Tarczyca bajkalska
INCI: Scutellaria Baicalensis Root Extract, Baicalin · inaczej: Scutellaria baicalensis, bajkalina, bajkaleina, korzeń tarczycy bajkalskiej (Huang Qin)
Tarczyca bajkalska to roślina, której ekstrakt z korzenia dodaje się do kosmetyków jako składnik łagodzący, przeciwutleniający i ściągający; jeden z jej głównych flawonoidów, bajkalina, występuje też jako osobny składnik. W badaniach laboratoryjnych chroni komórki skóry przed skutkami promieniowania UV. Badań na ludziach jest mało i dotyczą mieszanek z innymi składnikami.
Jak działa
Korzeń tarczycy bajkalskiej zawiera flawonoidy, m.in. bajkalinę, czyli połączenie bajkaleiny z kwasem glukuronowym; ekstrakt z korzenia silnie pochłaniał promieniowanie UV i wymiatał wolne rodniki w testach laboratoryjnych. W hodowlach ludzkich keratynocytów bajkalina usuwała reaktywne formy tlenu w ciągu 4 godzin po naświetlaniu UVB i ograniczała obumieranie komórek. Bajkaleina jest w przeglądzie wymieniana wśród aktywatorów szlaku NRF2, czyli wewnętrznego systemu obrony antyoksydacyjnej komórek (dane przedkliniczne). U myszy z modelem starzenia skóry (D-galaktoza i UVB) ekstrakt nakładany na skórę zmniejszał zmarszczki i zwiększał ilość kolagenu.
U ludzi dowody są skromne. Dodanie 5% frakcji ekstraktu do kremu z 24% tlenku cynku podniosło SPF z 17,8 do 22,7, bez podrażnień. W 12-tygodniowym badaniu bez grupy kontrolnej (porównanie z punktem wyjścia) krem na noc z 1% resweratrolu, 0,5% bajkaliny i 1% witaminy E poprawił drobne zmarszczki, jędrność i przebarwienia, a grubość skóry wokół oczu wzrosła średnio o 18,9%; nie da się jednak wydzielić udziału samej bajkaliny. Działanie na porost włosów pokazano tylko u myszy i w komórkach brodawki włosa.
Dla kogo
- cera wrażliwa i skłonna do zaczerwienień jako łagodzący dodatek (funkcja łagodząca według CosIng; badań klinicznych na zaczerwienienia nie znaleźliśmy)
- osoby szukające przeciwutleniaczy w pielęgnacji na dzień, obok filtra UV
- NIE: osoby uczulone na ekstrakt z tarczycy bajkalskiej
Stężenia
W CosIng ekstrakt z korzenia (Scutellaria Baicalensis Root Extract) ma funkcje ściągającą, nawilżającą i łagodzącą, a bajkalina (Baicalin) przeciwutleniającą i pielęgnującą. Żaden z nich nie figuruje w załącznikach rozporządzenia 1223/2009, więc w UE nie ma limitu stężenia. W badaniach na ludziach stosowano 0,5% bajkaliny w kremie na noc i 5% frakcji ekstraktu w kremie z filtrem. Panel CIR uznał ekstrakt i proszek z korzenia za bezpieczne w obecnych stężeniach, a dla ekstraktu z całej rośliny i z kiełków uznał dane za niewystarczające do oceny.
Jak zacząć
- Wybierz krem lub serum z Scutellaria Baicalensis Root Extract albo Baicalin w składzie.
- Rano nakładaj go pod filtr UV: ekstrakt może wspierać ochronę, ale nie zastępuje filtra.
- Oceniaj efekt po około 12 tygodniach regularnego stosowania, bo tyle trwało badanie kremu z bajkaliną.
