Kwas kawowy
INCI: Caffeic Acid · inaczej: kwas 3,4-dihydroksycynamonowy, caffeic acid
Kwas kawowy to roślinny kwas fenolowy z grupy kwasów hydroksycynamonowych (kwas 3,4-dihydroksycynamonowy), stosowany w kosmetykach jako przeciwutleniacz, m.in. w produktach przeciwsłonecznych. Mimo nazwy nie jest kofeiną. Na ludziach przebadano go głównie w jednym doświadczeniu, w którym roztwór nałożony na skórę ograniczał rumień po UVB.
Jak działa
Kwas kawowy jest silnym przeciwutleniaczem i pochłania część promieniowania UV. Przeglądy przypisują pochodnym kwasu cynamonowego, do których należy, także działanie przeciwdrobnoustrojowe, przeciwzapalne i hamujące wytwarzanie melaniny, ale dowody pochodzą głównie z badań laboratoryjnych. W hodowlach komórek hamował kanał TRPV3, a u myszy podawany podskórnie łagodził zależny od niego stan zapalny skóry; nakładany na skórę myszy naświetlanych UV ograniczał utratę nawilżenia i pogrubienie naskórka.
Przez wyciętą ludzką skórę przenikał słabiej niż bardziej lipofilowy kwas ferulowy, a w badaniu formulacji zatrzymywał się głównie w naskórku i skórze właściwej. U zdrowych ochotników nasycony wodny roztwór kwasu kawowego (pH 7,2) nałożony na skórę istotnie zmniejszał rumień wywołany UVB. To jednak pojedyncze badanie bez podanego stężenia; badań klinicznych kremów z kwasem kawowym, np. na zmarszczki czy przebarwienia, nie znaleźliśmy.
Dla kogo
- osoby szukające przeciwutleniacza wspierającego ochronę przed skutkami UV, w kremach z filtrem
- cera normalna i dojrzała, jako dodatek do pielęgnacji przeciwstarzeniowej
- ostrożnie przy uczuleniu na propolis, bo kwas kawowy i jego estry uważa się za jego główne alergeny
Stężenia
Źródła nie podają typowych stężeń kwasu kawowego w kosmetykach; w badaniu na ochotnikach użyto nasyconego roztworu wodnego. W analizie 1299 kosmetyków z lat 2021-2024 kwas kawowy, obok kwasu ferulowego, występował w produktach przeciwsłonecznych. W CosIng kwas kawowy (CAS 331-39-5) ma funkcje przeciwutleniacza i składnika zapachowego i nie ma wpisu w załącznikach rozporządzenia 1223/2009, więc UE nie wyznacza limitu jego stężenia.
Jak zacząć
- Szukaj kwasu kawowego (Caffeic Acid) w kremach z filtrem lub serum antyoksydacyjnych.
- Przed pierwszym użyciem zrób próbę na małym fragmencie skóry, zwłaszcza po wcześniejszym uczuleniu na propolis.
- Rano zawsze nakładaj filtr: kwas kawowy wspiera ochronę, ale jej nie zastępuje.
- Zakręcaj produkt szczelnie, bo kwas kawowy utlenia się na powietrzu, a w badaniu laboratoryjnym dopiero utlenione formy wiązały się z białkami, co ma znaczenie dla uczulania.
Możliwe skutki uboczne
Kwas kawowy i jego estry uważa się za główne przyczyny alergii kontaktowej na propolis, a przegląd pochodnych kwasu cynamonowego zaznacza, że część z nich może wywoływać kontaktowe zapalenie skóry. Danych o częstości podrażnień po kosmetykach z samym kwasem kawowym nie znaleźliśmy. Przy zaczerwienieniu, swędzeniu lub wysypce przerwij stosowanie.
Ciąża i karmienie
Nie znaleźliśmy badań nad kosmetykami z kwasem kawowym w ciąży ani podczas karmienia piersią. Kwas kawowy występuje naturalnie w wielu produktach roślinnych, a CosIng nie przewiduje dla niego ograniczeń. Ponieważ IARC zaliczyła go do substancji możliwie rakotwórczych na podstawie badań na zwierzętach, przy wątpliwościach skonsultuj pielęgnację z lekarzem.
Najczęstsze pytania
Co to jest kwas kawowy?
Kwas kawowy to kwas fenolowy z grupy kwasów hydroksycynamonowych, występujący w wielu roślinach. W kosmetykach pełni funkcję przeciwutleniacza i składnika zapachowego; według przeglądu należy, obok kwasu ferulowego, do najczęściej stosowanych pochodnych kwasu cynamonowego. Mimo podobnej nazwy nie jest kofeiną. W UE nie ma limitu jego stężenia w kosmetykach.
Czy warto stosować kwas kawowy na twarz?
Może być dodatkiem do pielęgnacji, ale dowody są skromne. U ochotników roztwór kwasu kawowego nałożony na skórę zmniejszał rumień po UVB, a w produktach przeciwsłonecznych pełni rolę przeciwutleniacza pochłaniającego część UV. Badań klinicznych pokazujących wygładzenie zmarszczek czy rozjaśnienie przebarwień nie znaleźliśmy, więc traktuj go jako wsparcie kremu z filtrem.
Jakie właściwości ma kwas kawowy?
