Ekstrakt z zielonej herbaty

Jak działa

Liście zielonej herbaty suszy się bez fermentacji, dzięki czemu polifenole się nie utleniają. Katechiny wychwytują wolne rodniki, a EGCG w hodowlach komórek gruczołów łojowych zmniejszała wytwarzanie sebum przez szlak AMPK-SREBP-1, hamowała szlaki zapalne NF-kB i AP-1 oraz ograniczała przeżywalność bakterii związanych z trądzikiem. Na skórze ludzi polifenole herbaty nałożone 20 minut przed naświetlaniem UVB zmniejszały rumień i ograniczały uszkodzenia DNA (dimery pirymidynowe) o 60-81%; ekstrakty chroniły też komórki odpornościowe skóry, choć same miały SPF 1, czyli nie działały jak filtr.

Metaanaliza 5 badań z randomizacją w trądziku wykazała, że ekstrakt nakładany na skórę zmniejszał liczbę zmian zapalnych i niezapalnych, a przyjmowany doustnie działał minimalnie. W 8-tygodniowym badaniu, w którym porównywano dwie połowy twarzy, EGCG poprawiała trądzik i była dobrze tolerowana. Przy fotostarzeniu wyniki są mieszane: u 40 kobiet 10% krem z suplementem przez 8 tygodni nie różnił się klinicznie od placebo (poprawiły się tylko włókna elastyczne w biopsjach), a krem z ekstraktem w mikrocząstkach (29 kobiet, porównanie połów twarzy) po 4-6 tygodniach nieznacznie poprawiał elastyczność i koloryt.

Dla kogo

• cera skłonna do łagodnego i umiarkowanego trądziku, jako uzupełnienie pielęgnacji
• cera tłusta skłonna do wyprysków; zmniejszenie wydzielania sebum przez EGCG pokazano jednak tylko w hodowlach komórek
• skóra narażona na słońce, jako dodatek do filtra

Stężenia

W badaniu u osób z trądzikiem stosowano 2% balsam dwa razy dziennie przez 6 tygodni, w badaniu fotostarzenia 10% krem, a w testach ochrony przed UVB ok. 1 mg polifenoli na cm2 skóry. W badaniu trwałości krem zawierał 1% EGCG. Ani ekstrakt z liści herbaty, ani EGCG nie figurują w załącznikach rozporządzenia kosmetycznego, więc w UE nie ma dla nich limitu stężenia. CosIng podaje dla ekstraktu wiele funkcji, m.in. przeciwutleniacz, środek przeciwdrobnoustrojowy, ściągający, nawilżający, zmiękczający i chroniący skórę, a dla EGCG funkcję przeciwutleniacza.

Jak zacząć

1. Stosuj tonik, serum lub krem z ekstraktem raz lub dwa razy dziennie na oczyszczoną skórę.
2. Rano zawsze nakładaj na niego filtr przeciwsłoneczny.
3. Przy trądziku oceniaj efekty po 6-8 tygodniach regularnego stosowania; zmiany nasilone skonsultuj z dermatologiem.
4. Przechowuj produkt z dala od światła, bo EGCG szybko rozkłada się w słońcu.

Możliwe skutki uboczne

W metaanalizie badań w trądziku ekstrakt nakładany na skórę nie powodował istotnych działań niepożądanych, a w badaniu z mikrocząstkami nie zaobserwowano podrażnień. W badaniu fotostarzenia grupa stosująca 10% krem z suplementem zgłaszała jednak więcej subiektywnych podrażnień niż grupa placebo. Przy pieczeniu, zaczerwienieniu lub wysypce przerwij stosowanie i skonsultuj się z dermatologiem.

Ciąża i karmienie

Nie znaleźliśmy badań kosmetyków z ekstraktem z zielonej herbaty w ciąży i podczas karmienia piersią. Odrębną sprawą są suplementy: według EFSA dawki EGCG od 800 mg dziennie zwiększały aktywność enzymów wątrobowych. Przy wątpliwościach skonsultuj pielęgnację z lekarzem, a suplementów w tym czasie nie przyjmuj bez jego zgody.

Najczęstsze pytania

Czy ekstrakt z zielonej herbaty pomaga na trądzik?

To jego najlepiej udokumentowane zastosowanie: w metaanalizie badań z randomizacją ekstrakt na skórę zmniejszał liczbę zmian zapalnych i niezapalnych. Badania były jednak małe, a autorzy postulują kolejne. Nie zastępuje leczenia trądziku zaleconego przez dermatologa.

Dlaczego formuła ma tak duże znaczenie?