Możliwe skutki uboczne
Danych o tolerancji jest niewiele, ale nie wskazują na częste problemy: krem z filtrem i 5% frakcji ekstraktu nie podrażniał skóry ochotników, a CIR uznał ekstrakt z korzenia za bezpieczny w obecnych stężeniach. Opisano jednak przypadek alergicznego kontaktowego zapalenia powiek u osoby uczulonej m.in. na ekstrakt z tarczycy bajkalskiej. Przy swędzeniu, wysypce lub obrzęku przerwij stosowanie i zgłoś się do dermatologa na testy płatkowe.
Ciąża i karmienie
Nie znaleźliśmy badań nad kosmetykami z tarczycą bajkalską u kobiet w ciąży ani podczas karmienia piersią. Panel CIR uznał ekstrakt z korzenia za bezpieczny w kosmetykach w obecnych stężeniach, ale streszczenie raportu nie odnosi się do ciąży. Przy wątpliwościach zapytaj lekarza; to hasło nie dotyczy suplementów doustnych.
Najczęstsze pytania
Jakie właściwości ma tarczyca bajkalska w kosmetykach?
Przede wszystkim łagodzące i przeciwutleniające. Flawonoidy z korzenia, głównie bajkalina, pochłaniają UV, wymiatają wolne rodniki i w hodowlach komórek chronią keratynocyty przed uszkodzeniem przez UVB. W CosIng ekstrakt ma funkcje łagodzącą, nawilżającą i ściągającą. Badania na ludziach są nieliczne i dotyczą mieszanek, np. kremu z resweratrolem i witaminą E.
Czy tarczyca bajkalska na skórze ma skutki uboczne?
Opisano ich niewiele. Krem z filtrem i 5% frakcji ekstraktu nie podrażniał skóry ochotników, a Panel CIR uznał ekstrakt i proszek z korzenia za bezpieczne w obecnych stężeniach. Opisano jednak przypadek wyprysku powiek u osoby uczulonej m.in. na ten ekstrakt. Przy swędzeniu lub wysypce przerwij stosowanie. Skutki uboczne suplementów doustnych to osobny temat.
Czy tarczyca bajkalska działa na włosy?
Nie wiadomo, bo brakuje badań na ludziach. U myszy bajkalina zwiększała pokrycie, długość i masę włosów oraz liczbę mieszków włosowych, a w hodowlach pobudzała podziały komórek brodawki włosa. To obiecujące wyniki przedkliniczne, ale nie dowodzą, że wcierka z tarczycą bajkalską zahamuje wypadanie włosów u człowieka.
Jak długo stosować kosmetyki z tarczycą bajkalską?
Około 12 tygodni, jeśli chcesz ocenić wpływ na zmarszczki i przebarwienia. Tyle trwało badanie kremu na noc z 0,5% bajkaliny, 1% resweratrolu i 1% witaminy E, po którym poprawiły się drobne zmarszczki, jędrność i przebarwienia. Badanie nie miało grupy kontrolnej i dotyczyło mieszanki, więc efekt samej bajkaliny jest niepewny.
Czy tarczycę bajkalską na skórę można stosować w ciąży?
Nie wiadomo, bo nie znaleźliśmy badań, które by to rozstrzygały. Brakuje danych o kosmetykach z tarczycą bajkalską w ciąży i podczas karmienia piersią. Panel CIR uznał ekstrakt z korzenia za bezpieczny w kosmetykach w obecnych stężeniach, ale streszczenie raportu nie odnosi się do ciąży. Przed wprowadzeniem nowego produktu w tym czasie zapytaj lekarza.
Większość dowodów pochodzi z hodowli komórek i badań na myszach. Oba badania na ludziach dotyczą mieszanek, więc nie wyodrębniają działania samej tarczycy. Raport CIR znamy ze streszczenia. Pomijamy suplementy i stosowanie doustne.
