Glukonolakton

Jak działa

PHA, takie jak glukonolakton, złuszczają i wygładzają naskórek podobnie jak AHA, ale łagodniej. Mają wiele grup hydroksylowych, dzięki którym działają jak humektanty, czyli wiążą wodę. Glukonolakton wiąże też jony metali (w CosIng ma funkcję chelatującą) i może wychwytywać wolne rodniki, stąd przypisywane mu działanie antyoksydacyjne. W wodzie, już w temperaturze pokojowej, glukonolakton stopniowo sam ulega hydrolizie do kwasu glukonowego (i drugiego laktonu), przez co roztwór robi się coraz bardziej kwaśny.

W 12-tygodniowym badaniu pielęgnacja z glukonolaktonem dała podobną poprawę oznak fotostarzenia jak pielęgnacja z kwasem glikolowym (tylko w dwóch parametrach, ziemistości cery i sprężystości, kwas glikolowy był nieco lepszy), a była lepiej tolerowana: szczypanie i pieczenie były wyraźnie częstsze po AHA. U 11 zdrowych osób po 4 tygodniach stosowania kremu z 8% glukonolaktonem skóra lepiej znosiła test drażniący z detergentem niż po kremie bez kwasu i po kwasie glikolowym. W badaniu na 11 ochotnikach 8% glukonolakton stosowany przez miesiąc nie zwiększył liczby komórek oparzeniowych po naświetleniu UV, w przeciwieństwie do 8% kwasu glikolowego.

Dla kogo

• cera wrażliwa i reaktywna, która nie toleruje AHA
• cera sucha i odwodniona
• łagodny i umiarkowany trądzik, jako uzupełnienie leczenia
• skóra skłonna do zaczerwienień (po konsultacji z dermatologiem)

Stężenia

W badaniach klinicznych stosowano 5-14% glukonolaktonu: 8% w kremach, 14% w płynie przeciwtrądzikowym i 5% w serum na zaczerwienienia. Amerykański panel ekspertów CIR w 2026 r. uznał glukonolakton za bezpieczny w kosmetykach w obecnie stosowanych stężeniach. W CosIng nie ma wpisu w załącznikach z ograniczeniami.

Jak zacząć

1. Przy skórze bardzo reaktywnej zrób najpierw próbę: nakładaj produkt przez kilka dni na mały fragment skóry, np. przy linii żuchwy.
2. Zacznij od stosowania co drugi dzień, rano lub wieczorem, na oczyszczoną skórę; jeśli po 2 tygodniach nie ma szczypania ani zaczerwienienia, możesz używać go codziennie.
3. W ciągu dnia stosuj filtr przeciwsłoneczny, tak jak przy każdej pielęgnacji złuszczającej.

Możliwe skutki uboczne

Podrażnienia zdarzają się rzadziej niż po AHA, ale są możliwe, np. szczypanie i pieczenie. W badaniu przeciwtrądzikowym płyn z 14% glukonolaktonem dawał mniej działań niepożądanych niż 5% nadtlenek benzoilu. Przerwij stosowanie przy pieczeniu, swędzeniu lub wysypce i nie nakładaj produktu na rany.

Ciąża i karmienie

Nie znaleźliśmy badań nad stosowaniem glukonolaktonu w ciąży ani podczas karmienia. Przed włączeniem kosmetyku z PHA w tym czasie porozmawiaj z lekarzem prowadzącym.

Najczęstsze pytania

Czym PHA różnią się od AHA?

To spokrewnione kwasy, ale PHA mają więcej grup hydroksylowych, więc dodatkowo wiążą wodę. W badaniach dawały podobne wygładzenie przy mniejszym szczypaniu i nie zwiększały wrażliwości na UV tak jak kwas glikolowy.

Czy PHA nadają się przy trądziku różowatym?

Opisywano je jako zgodne ze skórą z trądzikiem różowatym i AZS, a 30-dniowe stosowanie serum z 5% glukonolaktonem zmniejszało łagodny rumień, choć słabiej niż jeden zabieg IPL; badanie nie miało grupy bez leczenia. To jednak choroba, którą powinien prowadzić dermatolog.

Czy glukonolakton pomoże na trądzik?

W badaniu z placebo na 150 osobach płyn z 14% glukonolaktonem istotnie zmniejszał liczbę zmian zapalnych i niezapalnych, podobnie jak 5% nadtlenek benzoilu, a działań niepożądanych było mniej niż po nadtlenku. To jedno starsze badanie.

Co potwierdzają źródła

• PHA dają efekty podobne do AHA bez typowego szczypania, działają jak humektanty, wzmacniają barierę i mają właściwości antyoksydacyjne (chelatowanie). S3 S8 S1
• 12 tygodni pielęgnacji z glukonolaktonem dało poprawę fotostarzenia zbliżoną do kwasu glikolowego (kwas glikolowy lepszy tylko w ziemistości i sprężystości), z mniejszym szczypaniem i pieczeniem. S4
• 8% glukonolakton przez 4 tygodnie zmniejszył podrażnienie i utratę wody po teście z SLS w porównaniu z podłożem i kwasem glikolowym (11 zdrowych osób). S5
• Glukonolakton (8%, miesiąc, 11 ochotników) nie zwiększył liczby komórek oparzeniowych po UV, a 8% kwas glikolowy zwiększył (pełny tekst S8); w modelu in vitro chronił przed skutkami UV. S6 S8
• 14% glukonolakton istotnie zmniejszał zmiany trądzikowe w badaniu z placebo i 5% nadtlenkiem benzoilu (150 osób), z mniejszą liczbą działań niepożądanych niż nadtlenek benzoilu. S7
• CIR (2026): glukonolakton bezpieczny w kosmetykach w obecnych warunkach stosowania; brak wpisu w załącznikach CosIng. S2 S1
• PHA opisano jako zgodne ze skórą z trądzikiem różowatym i AZS; serum z 5% glukonolaktonem przez 30 dni zmniejszało łagodny rumień (słabiej niż IPL, bez grupy nieleczonej). S3 S9
• W roztworze wodnym w temperaturze pokojowej glukonolakton samorzutnie hydrolizuje do kwasu glukonowego i glukono-1,4-laktonu, a pH roztworu spada. S10

Źródła

1. S1Baza CosIng, Komisja Europejska · 2026CosIng: GLUCONOLACTONE
2. S2Raport CIR · 2026Safety Assessment of Glycolactones as Used in Cosmetics.
3. S3Przegląd badań · 2004The use of polyhydroxy acids (PHAs) in photoaged skin.
4. S4Badanie · 2004A polyhydroxy acid skin care regimen provides antiaging effects comparable to an alpha-hydroxyacid regimen.
5. S5Badanie · 1997Alpha hydroxyacids modulate stratum corneum barrier function.
6. S6Badanie · 2004The polyhydroxy acid gluconolactone protects against ultraviolet radiation in an in vitro model of cutaneous photoaging.
7. S7Badanie · 1992A comparative study of gluconolactone versus benzoyl peroxide in the treatment of acne.
8. S8Przegląd badań · 2010Applications of hydroxy acids: classification, mechanisms, and photoactivity.
9. S9Badanie · 2025Comparison of Efficacy and Willingness to a 5% Gluconolactone-Based Topical Serum and Intense Pulsed Light in Mild Erythema of Rosacea: A Paired Control Study.
10. S10Badanie · 1997Tastes, structure and solution properties of D-glucono-1,5-lactone

Treść hasła sprawdzona ze źródłami 7 października 2026. Limity i warunki stosowania w UE podajemy według bazy CosIng i rozporządzenia (WE) nr 1223/2009.