Ekstrakt z ogórka

Jak działa

Owoc ogórka zawiera bardzo dużo wody. W roślinie opisano też węglowodany, białka, składniki mineralne i związki roślinne: flawonoidy (m.in. witeksynę i orientynę), garbniki, saponiny, związki fenolowe i kukurbitacyny. W badaniach laboratoryjnych liofilizowany sok z ogórka, w którym 3,5% stanowił kwas askorbinowy, wychwytywał wolne rodniki i hamował hialuronidazę i elastazę, czyli enzymy rozkładające kwas hialuronowy i elastynę. Wodno-alkoholowy wyciąg z owoców ograniczał wydzielanie cytokin prozapalnych, takich jak IL-8 i IL-6, w hodowli komórek śródbłonka aorty świni pobudzonych endotoksyną bakteryjną. Spośród sześciu badanych części rośliny wytwarzanie melaniny w komórkach czerniaka B16 hamowały wyciągi z liści i łodyg, a nie z owoców.

Badań na ludziach prawie nie ma. Nie znaleźliśmy badań klinicznych, które sprawdzałyby tradycyjne zastosowania ogórka na skórze, np. na oparzenia słoneczne czy obrzęki. W jedynym znalezionym badaniu z losowym przydziałem 153 pacjentów z rakiem piersi leczonych radioterapią stosowało raz dziennie jeden z kremów albo nic. Krem z 20% ekstraktu z ogórka, podobnie jak zwykły krem nawilżający i kremy z innymi roślinami, nie zmniejszył nasilenia ani nie opóźnił popromiennego zapalenia skóry w porównaniu z brakiem kremu. Miesiąc po radioterapii u nikogo z grupy ogórkowej zmiany nie przekraczały 1. stopnia, co autorzy uznali za oznakę, że krem pomaga w regeneracji skóry.

Dla kogo

• każdy typ skóry, jako dodatek pielęgnujący, a nie składnik o udowodnionym działaniu
• skóra napromieniana w trakcie leczenia onkologicznego tylko po uzgodnieniu z zespołem leczącym: w badaniu krem z ogórkiem nie zapobiegał zapaleniu skóry

Stężenia

W jedynym znalezionym badaniu klinicznym krem zawierał 20% ekstraktu z ogórka. Typowych stężeń w kosmetykach nie znaleźliśmy w dostępnych źródłach; raport CIR zaznacza, że ocenia skórną ekspozycję na niskie stężenia stosowane w kosmetykach. W bazie CosIng ekstrakt z owoców ogórka ma funkcje pielęgnującą i zmiękczającą (skin conditioning, emollient) i nie figuruje w załącznikach rozporządzenia kosmetycznego, więc prawo UE nie wyznacza limitu stężenia.

Jak zacząć

1. W składzie INCI szukaj nazwy Cucumis Sativus Fruit Extract. Cucumis Sativus Fruit Water to inny surowiec: wodny roztwór destylatu parowego z owoców.
2. Nie wybieraj kosmetyku wyłącznie ze względu na ogórek: jego działanie na skórę ludzi jest prawie nieprzebadane.
3. Jeśli ogórek lub melon wywołują u Ciebie objawy alergii po zjedzeniu, zrób najpierw próbę na małym fragmencie skóry.

Możliwe skutki uboczne

Ekstrakt z ogórka jest zwykle dobrze tolerowany: w badaniu z kremem 20% pacjenci nie zgłaszali skarg na podrażnienia (osoby uczulone na rośliny z kremów wykluczono przed badaniem), a CIR uznał składniki z ogórka za bezpieczne w kosmetykach. Alergia jest jednak możliwa. Opisano pokrzywkę kontaktową po maseczce ze świeżej pasty z ogórka, po której pojawiła się alergia na jedzenie ogórka, oraz zawodową pokrzywkę kontaktową od roślin ogórka u pracowników szklarni. U osób uczulonych na pyłek ambrozji ogórek może wywoływać zespół alergii jamy ustnej. Przerwij stosowanie przy swędzeniu, pokrzywce lub wysypce.

Ciąża i karmienie

Nie znaleźliśmy badań nad stosowaniem ekstraktu z ogórka na skórę w ciąży ani w okresie karmienia. Według CIR ogórek jest powszechnie jadany i nie ma historii istotnych działań niepożądanych po spożyciu, a składniki kosmetyczne z ogórka uznano za bezpieczne w obecnych warunkach stosowania. Przy wątpliwościach co do konkretnego produktu skonsultuj się z lekarzem.

Najczęstsze pytania

Czy ekstrakt z ogórka działa przeciwzmarszczkowo?