Co potwierdzają źródła
- Ekstrakt z korzenia ma w CosIng funkcje ściągającą, nawilżającą i łagodzącą, a bajkalina przeciwutleniającą i pielęgnującą; żaden nie ma wpisów w załącznikach. S1 S2
- Panel CIR uznał ekstrakt i proszek z korzenia tarczycy bajkalskiej za bezpieczne w kosmetykach w obecnych zastosowaniach i stężeniach; dla ekstraktu z całej rośliny i z kiełków dane uznano za niewystarczające. S3
- Ekstrakt z korzenia silnie pochłaniał UV i wymiatał wolne rodniki; bajkalina (7-O-glukuronid bajkaleiny) usuwała reaktywne formy tlenu w keratynocytach w ciągu 4 godzin po UVB i ograniczała ich obumieranie; bajkaleina figuruje w przeglądzie wśród aktywatorów NRF2. S4 S6 S7 S12
- Dodanie 5% frakcji ekstraktu do kremu z 24% tlenku cynku podniosło SPF z 17,8 do 22,7, a krem nie podrażniał skóry ochotników. S4
- Krem na noc z 1% resweratrolu, 0,5% bajkaliny i 1% witaminy E poprawił po 12 tygodniach zmarszczki, jędrność i przebarwienia, a grubość skóry wokół oczu wzrosła średnio o 18,9% (bez grupy kontrolnej). S5
- U myszy (model D-galaktoza i UVB) ekstrakt zmniejszał zmarszczki i zwiększał kolagen, a bajkalina zwiększała porost włosów i pobudzała komórki brodawki włosa; brak badań na ludziach. S8 S9
- Opisano alergiczne kontaktowe zapalenie powiek z uczuleniem m.in. na ekstrakt z tarczycy bajkalskiej; flawonoidy mają ograniczone wnikanie, a ich korzyści kliniczne wymagają większych badań. S10 S11
Źródła
- S1Baza CosIng, Komisja Europejska · 2026CosIng: SCUTELLARIA BAICALENSIS ROOT EXTRACT
- S2Baza CosIng, Komisja Europejska · 2026CosIng: BAICALIN
- S3Raport CIR · 2025Safety Assessment of Scutellaria baicalensis-Derived Ingredients as Used in Cosmetics.
- S4Badanie · 2016Scutellaria radix Extract as a Natural UV Protectant for Human Skin.
- S5Badanie · 2014Evaluation of efficacy and tolerance of a nighttime topical antioxidant containing resveratrol, baicalin, and vitamin e for treatment of mild to moderately photodamaged skin.
- S6Badanie · 2016Baicalin Scavenged Reactive Oxygen Species and Protected Human Keratinocytes Against UVB-induced Cytotoxicity.
- S7Przegląd badań · 2026NRF2 as a Therapeutic Target in Dermatological Disorders: Mechanisms and Molecules.
- S8Badanie · 2022Scutellaria baicalensis Georgi regulates REV-ERBα/BMAL1 to protect against skin aging in mice.
- S9Badanie · 2022Effects of Baicalin on Alopecia and the Associated Mechanism.
- S10Badanie · 2020Allergic contact dermatitis to Tinosorb S, Scutellaria baicalensis, and other emerging allergens in cosmetics.
- S11Przegląd badań · 2025Flavonoids in atopic dermatitis: mechanisms, delivery innovations, and translational strategies.
- S12Inne źródło · 2026PubChem: Baicalin (CID 64982)
Treść hasła sprawdzona ze źródłami 12 października 2026. Limity i warunki stosowania w UE podajemy według bazy CosIng i rozporządzenia (WE) nr 1223/2009.
„Tarczyca bajkalska w kremie zastępuje filtr przeciwsłoneczny.”
Ekstrakt pochłania UV i w jednym badaniu podniósł SPF kremu z tlenkiem cynku z 17,8 do 22,7, ale tylko jako dodatek do filtra mineralnego.
„Kosmetyki z tarczycą bajkalską zatrzymują wypadanie włosów.”
Działanie bajkaliny na porost włosów pokazano u myszy i w hodowlach komórek; badań na ludziach nie znaleźliśmy.
Podobne składniki
Informacje ogólne na podstawie literatury dermatologicznej i kosmetologicznej, nie porada medyczna. Przy chorobach skóry, w ciąży i przy przyjmowaniu leków skonsultuj pielęgnację z lekarzem.