Kwercetyna

Jak działa

Kwercetyna wymiata wolne rodniki i hamuje szlaki zapalne. Metaanaliza 65 prac, oparta na wskaźnikach laboratoryjnych, wykazała, że obniża wskaźniki stresu oksydacyjnego (MDA, ROS), podnosi poziom enzymów ochronnych (SOD, katalaza, glutation), hamuje cytokiny zapalne (TNF-alfa, IL-6, IL-1beta), wspiera gojenie ran i hamuje tyrozynazę, enzym produkcji melaniny. Hamuje też komórki tuczne: w hodowlach ludzkich komórek ograniczała wydzielanie histaminy podobnie jak kromoglikan, lek stabilizujący te komórki, a cytokin zapalnych (IL-8, TNF) skuteczniej od niego. Problemem jest słaba rozpuszczalność, przez którą kwercetyna słabo przenika w głąb skóry; dlatego zamyka się ją w fosfolipidach lub nanonośnikach.

U ludzi wyniki są skromne i niejednoznaczne. W badaniu z pojedynczo ślepą próbą u 30 zdrowych ochotników krem z 1% kompleksu kwercetyny z fosfolipidami zmniejszał zaczerwienienie po podrażnieniu (UV, histamina, substancje drażniące) o około 10%, podobnie jak krem z 1% leku przeciwhistaminowego (około 14%), i zmniejszał bąble po histaminie o około 13%. Z kolei u 15 osób kwercetyna nakładana przez 5 dni po podrażnieniu laurylosiarczanem sodu nie przyspieszyła odbudowy bariery ani ustępowania rumienia. W eksperymentalnym badaniu u osób z trądzikiem nanowłókna z kwercetyną i olejkami eterycznymi zmniejszyły liczbę zmian zapalnych o 61%, ale nie da się z niego wydzielić udziału samej kwercetyny.

Dla kogo

• skóra wrażliwa i skłonna do zaczerwienienia
• osoby szukające przeciwutleniacza do pielęgnacji przeciwstarzeniowej; dowody na ludziach są słabe
• nie jako leczenie trądziku, atopowego zapalenia skóry ani alergii

Stężenia

Kwercetyna (INCI: Quercetin) nie figuruje w załącznikach rozporządzenia kosmetycznego, więc prawo UE nie wyznacza limitu stężenia; CosIng podaje funkcje: przeciwutleniacz i kondycjonowanie skóry. W badaniu łagodzącym na ochotnikach stosowano krem z 1% kompleksu kwercetyny z fosfolipidami, nakładany w ilości 2 mg/cm2. Typowych stężeń w kosmetykach źródła nie podają.

Jak zacząć

1. W składzie INCI szukaj nazwy Quercetin; w badaniach na skórze stosowano ją w kompleksie z fosfolipidami (lecytyną) lub w nanonośnikach, które mają poprawiać jej przenikanie.
2. Traktuj ją jako dodatek łagodzący w kremie lub serum, nie jako główny składnik działający na konkretny problem.
3. Przy pierwszym użyciu zrób próbę na małym fragmencie skóry, zwłaszcza w formułach z olejkami eterycznymi.

Możliwe skutki uboczne

W badaniach na skórze nie opisano istotnych działań niepożądanych, ale były małe i krótkie. W badaniach z suplementami działania niepożądane zgłaszano rzadko i były łagodne; doustna kwercetyna może jednak zmieniać wchłanianie niektórych leków, a dla dawek od 1000 mg dziennie dłużej niż 12 tygodni brak danych o bezpieczeństwie. Przy pieczeniu, swędzeniu lub wysypce po kosmetyku przerwij stosowanie.

Ciąża i karmienie

Nie ma badań nad kosmetykami z kwercetyną w ciąży. Na skórę kwercetyna przenika słabo, a w niewielkich ilościach zjadamy ją codziennie z owocami i warzywami, więc krem raczej nie budzi szczególnych obaw, choć to wniosek pośredni. Suplementów z dużymi dawkami w ciąży i podczas karmienia nie stosuj bez zgody lekarza, bo brakuje danych o ich długotrwałym bezpieczeństwie.

Najczęstsze pytania

Co to jest kwercetyna?

Kwercetyna to roślinny flawonoid, czyli polifenol o działaniu przeciwutleniającym i przeciwzapalnym. Występuje m.in. w jabłkach, borówkach, żurawinie, sałacie i łusce cebuli. W kosmetykach ma funkcję przeciwutleniacza i składnika kondycjonującego skórę. Najwięcej dowodów jej działania pochodzi z badań na komórkach i zwierzętach, a badania na ludziach są nieliczne.

Jakie właściwości ma kwercetyna dla skóry?

Głównie przeciwutleniające i łagodzące. W badaniach laboratoryjnych zmniejsza stres oksydacyjny, hamuje cytokiny zapalne i tyrozynazę oraz wspiera gojenie ran. U 30 ochotników krem z 1% kompleksu kwercetyny z fosfolipidami zmniejszał zaczerwienienie po podrażnieniu o około 10%. W innym badaniu nie przyspieszyła jednak odbudowy bariery po podrażnieniu detergentem, więc efekty u ludzi są skromne.

