Kwas ursolowy

Jak działa

W hodowlach ludzkich komórek skóry kwas ursolowy zamknięty w liposomach zwiększał zawartość ceramidów w keratynocytach i kolagenu w fibroblastach. Na różnicowanie keratynocytów działał podobnie jak retinoidy, z tą różnicą, że ceramidów przybywało. W badaniach laboratoryjnych hamował też elastazę, enzym rozkładający elastynę, i ograniczał wytwarzanie melaniny w komórkach barwnikowych, m.in. przez nasilenie rozkładu melanosomów. W badaniach przedklinicznych opisano również działanie przeciwzapalne i przeciwutleniające. Ograniczeniem jest słaba rozpuszczalność i biodostępność, dlatego bada się nośniki, np. liposomy, nanoemulsje i nanocząstki.

Na skórze ludzi liposomy z kwasem ursolowym zwiększały zawartość ceramidów już po 3 dniach, ale streszczenie nie podaje liczby uczestników, a badanie wykonali pracownicy firmy. W badaniu z placebo (42 kobiety), zarejestrowanym dopiero po zakończeniu, krem z 2,5% olejowego wyciągu z jabłek bogatego w kwas ursolowy przez 28 dni zmniejszał plamy widoczne w UV i brązowe przebarwienia oraz obniżał wskaźnik melaniny. W drugim badaniu tej samej grupy (40 osób) ten sam surowiec zmniejszał bruzdy nosowo-wargowe i zmarszczki na czole oraz poprawiał elastyczność, ale wyniki podano w porównaniu ze stanem wyjściowym. To jednak ekstrakt, który zawiera też polifenole, a nie czysty kwas ursolowy, więc nie wiadomo, ile wnosi on sam.

Dla kogo

• skóra z przebarwieniami, jako dodatek do pielęgnacji rozjaśniającej o słabo udokumentowanym działaniu
• cera dojrzała i sucha, jako dodatek w kremach przeciwstarzeniowych

Stężenia

W badaniach z placebo stosowano krem z 2,5% olejowego wyciągu z jabłek, który zawierał ok. 784 µg kwasu ursolowego w mililitrze, więc stężenie samego kwasu w kremie było dużo niższe. Dla czystego kwasu ursolowego skutecznego stężenia w kosmetykach nie ustalono. W bazie CosIng kwas ursolowy ma funkcje zapachową i kondycjonującą skórę, nie ma wpisów w załącznikach rozporządzenia kosmetycznego ani opinii SCCS.

Jak zacząć

1. Traktuj kwas ursolowy jako dodatek w kremie przeciwstarzeniowym lub rozjaśniającym, np. w postaci ekstraktu z jabłek.
2. Stosuj produkt zgodnie z instrukcją, a rano kończ pielęgnację filtrem przeciwsłonecznym.
3. Efekty oceniaj po co najmniej 4 tygodniach; tyle trwały badania z placebo.

Możliwe skutki uboczne

Nie znaleźliśmy doniesień o działaniach niepożądanych ani uczuleniu na kwas ursolowy stosowany na skórę, a w badaniu komórkowym nośniki z kwasem ursolowym były dobrze tolerowane przez keratynocyty. Danych z badań na ludziach jest jednak mało. Przy zaczerwienieniu, pieczeniu lub wysypce przerwij stosowanie i skonsultuj się z dermatologiem.

Ciąża i karmienie

Nie znaleźliśmy badań kosmetyków z kwasem ursolowym w ciąży ani podczas karmienia piersią. Występuje on w wielu owocach i warzywach, ale to nie znaczy, że preparaty kosmetyczne zbadano w tym okresie. Przy wątpliwościach skonsultuj pielęgnację z lekarzem prowadzącym.

Najczęstsze pytania

Czy kwas ursolowy rozjaśnia przebarwienia?

