Glukonolakton czy kwas glikolowy? Co wybrać
Glukonolakton (kwas PHA) złuszcza łagodniej niż kwas glikolowy (AHA) i rzadziej szczypie. W 12-tygodniowym badaniu dawał zbliżoną poprawę oznak fotostarzenia, a w małym badaniu nie zwiększał wrażliwości na UV, w przeciwieństwie do kwasu glikolowego. Glukonolakton wybierz przy skórze wrażliwej, glikolowy przy skórze odpornej, gdy chcesz mocniejszego złuszczania.
- masz skórę wrażliwą albo reaktywną
- kwasy AHA powodują u ciebie szczypanie i pieczenie
- chcesz złuszczania, które przy okazji nawilża
- skóra dobrze znosi kwasy i chcesz mocniejszego złuszczania
- zależy ci na składniku z większą liczbą badań, także peelingów gabinetowych
- chcesz wygładzić szorstką skórę i wyrównać koloryt
| Glukonolakton | Kwas glikolowy | |
|---|---|---|
| Działanie | Złuszczające i oczyszczające | Złuszczające i oczyszczające |
| W skrócie | Łagodny polihydroksykwas (PHA): wygładza jak AHA, ale rzadziej szczypie i wspiera barierę skóry. | Najmniejszy z kwasów AHA: wygładza i wyrównuje koloryt, ale zwiększa wrażliwość na słońce. |
| Na jakie problemy | Trądzik, Trądzik różowaty, Zaskórniki i wągry, Zmarszczki i jędrność, Zaczerwienienia i naczynka, Cera wrażliwa | Trądzik, Zaskórniki i wągry, Przebarwienia, Zmarszczki i jędrność, Piegi i plamy starcze |
| Typowe stężenie | W badaniach klinicznych stosowano 5-14% glukonolaktonu: 8% w kremach, 14% w płynie przeciwtrądzikowym i 5% w serum na zaczerwienienia | W badaniach kremów do domowego użytku stosowano 5-10% |
| Pora dnia | dowolna pora | wieczorem |
| Dla kogo | cera wrażliwa i reaktywna, która nie toleruje AHA; cera sucha i odwodniona; łagodny i umiarkowany trądzik, jako uzupełnienie leczenia | skóra szorstka, matowa, o nierównej fakturze; przebarwienia posłoneczne i nierówny koloryt; pierwsze oznaki fotostarzenia |
| Możliwe skutki uboczne | Podrażnienia zdarzają się rzadziej niż po AHA, ale są możliwe, np. szczypanie i pieczenie | Możliwe są zaczerwienienie, pieczenie, świąd, obrzęk i łuszczenie |
| Ciąża i karmienie | Nie znaleźliśmy badań nad stosowaniem glukonolaktonu w ciąży ani podczas karmienia | Nie ma badań nad stosowaniem kwasu glikolowego w ciąży |
| Źródła w atlasie | 10 źródeł, zweryfikowane | 10 źródeł, zweryfikowane |
| Czy można łączyć | Osobno Nie ma potrzeby łączyć dwóch złuszczaczy w jednej rutynie; jeśli używasz obu, rozdziel je na różne dni. Więcej o łączeniu | |
Czym się różnią
Kwas glikolowy to kwas AHA o najmniejszej cząsteczce. Łatwo wnika w naskórek i rozluźnia połączenia między martwymi komórkami.
Glukonolakton to kwas PHA. Złuszcza podobnie jak AHA, ale łagodniej. Ma wiele grup hydroksylowych, więc wiąże wodę jak humektant, i wiąże jony metali.
Co mówią badania
Tę parę porównywano bezpośrednio. W 12-tygodniowym badaniu pielęgnacja z glukonolaktonem dała zbliżoną poprawę oznak fotostarzenia jak pielęgnacja z kwasem glikolowym. Kwas glikolowy był nieco lepszy tylko w ziemistości cery i sprężystości.
U 11 zdrowych osób po 4 tygodniach kremu z 8% glukonolaktonem skóra lepiej znosiła test drażniący z detergentem niż po kremie bez kwasu i po kwasie glikolowym.
Badania glukonolaktonu są jednak nieliczne i małe. Kwas glikolowy ma ich więcej, w tym badania kremów 5-8% przy fotostarzeniu.
Podrażnienia, słońce i ciąża
Szczypanie i pieczenie były wyraźnie częstsze po kwasie glikolowym niż po glukonolaktonie. Glukonolakton też może podrażniać, ale rzadziej.
Kwasy AHA zwiększają wrażliwość na UV, a efekt mija około tydzień po odstawieniu. W małym badaniu 8% glukonolakton nie zwiększał liczby komórek oparzeniowych po UV, a 8% kwas glikolowy tak. Filtr i tak jest potrzebny.
Dla glukonolaktonu nie ma badań w ciąży. Kwasu glikolowego też nie badano w ciąży, ale przegląd z 2022 r. uznaje go za bezpieczny z powodu minimalnego wchłaniania. Wybór omów z lekarzem.
Stężenia i limity
Glukonolakton w badaniach miał 5-14%. Panel CIR w 2026 r. uznał go za bezpieczny w obecnych stężeniach.
