Klimbazol

Jak działa

Klimbazol należy do azoli, tak jak lek ketokonazol. W badaniu laboratoryjnym hamował drożdżaki Malassezia furfur w stężeniach podobnych jak ketokonazol. Łupież i łojotokowe zapalenie skóry wiążą się z tymi drożdżakami, łojem i stanem zapalnym. W hodowlach keratynocytów klimbazol zwiększał też wytwarzanie białek otoczki zrogowaciałej, które budują barierę naskórka, ale to wynik badań producenta na komórkach.

W badaniu bez grupy kontrolnej z udziałem 30 osób z umiarkowanym lub ciężkim łojotokowym zapaleniem skóry głowy szampon z 0,65% klimbazolem po 4 tygodniach wyraźnie zmniejszył łupież, zaczerwienienie i świąd u 80% badanych. Szampon z 0,45% klimbazolem i 0,5% piroktonem olaminy działał na łupież tak samo jak szampon z 1% pirytionianem cynku, dziś zakazanym w kosmetykach w UE. W badaniu producenta z 620 osobami szampon z pirytionianem cynku i klimbazolem wypadł jednak gorzej niż szampon z samym pirytionianem w dopracowanej formule, więc wiele zależy od całego produktu. W badaniach firmy kosmetycznej klimbazol wzmacniał też działanie retinoidów na skórze.

Dla kogo

• osoby z łupieżem, jako składnik szamponu przeciwłupieżowego
• łagodne łojotokowe zapalenie skóry głowy, jako uzupełnienie zaleceń lekarza
• skóra głowy ze świądem i łuszczeniem związanymi z łupieżem

Stężenia

W badaniach szamponów stosowano 0,45-0,65% klimbazolu. CosIng podaje dwa wpisy. Załącznik V (konserwanty), poz. 32: najwyżej 0,2% w płynach do włosów, 0,2% w kremach do twarzy, 0,2% w produktach do pielęgnacji stóp i 0,5% w spłukiwanych szamponach. Załącznik III, poz. 310: najwyżej 2,0% w spłukiwanych szamponach przeciwłupieżowych, w celu innym niż hamowanie rozwoju drobnoustrojów w produkcie; ten cel musi wynikać z prezentacji produktu. Komitet naukowy UE (SCCS) w 2018 r. uznał te stężenia za bezpieczne, także przy łącznym stosowaniu kilku produktów, ale nie 0,5% w balsamach na całe ciało. W badaniu nad wzmacnianiem retinoidów (na skórze przedramienia) stosowano 0,5% klimbazolu w preparacie bez spłukiwania, a wpisy UE przewidują w kremach do twarzy najwyżej 0,2%.

Jak zacząć

1. Wybierz szampon przeciwłupieżowy z klimbazolem i stosuj go zgodnie z opisem producenta.
2. Efekty oceniaj po 4 tygodniach regularnego mycia: tyle trwały badania łupieżu.
3. Szampon dokładnie spłucz; bezpieczeństwo 2% klimbazolu oceniano właśnie dla produktów spłukiwanych.
4. Gdy łuski, świąd i zaczerwienienie nie ustępują albo pojawiają się poza skórą głowy, idź do dermatologa.

Możliwe skutki uboczne

Według komitetu naukowego UE klimbazol nie drażnił oczu w testach, w teście płatkowym u ludzi podrażniał skórę słabo albo wcale, a w teście na myszach nie uczulał. W badaniach komórkowych obniżał wytwarzanie testosteronu i estradiolu oraz blokował receptory androgenowe i estrogenowe, dlatego bada się go jako możliwą substancję zaburzającą gospodarkę hormonalną. W moczu młodych dorosłych z Niemiec metabolity klimbazolu wykrywano rzadko, a szacowane pobranie było co najmniej 2700 razy mniejsze od dawki bez efektu u zwierząt. Przy pieczeniu, zaczerwienieniu lub świądzie przerwij stosowanie.

Ciąża i karmienie

Nie ma badań u kobiet w ciąży i karmiących. W badaniu na zwierzętach określono dawki bez szkodliwego działania na zarodek, a z szamponu z 2% klimbazolem przez skórę przenikało ok. 0,15% dawki. W badaniach komórkowych klimbazol wpływał jednak na wytwarzanie hormonów płciowych, dlatego wybór szamponu przeciwłupieżowego w ciąży i podczas karmienia omów z lekarzem.

Najczęstsze pytania

Dlaczego w kremie do twarzy może być mniej klimbazolu niż w szamponie?

Limity UE zależą od rodzaju produktu: w kremach do twarzy najwyżej 0,2% jako konserwant, a w spłukiwanych szamponach przeciwłupieżowych do 2,0%. Ze spłukiwanego szamponu przez skórę przenika bardzo mało substancji.