W badaniu z placebo (42 kobiety) krem z olejowym wyciągiem z jabłek bogatym w kwas ursolowy przez 28 dni zmniejszał przebarwienia i wskaźnik melaniny, a w laboratorium kwas ursolowy hamował wytwarzanie melaniny. To jednak jedno badanie ekstraktu, a nie czystego kwasu, zarejestrowane dopiero po zakończeniu, więc dowody są słabe.

Czy badania leków z kwasem ursolowym dotyczą kosmetyków?

Nie. Kwas ursolowy bada się m.in. jako potencjalny lek przeciwnowotworowy; w badaniu z podaniem dożylnym w liposomach duże dawki powodowały toksyczność wątrobową i biegunkę. To inna droga podania i inne dawki niż w kremie, a wyniki z hodowli komórek też nie przekładają się wprost na skórę.

Dlaczego kwas ursolowy zamyka się w liposomach?

Słabo się rozpuszcza i ma niską biodostępność, dlatego bada się nośniki, np. liposomy, nanoemulsje i nanocząstki. W badaniu na ludziach to właśnie liposomy z kwasem ursolowym zwiększały zawartość ceramidów w skórze.

Co potwierdzają źródła

• Kwas ursolowy to pentacykliczny triterpen obecny w wielu roślinach, m.in. w jabłkach i rozmarynie; ma ograniczoną rozpuszczalność i biodostępność. S2 S3 S8
• Liposomy z kwasem ursolowym zwiększały ceramidy w keratynocytach i kolagen w fibroblastach oraz ceramidy w skórze ludzi już po 3 dniach; na różnicowanie keratynocytów działały podobnie jak retinoidy (praca autorów z firmy). S4
• W laboratorium kwas ursolowy hamował elastazę i wytwarzanie melaniny, m.in. przez nasilenie rozkładu melanosomów. S5 S6 S7
• Krem z 2,5% olejowego wyciągu z jabłek (ok. 784 µg kwasu ursolowego/ml) przez 28 dni zmniejszał przebarwienia i wskaźnik melaniny w porównaniu z placebo (42 kobiety; rejestracja po zakończeniu badania). S6
• Ten sam surowiec zmniejszał zmarszczki i poprawiał elastyczność względem stanu wyjściowego (40 osób, 28 dni). S5
• Nośniki z kwasem ursolowym były dobrze tolerowane przez keratynocyty w hodowli; po podaniu dożylnym duże dawki powodowały toksyczność wątrobową i biegunkę. S9 S10
• CosIng: funkcje zapachowa i kondycjonująca skórę, bez wpisów w załącznikach i bez opinii SCCS. S1

Źródła

1. S1Baza CosIng, Komisja Europejska · 2026CosIng: URSOLIC ACID
2. S2Przegląd badań · 2018Recent developments on the extraction and application of ursolic acid. A review
3. S3Badanie · 2018Role of AMPK and PPARα in the anti-skin cancer effects of ursolic acid
4. S4Badanie · 2002Liposome-encapsulated ursolic acid increases ceramides and collagen in human skin cells
5. S5Badanie · 2024Annurca Apple Oleolite as Functional Ingredient for the Formulation of Cosmetics with Skin-Antiaging Activity
6. S6Badanie · 2025Apple oil as a source of ursolic acid for the treatment of hyperpigmentary disorders with molecular and clinical evaluation
7. S7Badanie · 2020Ursolic acid inhibits pigmentation by increasing melanosomal autophagy in B16F1 cells
8. S8Przegląd badań · 2019Ursolic acid: Pharmacokinetics process in vitro and in vivo, a mini review
9. S9Badanie · 2023Topical Formulations Based on Ursolic Acid-Loaded Nanoemulgel with Potential Application in Psoriasis Treatment
10. S10Badanie · 2013Evaluation of toxicity and single-dose pharmacokinetics of intravenous ursolic acid liposomes in healthy adult volunteers and patients with advanced solid tumors

Treść hasła sprawdzona ze źródłami 7 października 2026. Limity i warunki stosowania w UE podajemy według bazy CosIng i rozporządzenia (WE) nr 1223/2009.