Olejek goździkowy

Jak działa

Olejki z pąków, liści i łodyg goździkowca zawierają 75-92% eugenolu, 2-17% kariofilenu i do 15% octanu eugenylu, którego najwięcej jest w olejku z pąków. Eugenol w badaniach laboratoryjnych działa na wiele bakterii Gram-dodatnich i Gram-ujemnych oraz grzybów, a olejek goździkowy hamował wzrost Cutibacterium acnes. Te same właściwości dotyczą jednak komórek skóry: w hodowlach ludzkich fibroblastów i komórek śródbłonka olejek był silnie toksyczny już przy stężeniu 0,03%, w ok. 73% za sprawą eugenolu.

Badań kosmetyków z olejkiem goździkowym na ludziach jest bardzo mało. W jedynym znalezionym badaniu klinicznym 31 osób z łagodnym i umiarkowanym trądzikiem stosowało przez 4 tygodnie żel z olejkiem goździkowym i kurkuminą raz dziennie razem z żelem z antybiotykiem klindamycyną albo samą klindamycynę; badanie nie miało placebo, a autorzy przyznają, że rodzaju żelu nie przydzielano losowo. Połączenie wypadło nie gorzej niż sama klindamycyna, ale nie wiadomo, ile daje sam olejek. 5 osób odczuwało pieczenie lub świąd w pierwszej godzinie po nałożeniu żelu z olejkiem. Badań nad olejkiem goździkowym na porost włosów nie znaleźliśmy.

Dla kogo

• głównie jako składnik zapachowy w niewielkich ilościach
• cera trądzikowa: tylko w gotowych, przebadanych preparatach, nie jako czysty olejek
• nie dla osób uczulonych na eugenol lub olejek goździkowy; przy alergii na mieszankę zapachową I, która zawiera eugenol, zapytaj dermatologa
• nie dla niemowląt i małych dzieci

Stężenia

Olejki z goździkowca (z pąków, kwiatów, liści i łodyg) są w załączniku III, pozycja 356 (rozporządzenie UE 2023/1545): w składzie trzeba je podać jako Eugenia Caryophyllus Oil, gdy ich stężenie przekracza 0,001% w produktach pozostawianych na skórze lub 0,01% w spłukiwanych. Eugenol ma analogiczny obowiązek w załączniku III, pozycja 71 (0,001% i 0,01%). CosIng nie podaje dla nich maksymalnego stężenia. W badaniu klinicznym krem leczniczy na szczelinę odbytu zawierał 1% olejku goździkowego; olejku nierozcieńczonego nie nakłada się na skórę.

Jak zacząć

1. Szukaj w składzie nazw Eugenia Caryophyllus Oil, Eugenia Caryophyllus Bud Oil lub Eugenol, zwłaszcza jeśli masz alergię na zapachy.
2. Nie nakładaj czystego olejku na skórę ani błony śluzowe; używaj gotowych kosmetyków albo rozcieńczenia w oleju bazowym.
3. Przed pierwszym użyciem zrób próbę na małym fragmencie skóry i sprawdź, czy nie pojawia się zaczerwienienie, świąd lub pieczenie.
4. Przechowuj olejek poza zasięgiem dzieci, bo połknięcie jest groźne.

Możliwe skutki uboczne

Eugenol jest według SCCS uznanym alergenem kontaktowym u ludzi: na olejek goździkowy reagowało w testach płatkowych 1,5% z blisko 6900 pacjentów badanych serią specjalną i 19,3% osób z rozpoznaną alergią na zapachy. Olejek może też podrażniać: w hodowlach komórek skóry był toksyczny już przy 0,03%, a w badaniu trądzikowym część osób odczuwała pieczenie. Połknięcie olejku jest groźne dla małych dzieci. Przy wysypce lub pieczeniu zmyj produkt.

Ciąża i karmienie

Nie znaleźliśmy badań nad kosmetykami z olejkiem goździkowym w ciąży ani podczas karmienia piersią. Gotowy kosmetyk z niewielką ilością olejku jako zapachu to inna sytuacja niż czysty olejek eteryczny, ale w ciąży lepiej nie stosować olejku samodzielnie i przed jego użyciem porozmawiać z lekarzem.

Najczęstsze pytania

Jak stosować olejek goździkowy na skórę?

Tylko rozcieńczony albo w gotowym kosmetyku, nigdy w czystej postaci. W hodowlach komórek skóry olejek był toksyczny już przy stężeniu 0,03%, a w badaniu klinicznym krem leczniczy zawierał 1% olejku. Przed użyciem zrób próbę na małym fragmencie skóry, unikaj okolic oczu i błon śluzowych, a przy pieczeniu lub wysypce zmyj produkt.

Czy olejek goździkowy pomaga na trądzik?

Dowody są słabe. Olejek goździkowy hamuje w laboratorium wzrost bakterii Cutibacterium acnes, ale jedyne znalezione badanie kliniczne objęło 31 osób, nie miało placebo, a żel z olejkiem i kurkuminą stosowano razem z antybiotykiem klindamycyną, więc nie wiadomo, ile daje sam olejek. Część uczestników odczuwała pieczenie. Czystego olejku nie nakładaj na wypryski, bo może podrażnić i uczulić skórę.

