Niacynamid czy retinol? Co wybrać
Niacynamid jest łagodny i dobrze sprawdza się przy barierze i przebarwieniach. Retinol celuje głównie w zmarszczki i fotostarzenie, ale częściej podrażnia i nie nadaje się do stosowania w ciąży. Nie musisz wybierać: według atlasu można je łączyć.
- masz wrażliwą skórę albo osłabioną barierę
- chcesz łagodnie zmniejszać przebarwienia
- szukasz składnika na rano i wieczór bez okresu przyzwyczajania
- głównym celem są zmarszczki i skóra zmęczona słońcem
- skóra dobrze toleruje retinoidy
- nie jesteś w ciąży i jej nie planujesz
| Niacynamid | Retinol | |
|---|---|---|
| Działanie | Kojące i bariera | Odnowa i zmarszczki |
| W skrócie | Wszechstronna witamina B3: wzmacnia barierę skóry, ogranicza sebum i wyrównuje koloryt. | Popularny retinoid w kosmetykach; w części badań wygładzał drobne zmarszczki, ale dowody są słabe. |
| Na jakie problemy | Trądzik, Przebarwienia, Ostuda (melasma), Zmarszczki i jędrność, Suchość i odwodnienie, Zaczerwienienia i naczynka, Piegi i plamy starcze, Cera tłusta, Rozszerzone pory | Przebarwienia, Zmarszczki i jędrność, Piegi i plamy starcze, Zmarszczki wokół oczu |
| Typowe stężenie | W badaniach klinicznych najczęściej 2-5%: 2% w badaniach sebum, 4% w trądziku i w badaniu porów, 2-5% przy przebarwieniach i fotostarzeniu | W badaniach stosowano zwykle 0,1-0,5% retinolu, częściowo powyżej obecnego limitu UE |
| Pora dnia | rano i wieczorem | wieczorem |
| Dla kogo | cera tłusta i mieszana, która szybko się świeci; cera trądzikowa, jako uzupełnienie leczenia; przebarwienia i nierówny koloryt, razem z codziennym filtrem | cera dojrzała z drobnymi zmarszczkami i oznakami starzenia posłonecznego; cera z nierównym kolorytem i plamami posłonecznymi; osoby, które chcą zacząć od retinoidu łagodniejszego niż leki na receptę |
| Możliwe skutki uboczne | Zwykle dobrze tolerowany: w badaniach klinicznych nie opisywano poważnych działań niepożądanych, a w testach nie uczulał i nie działał fotouczulająco | Najczęstsze są zaczerwienienie, łuszczenie i suchość skóry oraz większa wrażliwość na słońce |
| Ciąża i karmienie | Nie znaleźliśmy badań miejscowego niacynamidu u kobiet w ciąży | W ciąży i przy jej planowaniu retinoidów, w tym retinolu, się unika, bo działają teratogennie, choć wchłanianie ze skóry jest ograniczone |
| Źródła w atlasie | 14 źródeł, zweryfikowane | 14 źródeł |
| Czy można łączyć | Tak, możesz łączyć Można łączyć, to popularne połączenie bez znanych przeciwwskazań. Niacynamid wspiera barierę naskórka, ale w małym badaniu z testem płatkowym 3% niacynamid nie łagodził podrażnienia po retinolu. Więcej o łączeniu | |
Czym się różnią
Niacynamid to forma witaminy B3. Pomaga skórze wytwarzać ceramidy i inne lipidy bariery. Ogranicza też przekazywanie barwnika do komórek naskórka.
Retinol to forma witaminy A. W skórze zamienia się w kwas retinowy, który zmienia aktywność genów odnowy naskórka. Działa powoli i na początku może podrażniać.
Co mówią badania
Nie znaleźliśmy badań, które porównują niacynamid i retinol bezpośrednio, każdy w osobnej grupie. Każdy ma własne badania z innymi celami.
Niacynamid w stężeniu 5% przez 12 tygodni łagodził drobne zmarszczki, przebarwienia i ziemisty odcień skóry u 50 kobiet. 2-5% zmniejszało przebarwienia już po 4 tygodniach.
Retinol 0,1% stosowany przez rok poprawiał zmarszczki i nierówny koloryt w badaniu z placebo. Przegląd z 2021 r. ocenia jednak dowody dla retinolu w kosmetykach jako słabe.
Podrażnienia i bezpieczeństwo
Niacynamid zwykle jest dobrze tolerowany. W testach nie powodował szczypania do 10% i nie podrażniał do 5%.
Retinol częściej daje zaczerwienienie, łuszczenie i suchość. 0,5% podrażniało częściej niż 0,3%.
W ciąży retinoidów, w tym retinolu, się unika. Dla niacynamidu nie ma badań w ciąży, więc nowe kosmetyki w tym czasie omów z lekarzem.
Stężenia i limity UE
Niacynamid w badaniach to zwykle 2-5%. Nie ma limitu w prawie UE.
Retinol ma limit: 0,3% równoważnika retinolu w większości kosmetyków i 0,05% w emulsjach do ciała, z ostrzeżeniem o witaminie A.
Czy można je łączyć
Tak, można. To popularne połączenie bez znanych przeciwwskazań. Niacynamid wspiera barierę naskórka.
