego
• przy atopowym zapaleniu skóry i łuszczycy najwyżej jako uzupełnienie leczenia zaleconego przez lekarza

Stężenia

Luteolina (INCI: Luteolin) nie figuruje w załącznikach rozporządzenia kosmetycznego, więc prawo UE nie wyznacza limitu stężenia; CosIng podaje jedną funkcję: kondycjonowanie skóry. Typowych stężeń czystej luteoliny w kosmetykach źródła nie podają. W badaniu na ochotnikach skuteczne było 2,5% rozpuszczonego w micelach wyciągu z rezedy, zawierającego 40% flawonoidów.

Jak zacząć

1. W składzie INCI szukaj nazwy Luteolin albo wyciągów roślinnych bogatych w luteolinę.
2. Używaj jej jako dodatku łagodzącego w kremie lub serum; w ciągu dnia zawsze z kremem z filtrem.
3. Przy pieczeniu, swędzeniu lub wysypce przerwij stosowanie.

Możliwe skutki uboczne

W badaniach na ludziach wyciąg bogaty w luteolinę nie podrażniał skóry nawet pod opatrunkiem okluzyjnym, a balsamu z jej pochodną nikt z 18 ankietowanych osób z bardzo wrażliwą skórą nie uznał za drażniący. Nie znaleźliśmy w PubMed opisów uczulenia kontaktowego na samą luteolinę, ale wyciągi roślinne mogą zawierać inne uczulające składniki; np. rumianek uczula osoby z alergią na rośliny złożone. Przy podrażnieniu przerwij stosowanie.

Ciąża i karmienie

Nie ma badań nad kosmetykami z luteoliną w ciąży. Luteolina jest zwykłym składnikiem diety, występuje m.in. w selerze, brokułach i cebuli, więc krem z nią raczej nie budzi szczególnych obaw, choć to wniosek pośredni. Suplementy z luteoliną w ciąży i podczas karmienia stosuj tylko po rozmowie z lekarzem.

Najczęstsze pytania

Co to jest luteolina?

Luteolina to roślinny flawonoid z grupy flawonów, obecny w kwiatach, ziołach, warzywach i przyprawach, np. w rumianku, selerze, brokułach, cebuli i papryce chili. Rośliny wykorzystują ją do ochrony przed promieniowaniem UV. W kosmetykach ma funkcję składnika kondycjonującego skórę, a badania wskazują na działanie przeciwutleniające i przeciwzapalne, głównie w laboratorium.

Jak działa luteolina na skórę twarzy?

Głównie łagodzi stan zapalny i chroni przed skutkami UV. W hodowlach komórek hamowała mediatory zapalne i enzym rozkładający kolagen, a u myszy ograniczała zmarszczki po UVB. U 40 ochotników wyciąg z rezedy bogaty w luteolinę zmniejszał rumień po UVB podobnie jak 1% hydrokortyzon. Badań z czystą luteoliną na ludzkiej skórze brakuje.

Czy krem z luteoliną chroni przed słońcem?

Nie zastąpi filtra. Luteolina pochłania tylko część promieniowania UVA i UVB; w badaniach chroniła komórki skóry przed uszkodzeniem przez UVB, a wyciąg bogaty w luteolinę łagodził rumień posłoneczny. W CosIng nie ma jednak funkcji filtra UV. Krem z luteoliną możesz stosować jako dodatkową ochronę przeciwutleniającą, ale w słońcu i tak potrzebujesz kremu z filtrem.

Czy luteolina jest bezpieczna dla skóry?

Prawdopodobnie tak: w małych badaniach wyciąg bogaty w luteolinę i balsam z jej pochodną były dobrze tolerowane, ale czystej luteoliny na ludzkiej skórze nie badano. Wyciąg nie podrażniał skóry nawet pod opatrunkiem okluzyjnym, a balsamu nikt z 18 ankietowanych osób z bardzo wrażliwą skórą nie uznał za drażniący. Wyciągi roślinne mogą zawierać inne uczulające składniki, więc najpierw zrób próbę na małym fragmencie skóry.

Czy luteolina pomaga przy atopowym zapaleniu skóry?

Dowody są bardzo wstępne. Luteolina hamuje komórki tuczne i mediatory zapalne, a u myszy łagodziła zmiany przypominające łuszczycę. U ludzi przebadano tylko balsam z jej pochodną i innymi wyciągami roślinnymi: u 8 osób z atopowym zapaleniem skóry lub łuszczycą zmiany poprawiły się po kilku tygodniach, ale bez grupy kontrolnej. Leczenie AZS ustal z dermatologiem.

Co potwierdzają źródła

• Luteolina występuje w kwiatach, ziołach, warzywach i przyprawach (m.in. rumianek, seler, brokuły, cebula, chili) i częściowo pochłania UVA i UVB. S2 S5 S9
• Hamuje mediatory zapalne (IL-1beta, IL-6, IL-8, IL-17, TNF-alfa, COX-2) i komórki tuczne (przeglądy badań laboratoryjnych i na zwierzętach). S2 S8
• W keratynocytach zmniejszała obumieranie po UVB i uwalnianie mediatorów zapalnych, nie chroniąc komórek nowotworowych. S4
• Hamowała MMP-1 w keratynocytach i powstawanie zmarszczek po UVB u myszy; łagodziła zmiany łuszczycopodobne u myszy. S5 S6
• Rozpuszczony wyciąg z rezedy (40% flawonoidów) zależnie od dawki zmniejszał rumień po UVB, słabiej po naświetleniu; u 40 ochotników (badanie z losowaniem, podwójnie ślepe) 2,5% wyciągu działało jak 1% hydrokortyzon; bez podrażnień pod okluzją. S3
• Balsam z tetrametoksyluteoliną i innymi wyciągami: brak podrażnień u 18 z 25 osób z mastocytozą i wrażliwą skórą, które odesłały ankietę; poprawa zmian na zdjęciach u 8 osób z AZS lub łuszczycą, bez grupy kontrolnej (dane z pełnego tekstu; autor posiada patenty). S7
• Luteolina nie ma wpisu w załącznikach rozporządzenia kosmetycznego; jedyna funkcja w CosIng: kondycjonowanie skóry (bez funkcji filtra UV). S1
• Rumianek zawiera luteolinę i apigeninę; stosowany miejscowo może uczulać osoby z alergią na rośliny złożone. S9

Źródła

1. S1Baza CosIng, Komisja Europejska · 2026CosIng: LUTEOLIN
2. S2Przegląd badań · 2021Luteolin as a modulator of skin aging and inflammation.
3. S3Badanie · 2009Topical application of solubilized Reseda luteola extract reduces ultraviolet B-induced inflammation in vivo.
4. S4Badanie · 2010The flavonoid luteolin increases the resistance of normal, but not malignant keratinocytes, against UVB-induced apoptosis.
5. S5Badanie · 2013Luteolin suppresses UVB-induced photoageing by targeting JNK1 and p90 RSK2.
6. S6Badanie · 2020Luteolin attenuates imiquimod-induced psoriasis-like skin lesions in BALB/c mice via suppression of inflammation response.
7. S7Badanie · 2017Tolerability and benefit of a tetramethoxyluteolin-containing skin lotion.
8. S8Przegląd badań · 2018Impact of polyphenols on mast cells with special emphasis on the effect of quercetin and luteolin.
9. S9Przegląd badań · 2006A review of the bioactivity and potential health benefits of chamomile tea (Matricaria recutita L.).

Treść hasła sprawdzona ze źródłami 12 października 2026. Limity i warunki stosowania w UE podajemy według bazy CosIng i rozporządzenia (WE) nr 1223/2009.