Olej z wiesiołka

Jak działa

Kwas linolowy stanowi około 70-74% kwasów tłuszczowych oleju, a kwas gamma-linolenowy około 7-10%; kwasu oleinowego jest tylko 8-13%, a wielonienasyconych kwasów łącznie około 81%. Przeglądy wskazują, że oleje z przewagą kwasu linolowego nad oleinowym mogą lepiej służyć barierze skórnej. Zainteresowanie wiesiołkiem w dermatologii wiąże się m.in. z pracą z 1982 r.: w osoczu 50 młodych dorosłych z atopowym wypryskiem stwierdzono mniej GLA i więcej kwasu linolowego, co tłumaczono słabszą pracą enzymu przekształcającego jeden kwas w drugi.

Ta hipoteza nie przełożyła się na skuteczne leczenie. Przegląd Cochrane z 2013 r. (19 badań z olejem z wiesiołka) wykazał, że kapsułki z olejem nie poprawiają objawów wyprysku bardziej niż placebo. Dane o stosowaniu na skórę są skromne: w badaniu z dwiema grupami po 20 osób z atopowym zapaleniem skóry olej z wiesiołka w emulsji typu woda w oleju stabilizował barierę naskórka po 4 tygodniach, a w emulsji amfifilowej nie dał takiego efektu. W pielęgnacji olej z wiesiołka można więc traktować jako emolient bogaty w kwas linolowy, a nie lek.

Dla kogo

• skóra sucha i szorstka
• skóra z osłabioną barierą, jako uzupełnienie pielęgnacji emolientowej
• osoby szukające oleju z przewagą kwasu linolowego
• nie jako zamiennik leczenia atopowego zapalenia skóry

Stężenia

Nie ma ustalonych stężeń: olej z wiesiołka bywa składnikiem kremów i emulsji albo sprzedawany jest jako czysty olej. W badaniu na skórze znaczenie miało podłoże: działała emulsja typu woda w oleju. W bazie CosIng pełni funkcję emolientu.

Jak zacząć

1. Nałóż kilka kropli na lekko wilgotną skórę albo dodaj do kremu.
2. Wybieraj produkty w ciemnych, szczelnych opakowaniach i zużywaj je w terminie, bo oleje bogate w kwasy wielonienasycone łatwo się utleniają.
3. Przy atopowym zapaleniu skóry traktuj olej jako dodatek do pielęgnacji i leczenia ustalonego z lekarzem.

Możliwe skutki uboczne

Na skórze olej z wiesiołka jest zwykle dobrze tolerowany, choć w badaniu u dzieci z mięczakiem zakaźnym obserwowano łagodny stan zapalny. Kapsułki w badaniach dawały głównie łagodne, przemijające dolegliwości żołądkowo-jelitowe. Jeśli po nałożeniu pojawi się zaczerwienienie lub świąd, odstaw produkt.

Ciąża i karmienie

Nie ma badań nad stosowaniem oleju z wiesiołka na skórę w ciąży i podczas karmienia. Kapsułki z wiesiołkiem to osobny temat: przegląd Cochrane wspomina, że mogą nasilać krwawienia u osób przyjmujących warfarynę. O suplementacji w ciąży decyduje lekarz.

Najczęstsze pytania

Czy lepiej pić olej z wiesiołka, czy nakładać go na skórę?

Przy wyprysku kapsułki nie okazały się skuteczne. Na skórze olej działa przede wszystkim jak emolient, a jego efekt zależy od podłoża, w którym go podano.

Czym jest kwas gamma-linolenowy (GLA)?

To kwas tłuszczowy omega-6, który w organizmie powstaje z kwasu linolowego. Olej z wiesiołka zawiera go około 7-10%, a olej z ogórecznika znacznie więcej.

Czy olej z wiesiołka nadaje się do cery mieszanej?

Nie ma badań, które by to sprawdzały, w tym badań komedogenności. Wiadomo tylko, że przeważa w nim kwas linolowy, a nie oleinowy. Jeśli chcesz spróbować, obserwuj skórę przez pierwsze tygodnie.

Jak przechowywać olej z wiesiołka?

W chłodnym, ciemnym miejscu, szczelnie zamknięty. Ma bardzo dużo kwasów wielonienasyconych, a przegląd z 2022 r. podkreśla znaczenie jakości i stabilności takich olejów.

Co potwierdzają źródła

• Olej z wiesiołka zawiera około 70-74% kwasu linolowego, 7-10% kwasu gamma-linolenowego i 8-13% kwasu oleinowego; olej z ogórecznika ma 2-3 razy więcej GLA. S2 S9
• Oleje z przewagą kwasu linolowego nad oleinowym mogą lepiej służyć barierze skórnej. S8 S2
• W osoczu 50 młodych dorosłych z atopowym wypryskiem stwierdzono mniej GLA i więcej kwasu linolowego (hipoteza słabszej pracy delta-6-desaturazy). S6
• Kapsułki z olejem z wiesiołka nie poprawiają objawów wyprysku bardziej niż placebo; działania niepożądane to głównie łagodne, przemijające dolegliwości żołądkowo-jelitowe. Na skórze, w otwartym badaniu u 41 dzieci z mięczakiem zakaźnym, obserwowano łagodny stan zapalny (tabela 4 przeglądu S2). S3 S2
• Olej z wiesiołka w emulsji typu woda w oleju stabilizował barierę naskórka w AZS po 4 tygodniach, a w emulsji amfifilowej nie (2 grupy po 20 osób). S4
• Dodanie oleju z wiesiołka do silnego sterydu nie zapobiegło ścieńczeniu naskórka. S5
• Badania kliniczne olejów roślinnych, w tym wiesiołka, mają rozbieżne wyniki, a część z nich wątpliwą metodykę; liczy się jakość i stabilność oleju. S7 S2
• Olej z wiesiołka pełni w kosmetykach funkcję emolientu. S1

Źródła

1. S1Baza CosIng, Komisja Europejska · 2026CosIng: OENOTHERA BIENNIS OIL
2. S2Przegląd badań · 2022Vegetable Butters and Oils as Therapeutically and Cosmetically Active Ingredients for Dermal Use: A Review of Clinical Studies.
3. S3Przegląd badań · 2013Oral evening primrose oil and borage oil for eczema.
4. S4Badanie · 1999Effect of topically applied evening primrose oil on epidermal barrier function in atopic dermatitis as a function of vehicle.
5. S5Badanie · 1993The effect of essential fatty acids on epidermal atrophy due to topical steroids.
6. S6Badanie · 1982Reduced levels of prostaglandin precursors in the blood of atopic patients: defective delta-6-desaturase function as a biochemical basis for atopy.
7. S7Przegląd badań · 2022An updated review on efficacy and benefits of sweet almond, evening primrose and jojoba oils in skin care applications.
8. S8Przegląd badań · 2018Natural Oils for Skin-Barrier Repair: Ancient Compounds Now Backed by Modern Science.
9. S9Przegląd badań · 2010Borage oil in the treatment of atopic dermatitis.

Treść hasła sprawdzona ze źródłami 7 października 2026. Limity i warunki stosowania w UE podajemy według bazy CosIng i rozporządzenia (WE) nr 1223/2009.