W probówce liofilizowany sok z ogórka wychwytywał wolne rodniki i hamował enzymy rozkładające kwas hialuronowy i elastynę, dlatego autorzy uznali go za potencjalny składnik przeciwzmarszczkowy. Nie sprawdzono tego jednak w badaniach na ludziach.

Czy krem z ogórkiem pomaga przy podrażnieniu skóry po radioterapii?

W badaniu z losowym przydziałem nie zapobiegał popromiennemu zapaleniu skóry, ale miesiąc po zakończeniu radioterapii zmiany u nikogo z grupy stosującej ten krem nie przekraczały 1. stopnia. Pielęgnację skóry w trakcie radioterapii zawsze uzgadniaj z zespołem leczącym.

Czym ekstrakt z ogórka różni się od wody z ogórka?

Według CosIng ekstrakt (Cucumis Sativus Fruit Extract) to wyciąg z owoców, a woda z ogórka (Cucumis Sativus Fruit Water) to wodny roztwór destylatu parowego. To różne surowce; dla żadnego z nich nie znaleźliśmy badań skuteczności na ludziach.

Co potwierdzają źródła

• Ekstrakt z owoców ogórka ma w CosIng funkcje pielęgnującą i zmiękczającą i nie figuruje w załącznikach; woda z ogórka to wodny roztwór destylatu parowego z owoców. S1 S2
• Owoc ogórka zawiera bardzo dużo wody, a w roślinie opisano m.in. flawonoidy (witeksynę, orientynę), garbniki, saponiny, związki fenolowe i kukurbitacyny; tradycyjnie stosowano go na podrażnienia, obrzęki i oparzenia słoneczne. S4 S5
• Liofilizowany sok z ogórka (3,5% kwasu askorbinowego) w probówce wychwytywał wolne rodniki i hamował hialuronidazę i elastazę. S6
• Wyciąg z owoców ograniczał wydzielanie cytokin prozapalnych w hodowli komórek śródbłonka pobudzonych endotoksyną, a melaninę w komórkach B16 hamowały wyciągi z liści i łodyg, nie z owoców. S7 S8
• Krem z 20% ekstraktu z ogórka stosowany raz dziennie nie zmniejszył nasilenia ani nie opóźnił popromiennego zapalenia skóry u pacjentów z rakiem piersi; miesiąc po leczeniu zmiany w tej grupie nie przekraczały 1. stopnia, a pacjenci nie zgłaszali skarg na podrażnienia (osoby uczulone wykluczono przed badaniem). S9
• CIR uznał składniki z ogórka za bezpieczne w kosmetykach w obecnych warunkach stosowania; ogórek jako żywność nie ma historii istotnych działań niepożądanych. S3
• Opisano pokrzywkę kontaktową po maseczce ze świeżego ogórka z późniejszą alergią pokarmową, zawodową pokrzywkę kontaktową od roślin ogórka oraz zespół alergii jamy ustnej po ogórku u uczulonych na ambrozję. S10 S11 S12

Źródła

1. S1Baza CosIng, Komisja Europejska · 2026CosIng: CUCUMIS SATIVUS FRUIT EXTRACT
2. S2Baza CosIng, Komisja Europejska · 2026CosIng: CUCUMIS SATIVUS FRUIT WATER
3. S3Raport CIR · 2014Safety Assessment of Cucumis sativus (Cucumber)-Derived Ingredients as Used in Cosmetics
4. S4Przegląd badań · 2013Phytochemical and therapeutic potential of cucumber
5. S5Przegląd badań · 2022Biological and medicinal application of Cucumis sativus Linn. - review of current status with future possibilities
6. S6Badanie · 2011Cucumis sativus fruit-potential antioxidant, anti-hyaluronidase, and anti-elastase agent
7. S7Badanie · 2018Water/ethanol extract of Cucumis sativus L. fruit attenuates lipopolysaccharide-induced inflammatory response in endothelial cells
8. S8Badanie · 2008Inhibitory effect of Cucumis sativus on melanin production in melanoma B16 cells by downregulation of tyrosinase expression
9. S9Badanie · 2020Prophylaxis of Radiation-Induced Dermatitis in Patients With Breast Cancer Using Herbal Creams: A Prospective Randomized Controlled Trial
10. S10Badanie · 2015Food allergy preceded by contact urticaria due to the same food: involvement of epicutaneous sensitization in food allergy
11. S11Badanie · 2023Occupational asthma, rhinitis and contact urticaria from greenhouse work
12. S12Przegląd badań · 2018Oral allergy syndrome

Treść hasła sprawdzona ze źródłami 7 października 2026. Limity i warunki stosowania w UE podajemy według bazy CosIng i rozporządzenia (WE) nr 1223/2009.