Przede wszystkim przeciwutleniające. Pochłania też część promieniowania UV, a przeglądy przypisują pochodnym kwasu cynamonowego, w tym jemu, działanie przeciwzapalne, przeciwdrobnoustrojowe i hamujące wytwarzanie melaniny. U myszy podawany podskórnie łagodził stan zapalny skóry zależny od kanału TRPV3, a nakładany na skórę ograniczał skutki naświetlania UV. Większość tych danych nie pochodzi z badań na ludziach, więc nie przekłada się wprost na efekt kosmetyku.
Czy kwas kawowy jest rakotwórczy?
U ludzi nie ma na to danych. IARC w 1993 r. zaliczyła kwas kawowy do grupy 2B, czyli substancji możliwie rakotwórczych, bo u gryzoni karmionych nim w paszy wywoływał nowotwory przedżołądka i nerek, a danych u ludzi nie było. Klasyfikacja nie dotyczy konkretnie kosmetyków, a CosIng nie przewiduje dla kwasu kawowego ograniczeń w produktach kosmetycznych.
Czy kwas kawowy może uczulać?
Tak, choć dane dotyczą głównie propolisu. Kwas kawowy i jego estry uważa się za główne alergeny propolisu; w badaniu laboratoryjnym wiązały się z białkami dopiero po utlenieniu na powietrzu. Jeśli masz uczulenie na propolis, unikaj kosmetyków z kwasem kawowym albo najpierw zrób próbę na małym fragmencie skóry. Przy wysypce lub swędzeniu przerwij stosowanie.
Jedyne znalezione badanie na ludziach (rumień po UVB) pochodzi z 2000 r. i nie podaje stężenia. Pozostałe dane o działaniu przeciwzapalnym i rozjaśniającym pochodzą z badań laboratoryjnych i na zwierzętach.
Co potwierdzają źródła
- W CosIng kwas kawowy (CAS 331-39-5) ma funkcje przeciwutleniacza i składnika zapachowego, bez wpisów w załącznikach (brak limitu UE). S1
- Nasycony wodny roztwór kwasu kawowego nałożony na skórę ochotników istotnie zmniejszał rumień po UVB; przez skórę przenikał słabiej niż kwas ferulowy. S3
- Z formulacji kwas kawowy zatrzymywał się głównie w naskórku i skórze właściwej. S4
- Kwas kawowy należy do najczęściej stosowanych w kosmetykach pochodnych kwasu cynamonowego; tej grupie przypisuje się działanie przeciwutleniające, przeciwdrobnoustrojowe, przeciwzapalne i hamujące melanogenezę; część pochodnych może uczulać. S5
- W analizie 1299 kosmetyków kwas kawowy występował w produktach przeciwsłonecznych i może pochłaniać promieniowanie UV. S6
- Kwas kawowy i jego estry to główne podejrzane alergeny propolisu; po utlenieniu na powietrzu tworzą addukty z białkami (prehapteny). S7
- Kwas kawowy hamował kanał TRPV3 w komórkach, a u myszy podawany podskórnie łagodził zależny od niego stan zapalny skóry; nakładany na skórę myszy ograniczał skutki naświetlania UV. S8 S9
- IARC (1993, tom 56) zaliczyła kwas kawowy do grupy 2B (możliwie rakotwórczy): wystarczające dowody u zwierząt (nowotwory przedżołądka i nerek u gryzoni karmionych nim w paszy), brak danych u ludzi. S10 S2
Źródła
- S1Baza CosIng, Komisja Europejska · 2026CosIng: CAFFEIC ACID
- S2Inne źródło · 2026PubChem: Caffeic acid (CID 689043)
- S3Badanie · 2000In vitro and in vivo evaluation of caffeic and ferulic acids as topical photoprotective agents.
- S4Badanie · 2017Caffeic Acid in Dermatological Formulations: In Vitro Release Profile and Skin Absorption.
- S5Przegląd badań · 2024Cinnamic Acid Derivatives as Potential Multifunctional Agents in Cosmetic Formulations Used for Supporting the Treatment of Selected Dermatoses.
- S6Badanie · 2025Phenolics as Active Ingredients in Skincare Products: A Myth or Reality?
- S7Badanie · 2023Investigation into Propolis Components Responsible for Inducing Skin Allergy: Air Oxidation of Caffeic Acid and Its Esters Contribute to Hapten Formation.
- S8Badanie · 2024Inhibition of Cutaneous TRPV3 Channels by Natural Caffeic Acid for the Alleviation of Skin Inflammation.
- S9Badanie · 2022Photoprotective effects of sweet potato leaf polyphenols and caffeic acid against UV-induced skin-damage in BALB/C nude mice.
- S10Inne źródło · 1993IARC Monographs vol. 56 (1993): Caffeic acid, summary and evaluation (Group 2B)
Treść hasła sprawdzona ze źródłami 12 października 2026. Limity i warunki stosowania w UE podajemy według bazy CosIng i rozporządzenia (WE) nr 1223/2009.
- Propolis: Propolis zawiera kwas kawowy i jego estry, uważane za jego główne alergeny, więc u osób skłonnych do uczuleń połączenie zwiększa ryzyko reakcji.
„Kwas kawowy to kofeina z kawy.”
To różne związki. Kwas kawowy to kwas fenolowy obecny w wielu roślinach, działający głównie jako przeciwutleniacz, a kofeina to zupełnie inna cząsteczka i ma w atlasie osobne hasło.
Podobne składniki
Informacje ogólne na podstawie literatury dermatologicznej i kosmetologicznej, nie porada medyczna. Przy chorobach skóry, w ciąży i przy przyjmowaniu leków skonsultuj pielęgnację z lekarzem.