Indygo

Jak działa

Liście indygowca zawierają indykan, czyli glukozyd indoksylu. Po zalaniu proszku gorącą wodą indykan rozkłada się do indoksylu, który utlenia się do niebieskiego indygo i czerwonej indyrubiny; według SCCS wyraźna przemiana zachodzi już po 30 minutach. Indygo jest nierozpuszczalne w wodzie i barwi włos bezpośrednio, bez utleniacza (nadtlenku wodoru), a w przepisach UE figuruje jako substancja do nieutleniających farb do włosów.

Samo indygo daje na włosach odcień granatowy, dlatego według przeglądu farb roślinnych zwykle miesza się je z henną, otrzymując ciemny brąz. Kolor zmienia się jeszcze przez kilka dni, bo indyrubina powstaje z opóźnieniem względem indygo. Indygo nie pielęgnuje skóry głowy w udowodniony sposób: jego rola to barwienie. Przegląd farb roślinnych wspomina pojedyncze doniesienia o działaniu przeciwzapalnym i przeciwbakteryjnym indygo, a w łuszczycy badano maść z indigo naturalis zawierającą indyrubinę, ale nie dotyczy to farby do włosów.

Dla kogo

• osoby farbujące włosy na brąz lub czerń farbami roślinnymi, zwykle razem z henną
• osoby, które chcą uniknąć utleniaczy, po wykonaniu próby uczuleniowej

Stężenia

Limit UE (CosIng, załącznik III, pozycja 320, rozporządzenie (UE) 2020/1683): od 3 czerwca 2021 r. maksymalnie 25%, wyłącznie jako substancja barwiąca w nieutleniających farbach do włosów. Wpis obejmuje liście, sproszkowane liście i ekstrakty z Indigofera tinctoria. SCCS ocenił bezpieczeństwo dla 25% w paście nakładanej na głowę (np. 100 g proszku na 300 ml gorącej wody) i wyliczył margines bezpieczeństwa 385.

Jak zacząć

1. Na 48-72 godziny przed farbowaniem nałóż odrobinę pasty za uchem lub w zgięciu łokcia i zostaw odkrytą; zaczerwienienie, obrzęk lub pęcherze oznaczają, że farby nie wolno użyć.
2. Proszek wymieszaj z gorącą wodą zgodnie z instrukcją, a dla odcieni brązu połącz go z henną; nakładaj w rękawiczkach, bo indygo barwi skórę.
3. Chroń oczy przed pastą i daj kolorowi kilka dni na ustabilizowanie.

Możliwe skutki uboczne

SCCS uznał indygo za niedrażniące dla skóry, ale drażniące dla oczu, i nie wykluczył słabego potencjału uczulającego. Wśród 63 pracowników batiku z zapaleniem skóry dodatni test płatkowy na indygowiec miała 1 osoba. Opisano też osobę uczuloną na PPD, która zareagowała na hennę, czarną herbatę i indygo. Przy zaczerwienieniu, świądzie lub obrzęku zmyj farbę i skonsultuj się z lekarzem.

Ciąża i karmienie

Brak badań u kobiet w ciąży. W badaniu na ciężarnych szczurach (podawanie doustne) opóźnienie kostnienia u płodów uznano za przejściowe i raczej niezwiązane z indygo, a SCCS uwzględnił je w ocenie, uznając farbę do 25% za bezpieczną; przez skórę wchłania się poniżej 1% indykanu. Przy wątpliwościach porozmawiaj z lekarzem.

Najczęstsze pytania

Co to jest indygo do włosów?

To sproszkowane liście indygowca barwierskiego, używane jako roślinna farba bez utleniacza. Po zmieszaniu z gorącą wodą powstaje niebieski barwnik indygo i czerwona indyrubina. Samo indygo daje granatowy odcień, dlatego zwykle łączy się je z henną, by uzyskać ciemny brąz. W UE wolno je stosować w farbach nieutleniających do 25%.

Czy indygo jest bezpieczne dla włosów i skóry głowy?

Tak, według SCCS w nieutleniających farbach do włosów w stężeniu do 25%. Indygo nie podrażniało skóry w testach, w ocenie SCCS nie ma potencjału genotoksycznego in vivo, a przez skórę wchłania się poniżej 1% indykanu. Komitet nie wykluczył jednak słabego potencjału uczulającego, a pasta drażni oczy, więc przed farbowaniem zrób próbę uczuleniową.