Czy olejek goździkowy działa na włosy?

Nie ma badań, które potwierdzałyby, że olejek goździkowy wzmacnia włosy lub przyspiesza ich porost. W laboratorium olejek rozcieńczony w oleju zabijał ponad 90% wszy głowowych w ciągu 2 godzin, ale nie zastępuje to przebadanych środków przeciw wszom. Olejek nakładany na skórę głowy może ją podrażnić i uczulić.

Czy olejek goździkowy jest bezpieczny dla dzieci?

Nie u małych dzieci. Opisano przypadki zatrucia po połknięciu olejku: u 7-miesięcznego niemowlęcia wystąpiły zaburzenia świadomości i kwasica, a u 2-latka martwica wątroby i zaburzenia krzepnięcia. Olejek przechowuj poza zasięgiem dzieci i nie nakładaj go na skórę niemowląt; u starszych dzieci decyzję o jego użyciu skonsultuj z pediatrą.

Czy olejek goździkowy uczula?

Tak, może. SCCS uznaje eugenol, główny składnik olejku, za alergen kontaktowy u ludzi; uczula ok. 0,4-1,9% osób poddawanych testom płatkowym. Dlatego w UE olejek goździkowy i eugenol trzeba wymienić w składzie, gdy ich stężenie przekracza 0,001% w kosmetykach bez spłukiwania lub 0,01% w spłukiwanych.

Co potwierdzają źródła

• Olejki z goździkowca zawierają 75-92% eugenolu, 2-17% kariofilenu i 0,2-15% octanu eugenylu (najwięcej w olejku z pąków); eugenol stanowi co najmniej 50% olejku. S3 S4
• Eugenol działa przeciwbakteryjnie i przeciwgrzybiczo na szeroki zakres drobnoustrojów; olejek goździkowy hamował C. acnes in vitro. S5 S7
• Olejek goździkowy był silnie cytotoksyczny dla ludzkich fibroblastów i komórek śródbłonka już przy 0,03%, w ok. 73% za sprawą eugenolu. S6
• Żel z olejkiem goździkowym i kurkuminą stosowany raz dziennie razem z klindamycyną wypadł nie gorzej niż sama klindamycyna po 4 tygodniach (31 osób, bez placebo, bez losowego przydziału rodzaju żelu); 5 osób miało pieczenie lub świąd w pierwszej godzinie po nałożeniu. S7
• Załącznik III poz. 356 (olejki z goździkowca, jako Eugenia Caryophyllus Oil) i poz. 71 (eugenol): obowiązek podania w składzie powyżej 0,001% (bez spłukiwania) i 0,01% (spłukiwane); brak maksymalnego stężenia. S1 S2
• SCCS: eugenol to uznany alergen kontaktowy u ludzi, 0,44-1,9% dodatnich testów u kolejnych pacjentów; olejek goździkowy: 1,5% z 6893 badanych w serii specjalnej i 19,3% osób z alergią na zapachy; skład olejków: 75-92% eugenolu. S3
• Połknięcie olejku goździkowego wywołało u niemowlęcia depresję OUN i kwasicę, a u 2-latka DIC i martwicę wątroby. S10 S11
• Krem z 1% olejkiem goździkowym stosowano w leczeniu szczeliny odbytu; olejek rozcieńczony w oleju zabijał in vitro ponad 90% wszy w ciągu 2 godzin. S8 S9

Źródła

1. S1Baza CosIng, Komisja Europejska · 2026CosIng: EUGENIA CARYOPHYLLUS BUD OIL
2. S2Baza CosIng, Komisja Europejska · 2026CosIng: EUGENOL
3. S3Opinia SCCS (komitet naukowy UE) · 2012SCCS Opinion on fragrance allergens in cosmetic products (SCCS/1459/11)
4. S4Przegląd badań · 2021Clove Essential Oil (Syzygium aromaticum L. Myrtaceae): Extraction, Chemical Composition, Food Applications, and Essential Bioactivity for Human Health
5. S5Przegląd badań · 2017Antimicrobial activity of eugenol and essential oils containing eugenol: A mechanistic viewpoint
6. S6Badanie · 2006Cytotoxicity of clove (Syzygium aromaticum) oil and its major components to human skin cells
7. S7Badanie · 2025Evaluating the Efficacy of a Semi-Solid Formulation with Clove Oil and Curcumin versus Clindamycin in the Treatment of Acne Vulgaris: A Comprehensive Study of Preclinical and Clinical Findings
8. S8Badanie · 2007Clove oil cream: a new effective treatment for chronic anal fissure
9. S9Badanie · 2018In vitro efficacy of five essential oils against Pediculus humanus capitis
10. S10Badanie · 1991Clove oil ingestion in an infant
11. S11Badanie · 1992Disseminated intravascular coagulation and hepatocellular necrosis due to clove oil

Treść hasła sprawdzona ze źródłami 12 października 2026. Limity i warunki stosowania w UE podajemy według bazy CosIng i rozporządzenia (WE) nr 1223/2009.