Nie licz jednak na to, że zniweluje podrażnienie po retinolu. W małym teście płatkowym 3% niacynamid nie zmniejszał zaczerwienienia po retinolu, a mieszanina ceramidu z cholesterolem tak.
Co potwierdzają źródła
- Niacynamid zwiększa syntezę ceramidów i innych lipidów bariery oraz zmniejsza utratę wody przez suchą skórę. S1 S2
- Niacynamid ogranicza przekazywanie melanosomów do keratynocytów; 2-5% zmniejszało przebarwienia po 4 tygodniach. S3
- 5% niacynamid dwa razy dziennie przez 12 tygodni (50 kobiet) zmniejszał drobne zmarszczki, przebarwienia, czerwone plamy i żółtawy odcień skóry. S4
- Retinol działa po przekształceniu w kwas retinowy, który aktywuje receptory jądrowe w keratynocytach. S5
- 0,1% retinol przez rok (62 osoby, z placebo) poprawiał zmarszczki i nierówną pigmentację; przegląd systematyczny z 2021 r. ocenia dowody dla retinolu jako słabe. S6 S7
- Serum z 0,5% retinolem częściej podrażniało niż z 0,3%. S8
- W testach bezpieczeństwa niacynamid nie powodował szczypania do 10% ani podrażnień do 5%. S9
- W 5-dniowym teście płatkowym (18 osób) lipidy z ceramidem i cholesterolem zmniejszały zaczerwienienie po retinolu, a 3% niacynamid nie. S10
- Krem z 0,5% retinolu i 4,4% niacynamidu dawał łagodne podrażnienie, które ustępowało do 10. tygodnia. S11
- Metaanaliza nie wykazała dużego wzrostu ryzyka wad po przypadkowej ekspozycji na retinoidy miejscowe w I trymestrze, ale nie uzasadnia ich stosowania w ciąży. S12 S13
- Limit UE dla retinolu: 0,3% RE w większości produktów i 0,05% RE w emulsjach do ciała, z ostrzeżeniem o witaminie A; niacynamid nie figuruje w załącznikach. S14 S15 S16
Najczęstsze pytania
czy można łączyć niacynamid z retinolem
Tak. To popularne połączenie bez znanych przeciwwskazań. Możesz nałożyć je w jednej rutynie wieczorem.
co najpierw niacynamid czy retinol
Nie ma badań, które by to rozstrzygały. Zwykle nakłada się najpierw lżejszą konsystencję, potem gęstszą.
czy niacynamid łagodzi podrażnienie po retinolu
W małym teście płatkowym 3% niacynamid nie zmniejszał zaczerwienienia po retinolu. Lepiej wypadła mieszanina ceramidu z cholesterolem.
czy niacynamid zastąpi retinol
Nie do końca. Niacynamid łagodził drobne zmarszczki w jednym badaniu, ale retinol ma więcej badań nad fotostarzeniem.
czy niacynamid można stosować w ciąży
Nie ma badań miejscowego niacynamidu w ciąży. Retinolu w ciąży się unika. Nowe kosmetyki w tym czasie omów z lekarzem.
Źródła
- S1Badanie · 2000Nicotinamide increases biosynthesis of ceramides as well as other stratum corneum lipids to improve the epidermal permeability barrier
- S2Przegląd badań · 2004Nicotinic acid/niacinamide and the skin
- S3Badanie · 2002The effect of niacinamide on reducing cutaneous pigmentation and suppression of melanosome transfer
- S4Badanie · 2005Niacinamide: A B vitamin that improves aging facial skin appearance
- S5Badanie · 1994Biological activity of all-trans retinol requires metabolic conversion to all-trans retinoic acid and is mediated through activation of nuclear retinoid receptors in human keratinocytes
- S6Badanie · 2015One-year topical stabilized retinol treatment improves photodamaged skin in a double-blind, vehicle-controlled trial
- S7Przegląd badań · 2021Evidence for the Efficacy of Over-the-counter Vitamin A Cosmetic Products in the Improvement of Facial Skin Aging: A Systematic Review
- S8Badanie · 2020A Clinical Anti-Ageing Comparative Study of 0.3 and 0.5% Retinol Serums: A Clinically Controlled Trial
- S9Raport CIR · 2005Final report of the safety assessment of niacinamide and niacin
- S10Badanie · 2024Mitigation of retinol-induced skin irritation by physiologic lipids: Evidence from patch testing
- S11Badanie · 2016Efficacy and Tolerability of a Skin Brightening/Anti-Aging Cosmeceutical Containing Retinol 0.5%, Niacinamide, Hexylresorcinol, and Resveratrol
- S12Przegląd badań · 2015Pregnancy outcomes following first-trimester exposure to topical retinoids: a systematic review and meta-analysis
- S13DermNet · 2021DermNet: Topical retinoids
- S14Baza CosIng, Komisja Europejska · 2026CosIng: RETINOL (załącznik III, poz. 376)
- S15Prawo UE (EUR-Lex) · 2024Rozporządzenie Komisji (UE) 2024/996 z dnia 3 kwietnia 2024 r. (witamina A, alfa-arbutyna, arbutyna)
- S16Baza CosIng, Komisja Europejska · 2026CosIng: NIACINAMIDE
Ogólne informacje o składnikach kosmetycznych, nie porada medyczna.