Czy można stosować indygo na twarz?

Nie ma to uzasadnienia. Indygo w kosmetykach służy do barwienia włosów, a badania nad jego działaniem pielęgnacyjnym na skórę twarzy nie istnieją. Proszek barwi skórę, co opisano nawet w testach bezpieczeństwa. Leczniczo w łuszczycy badano maść z indigo naturalis, czyli lek tradycyjnej medycyny chińskiej, a nie kosmetyk z indygowca.

Jak połączyć indygo z henną?

Najczęściej miesza się oba proszki z wodą w jedną pastę, co według przeglądu farb roślinnych daje ciemny brąz. Proporcje zależą od produktu i pożądanego odcienia, więc trzymaj się instrukcji. Kolor dojrzewa przez kilka dni, bo czerwona indyrubina powstaje z opóźnieniem. Przed farbowaniem sprawdź reakcję skóry na mieszankę.

Czy indygo może uczulać?

Tak, może, choć częstość takich reakcji nie jest dobrze znana. W testach na świnkach morskich indygowiec wywoływał alergię kontaktową, a SCCS uznał, że słabego potencjału uczulającego nie można wykluczyć. U pracowników batiku dodatni test płatkowy na indygowiec miała 1 z 63 osób. Osoby uczulone na PPD nie mają gwarancji, że farby roślinne będą bezpieczne.

Co potwierdzają źródła

• Limit UE: załącznik III, pozycja 320, od 3 czerwca 2021 r. do 25% jako substancja barwiąca w nieutleniających farbach do włosów. S1 S2
• SCCS uznał indygowiec za bezpieczny w nieutleniających farbach do włosów do 25% na głowie (margines bezpieczeństwa 385), nie wykluczając słabego potencjału uczulającego. S3
• Barwnik powstaje z indykanu: po hydrolizie do indoksylu i utlenieniu tworzą się indygo i indyrubina; opóźnione powstawanie indyrubiny odpowiada za zmianę koloru w dniach po farbowaniu. S3 S5
• Indygo zwykle miesza się z henną, uzyskując ciemny brąz; w farbach roślinnych służy do ciemnych odcieni. S4 S6
• Indygowiec nie drażni skóry, drażni oczy, a w ocenie SCCS nie ma potencjału genotoksycznego in vivo (w komórkach in vitro także bez genotoksyczności). S3 S6
• Reakcje alergiczne są możliwe: 1 na 63 pracowników batiku z dodatnim testem płatkowym oraz przypadek reakcji na hennę i indygo u osoby uczulonej na PPD. S7 S8
• Ciemne tymczasowe tatuaże z henną mogą zawierać PPD; przed farbowaniem zaleca się odkrytą próbę uczuleniową (48-72 godziny). S9
• W łuszczycy badano maść z indigo naturalis (indyrubina), czyli preparat medycyny chińskiej, a nie kosmetyczną farbę z indygowca. S10 S4

Źródła

1. S1Baza CosIng, Komisja Europejska · 2026CosIng: INDIGOFERA TINCTORIA LEAF POWDER
2. S2Baza CosIng, Komisja Europejska · 2026CosIng: INDIGOFERA TINCTORIA LEAF EXTRACT
3. S3Opinia SCCS (komitet naukowy UE) · 2020SCCS: Opinion on hair dye Indigofera tinctoria (C170), Submission III (SCCS/1615/20)
4. S4Przegląd badań · 2022Recent Advancements in Natural Plant Colorants Used for Hair Dye Applications: A Review.
5. S5Badanie · 2025Indirubin as a red hair Colourant from Indigofera tinctoria L.
6. S6Badanie · 2010In vitro testing for genotoxicity of indigo naturalis assessed by micronucleus test.
7. S7Badanie · 2022Comparison between patch test results of natural dyes and standard allergens in batik workers with occupational contact dermatitis.
8. S8Badanie · 2016Allergic contact dermatitis to substitute hair dyes in a patient allergic to para-phenylenediamine: Pure henna, black tea and indigo powder.
9. S9DermNet · 2026DermNet: Allergy to paraphenylenediamine
10. S10Badanie · 2018Comparison of indirubin concentrations in indigo naturalis ointment for psoriasis treatment: a randomized, double-blind, dosage-controlled trial.

Treść hasła sprawdzona ze źródłami 12 października 2026. Limity i warunki stosowania w UE podajemy według bazy CosIng i rozporządzenia (WE) nr 1223/2009.