Czy klimbazol szkodzi gospodarce hormonalnej?

W komórkach w laboratorium wpływał na wytwarzanie hormonów płciowych. Pobranie z kosmetyków jest jednak małe: w badaniu moczu młodych dorosłych było tysiące razy mniejsze od dawek bez efektu u zwierząt. SCCS uznał obecne limity za bezpieczne.

Jak długo stosować szampon z klimbazolem?

W badaniach efekty oceniano po 4 tygodniach. Gdy mimo regularnego stosowania nie ma poprawy, skonsultuj się z dermatologiem.

Co potwierdzają źródła

• Klimbazol to azol; w laboratorium hamował Malassezia furfur podobnie jak ketokonazol, a łupież i łojotokowe zapalenie skóry wiążą się z Malassezia. W hodowlach keratynocytów (badanie producenta) zwiększał wytwarzanie białek otoczki zrogowaciałej. S4 S14 S12 S5
• Szampon z 0,65% klimbazolem po 4 tygodniach zmniejszył łupież, zaczerwienienie i świąd u 80% z 30 osób z umiarkowanym lub ciężkim łojotokowym zapaleniem skóry głowy (bez grupy kontrolnej). S6
• Szampon z 0,45% klimbazolem i 0,5% piroktonem olaminy działał jak 1% pirytionian cynku, dziś zakazany w kosmetykach w UE; dopracowana formuła z samym pirytionianem przewyższała połączenie z klimbazolem. S7 S8 S9
• Limity UE: zał. V/32 (0,2% płyny do włosów, kremy do twarzy, stopy; 0,5% spłukiwane szampony) i zał. III/310 (2,0% w spłukiwanych szamponach przeciwłupieżowych, cel inny niż konserwowanie). S1
• SCCS uznał te stężenia za bezpieczne także przy łącznym stosowaniu, ale nie 0,5% w balsamach na całe ciało. S2
• Klimbazol nie drażnił oczu, słabo lub wcale nie drażnił skóry, nie uczulał w teście na myszach; z szamponu 2% wchłaniało się ok. 0,15% dawki. S3
• W komórkach obniżał wytwarzanie testosteronu i estradiolu i blokował receptory hormonów płciowych; pobranie z kosmetyków było tysiące razy mniejsze od dawek bez efektu. S12 S13
• W badaniach producenta klimbazol (0,5% na przedramieniu) wzmacniał działanie retinoidów, a połączenie z propionianem retinylu poprawiało zmarszczki i przebarwienia przy mniejszym podrażnieniu niż 0,1% retinol. S10 S11

Źródła

1. S1Baza CosIng, Komisja Europejska · 2026CosIng: CLIMBAZOLE
2. S2Opinia SCCS (komitet naukowy UE) · 2018SCCS: Addendum to the scientific Opinions on Climbazole (P64) ref. SCCS/1506/13 and SCCS/1590/17 (SCCS/1600/18)
3. S3Opinia SCCS (komitet naukowy UE) · 2013SCCS: Addendum to the Opinion SCCS/1506/13 on Climbazole
4. S4Badanie · 1996In vitro susceptibility of Malassezia furfur against azole compounds
5. S5Badanie · 2014Climbazole increases expression of cornified envelope proteins in primary keratinocytes
6. S6Badanie · 2001[Clinical effectiveness and tolerance of climbazole containing dandruff shampoo in patients with seborrheic scalp eczema]
7. S7Badanie · 2011Efficacy of a piroctone olamine/climbazol shampoo in comparison with a zinc pyrithione shampoo in subjects with moderate to severe dandruff
8. S8Baza CosIng, Komisja Europejska · 2026CosIng: ZINC PYRITHIONE
9. S9Badanie · 2013Therapeutic efficacy of anti-dandruff shampoos: a randomized clinical trial comparing products based on potentiated zinc pyrithione and zinc pyrithione/climbazole
10. S10Badanie · 2017Climbazole boosts activity of retinoids in skin
11. S11Badanie · 2017Retinyl propionate and climbazole combination demonstrates clinical improvement to the appearance of hyperpigmentation and deep wrinkling with minimal irritation
12. S12Badanie · 2024Antifungal climbazole alters androgenic pathways in mammalian cells
13. S13Badanie · 2024Exposure of young German adults to the anti-dandruff agent climbazole from 2002 to 2022: Analysis of specific biomarkers in urinary samples
14. S14DermNet · 2024DermNet: Seborrhoeic dermatitis

Treść hasła sprawdzona ze źródłami 7 października 2026. Limity i warunki stosowania w UE podajemy według bazy CosIng i rozporządzenia (WE) nr 1223/2009.