Kremy z kwasem glikolowym w badaniach miały 5-10%. CIR uznał go za bezpieczny do 10% przy pH co najmniej 3,5 z ochroną przed słońcem, a naukowy komitet UE ostrożnościowo sugerował do 4% przy pH co najmniej 3,8. Żaden z nich nie ma wpisu w załącznikach CosIng z ograniczeniami.
Czy można je łączyć
Osobno. Nie ma potrzeby łączyć dwóch złuszczaczy w jednej rutynie. Jeśli używasz obu, rozdziel je na różne dni.
Co potwierdzają źródła
- Kwas glikolowy ma najmniejszą masę cząsteczkową wśród AHA i łatwo wnika w skórę. S1 S2
- PHA dają efekty podobne do AHA bez typowego szczypania, działają jak humektanty i chelatują jony metali. S3 S4 S5
- 12 tygodni pielęgnacji z glukonolaktonem dało poprawę fotostarzenia zbliżoną do kwasu glikolowego (glikolowy lepszy tylko w ziemistości i sprężystości), z mniejszym szczypaniem i pieczeniem. S6
- 8% glukonolakton przez 4 tygodnie zmniejszył podrażnienie i utratę wody po teście z SLS w porównaniu z podłożem i kwasem glikolowym (11 zdrowych osób). S7
- 8% glukonolakton przez miesiąc (11 ochotników) nie zwiększył liczby komórek oparzeniowych po UV, a 8% kwas glikolowy zwiększył. S8 S4
- AHA zwiększają wrażliwość na UV, a efekt ustępuje ok. tydzień po odstawieniu. S9 S10
- 8% krem glikolowy przez 22 tygodnie dał co najmniej niewielką poprawę fotostarzenia u 76% kobiet wobec 40% z podłożem. S11
- Glukonolakton w badaniach klinicznych 5-14%; CIR (2026) uznał go za bezpieczny w obecnych warunkach stosowania. S12 S13 S14
- CIR: kwas glikolowy bezpieczny do 10% przy pH co najmniej 3,5 z ochroną przed słońcem; SCCNFP ostrożnościowo do 4% przy pH co najmniej 3,8; brak wpisu w załącznikach CosIng dla obu składników. S9 S15 S16 S5
- Kwas glikolowy w ciąży: brak badań, uznawany za bezpieczny z powodu minimalnego wchłaniania. S17
Najczęstsze pytania
czy glukonolakton jest łagodniejszy od kwasu glikolowego
Tak, w badaniach porównawczych rzadziej powodował szczypanie i pieczenie. Badania są jednak małe.
czy glukonolakton działa tak samo jak kwas glikolowy
W 12-tygodniowym badaniu dał zbliżoną poprawę oznak fotostarzenia. Kwas glikolowy był nieco lepszy w ziemistości cery i sprężystości.
czy można łączyć glukonolakton i kwas glikolowy
Według atlasu lepiej osobno. Nie ma potrzeby łączyć dwóch złuszczaczy, więc rozdziel je na różne dni.
czy glukonolakton uwrażliwia na słońce
W małym badaniu 8% glukonolakton nie zwiększał uszkodzeń po UV, a 8% kwas glikolowy tak. Filtr i tak stosuj codziennie.
Źródła
- S1Przegląd badań · 2013Glycolic acid peel therapy - a current review.
- S2Przegląd badań · 2018Dual Effects of Alpha-Hydroxy Acids on the Skin.
- S3Przegląd badań · 2004The use of polyhydroxy acids (PHAs) in photoaged skin.
- S4Przegląd badań · 2010Applications of hydroxy acids: classification, mechanisms, and photoactivity.
- S5Baza CosIng, Komisja Europejska · 2026CosIng: GLUCONOLACTONE
- S6Badanie · 2004A polyhydroxy acid skin care regimen provides antiaging effects comparable to an alpha-hydroxyacid regimen.
- S7Badanie · 1997Alpha hydroxyacids modulate stratum corneum barrier function.
- S8Badanie · 2004The polyhydroxy acid gluconolactone protects against ultraviolet radiation in an in vitro model of cutaneous photoaging.
- S9FDA · 2022FDA: Alpha Hydroxy Acids
- S10Badanie · 2009The effects of topically applied glycolic acid and salicylic acid on ultraviolet radiation-induced erythema, DNA damage and sunburn cell formation in human skin.
- S11Badanie · 1996Topical 8% glycolic acid and 8% L-lactic acid creams for the treatment of photodamaged skin. A double-blind vehicle-controlled clinical trial.
- S12Raport CIR · 2026Safety Assessment of Glycolactones as Used in Cosmetics.
- S13Badanie · 1992A comparative study of gluconolactone versus benzoyl peroxide in the treatment of acne.
- S14Badanie · 2025Comparison of Efficacy and Willingness to a 5% Gluconolactone-Based Topical Serum and Intense Pulsed Light in Mild Erythema of Rosacea: A Paired Control Study.
- S15Opinia SCCS (komitet naukowy UE) · 2004SCCNFP/0799/04: Updated position paper concerning consumer safety of alpha-hydroxy acids
- S16Baza CosIng, Komisja Europejska · 2026CosIng: GLYCOLIC ACID
- S17Przegląd badań · 2022Skin Changes and Safety Profile of Topical Products During Pregnancy.
Ogólne informacje o składnikach kosmetycznych, nie porada medyczna.