Czy kwercetyna pomaga na alergię?

Dowody są wstępne. W hodowlach komórek kwercetyna hamuje uwalnianie histaminy i cytokin z komórek tucznych, a w badaniach na zwierzętach łagodzi objawy alergii. U ludzi są głównie małe, otwarte badania pilotażowe z kwercetyną przyjmowaną doustnie, np. przy kontaktowym zapaleniu skóry po niklu i nadwrażliwości na światło. Kwercetyna nie zastępuje leków przeciwalergicznych ani leczenia zaleconego przez lekarza.

Z czym nie łączyć kwercetyny?

W kosmetykach nie znamy składników, z którymi kwercetyny nie wolno łączyć; w badaniu na skórze podawano ją w nośniku z fosfolipidami, czyli składnikami lecytyny. Inaczej jest z suplementami: badania pokazały, że doustna kwercetyna może zmieniać wchłanianie niektórych leków. Jeśli przyjmujesz leki na stałe, połączenie z suplementem kwercetyny omów z lekarzem lub farmaceutą.

Czy kwercetynę można stosować w ciąży?

Nie ma badań nad kwercetyną w ciąży, ale kosmetyk z nią raczej nie budzi szczególnych obaw, bo słabo przenika przez skórę, a z dietą przyjmujemy ją codziennie. To jednak wniosek pośredni. Suplementy z dużymi dawkami to co innego: brakuje danych o ich długotrwałym bezpieczeństwie, więc w ciąży i podczas karmienia przyjmuj je tylko po konsultacji z lekarzem.

Co potwierdzają źródła

• Kwercetyna to flawonoid występujący m.in. w jabłkach, borówkach, żurawinie, sałacie i łusce cebuli; metaanaliza 65 prac (głównie przedklinicznych): obniża MDA i ROS, podnosi SOD, katalazę i glutation, hamuje TNF-alfa, IL-6, IL-1beta, wspiera gojenie i hamuje tyrozynazę. S4 S3
• Słaba rozpuszczalność ogranicza przenikanie kwercetyny do skóry; stosuje się nośniki, w tym nanoformy. S2
• U 30 ochotników krem z 1% kompleksu kwercetyny z fosfolipidami zmniejszał rumień o ok. 10% (lek przeciwhistaminowy ok. 14%) i bąble po histaminie o ok. 13%. S5
• U 15 osób kwercetyna przez 5 dni nie przyspieszyła odbudowy bariery ani ustępowania rumienia po SLS. S6
• Nanowłókna z kwercetyną i olejkami eterycznymi zmniejszyły liczbę zmian zapalnych trądziku o 61%. S7
• Kwercetyna hamuje komórki tuczne: histaminę podobnie jak kromoglikan, a cytokiny IL-8 i TNF skuteczniej; działanie przeciwalergiczne pokazano głównie w badaniach przedklinicznych i w dwóch małych, otwartych badaniach pilotażowych z kwercetyną doustną. S8 S10 S11
• Suplementy: działania niepożądane rzadkie i łagodne, brak danych dla 1000 mg dziennie powyżej 12 tygodni, możliwe interakcje z lekami. S9
• Kwercetyna nie ma wpisu w załącznikach rozporządzenia kosmetycznego; funkcje w CosIng: przeciwutleniacz, kondycjonowanie skóry. S1

Źródła

1. S1Baza CosIng, Komisja Europejska · 2026CosIng: QUERCETIN
2. S2Przegląd badań · 2016Quercetin topical application, from conventional dosage forms to nanodosage forms.
3. S3Przegląd badań · 2025Quercetin as a therapeutic agent for skin problems: a systematic review and meta-analysis on antioxidant effects, oxidative stress, inflammation, wound healing, hyperpigmentation, aging, and skin cancer.
4. S4Przegląd badań · 2024The Role of Quercetin as a Plant-Derived Bioactive Agent in Preventive Medicine and Treatment in Skin Disorders.
5. S5Badanie · 2016Soothing and anti-itch effect of quercetin phytosome in human subjects: a single-blind study.
6. S6Badanie · 2000Effect of an antioxidant (quercetin) on sodium-lauryl-sulfate-induced skin irritation.
7. S7Badanie · 2022Quercetin loaded cosm-nutraceutical electrospun composite nanofibers for acne alleviation: Preparation, characterization and experimental clinical appraisal.
8. S8Badanie · 2012Quercetin is more effective than cromolyn in blocking human mast cell cytokine release and inhibits contact dermatitis and photosensitivity in humans.
9. S9Przegląd badań · 2018Safety Aspects of the Use of Quercetin as a Dietary Supplement.
10. S10Przegląd badań · 2020Quercetin with the potential effect on allergic diseases.
11. S11Przegląd badań · 2025Quercetin exhibits multi-target anti-allergic effects in animal models: a systematic review and meta-analysis of preclinical studies.

Treść hasła sprawdzona ze źródłami 12 października 2026. Limity i warunki stosowania w UE podajemy według bazy CosIng i rozporządzenia (WE) nr 1223/2009.