EGCG jest nietrwała w świetle słonecznym: w kremie modelowym rozpadło się jej 77%. Dodatek witaminy C ograniczał rozkład do 20%, a kwasu alfa-liponowego do 13%, natomiast witamina E go nasilała (85%). Katechiny słabo też przenikają do skóry, dlatego zamyka się je np. w mikrocząstkach.

Czy to ten sam preparat co lek z zielonej herbaty?

Nie. Maść z sinekatechinami, oczyszczonym wyciągiem z liści herbaty, zarejestrowano w USA jako lek roślinny na brodawki zewnętrznych narządów płciowych i okolicy odbytu. To produkt leczniczy, stosowany na zlecenie lekarza, a nie kosmetyk.

Co potwierdzają źródła

• Zielona herbata powstaje z liści bez fermentacji; większość jej polifenoli to katechiny, najważniejsza z nich to EGCG. S3
• Polifenole herbaty (ok. 1 mg/cm2) nałożone na skórę ludzi 20 minut przed UVB zmniejszały rumień i dimery pirymidynowe w DNA o 60-81% zależnie od dawki UV; ekstrakty chroniły odporność skóry przy SPF 1. S4 S5
• Metaanaliza 5 badań z randomizacją: ekstrakt na skórę zmniejszał liczbę zmian zapalnych i niezapalnych w trądziku, doustnie działał minimalnie, bez istotnych działań niepożądanych. S8
• EGCG zmniejszała sebum i stan zapalny w sebocytach oraz przeżywalność bakterii; w 8-tygodniowym badaniu połowy twarzy poprawiała trądzik; 2% balsam przez 6 tygodni zmniejszał liczbę zmian o 58% (bez kontroli). S9 S10
• 10% krem z suplementem przez 8 tygodni (40 kobiet) nie różnił się klinicznie od placebo (poprawa włókien elastycznych, więcej podrażnień); krem z mikrocząstkami (29 kobiet) nieznacznie poprawiał elastyczność i koloryt. S6 S7
• EGCG rozkłada się w świetle słonecznym (77% w kremie modelowym); witamina C i kwas alfa-liponowy ograniczały rozkład do 20% i 13%, a witamina E go nasilała (85%). S13
• Suplementy z co najmniej 800 mg EGCG dziennie zwiększały aktywność enzymów wątrobowych; katechiny doustne dawały niewielką ochronę przed rumieniem po małych dawkach UV (SMD -0,35; część autorów metaanalizy to pracownicy producenta ekstraktów). S3 S11
• Maść z sinekatechinami to w USA lek roślinny na brodawki zewnętrznych narządów płciowych. S12

Źródła

1. S1Baza CosIng, Komisja Europejska · 2026CosIng: CAMELLIA SINENSIS LEAF EXTRACT
2. S2Baza CosIng, Komisja Europejska · 2026CosIng: EPIGALLOCATECHIN GALLATE
3. S3Przegląd badań · 2018Scientific opinion on the safety of green tea catechins
4. S4Badanie · 2000Green tea polyphenol treatment to human skin prevents formation of ultraviolet light B-induced pyrimidine dimers in DNA
5. S5Badanie · 2009Topical application of green and white tea extracts provides protection from solar-simulated ultraviolet light in human skin
6. S6Badanie · 2005Double-blinded, placebo-controlled trial of green tea extracts in the clinical and histologic appearance of photoaging skin
7. S7Badanie · 2022Effect of green tea extract loaded chitosan microparticles on facial skin: A split-face, double-blind, randomized placebo-controlled study
8. S8Przegląd badań · 2021The effects of green tea on acne vulgaris: A systematic review and meta-analysis of randomized clinical trials
9. S9Badanie · 2013Epigallocatechin-3-gallate improves acne in humans by modulating intracellular molecular targets and inhibiting P. acnes
10. S10Badanie · 2009The efficacy of topical 2% green tea lotion in mild-to-moderate acne vulgaris
11. S11Przegląd badań · 2021Green Tea Catechin Association with Ultraviolet Radiation-Induced Erythema: A Systematic Review and Meta-Analysis
12. S12Przegląd badań · 2014Sinecatechins (Polyphenon E) ointment for treatment of external genital warts and possible future indications
13. S13Badanie · 2013Comparative evaluation of different co-antioxidants on the photochemical- and functional-stability of epigallocatechin-3-gallate in topical creams exposed to simulated sunlight

Treść hasła sprawdzona ze źródłami 7 października 2026. Limity i warunki stosowania w UE podajemy według bazy CosIng i rozporządzenia (WE) nr 1223/2009.