Kwas laktobionowy
INCI: Lactobionic Acid · inaczej: kwas bionowy, PHA (polihydroksykwas)
Kwas laktobionowy to kwas bionowy z grupy polihydroksykwasów (PHA), otrzymywany przez utlenianie laktozy, czyli cukru mlecznego. Daje podobne korzyści jak klasyczne kwasy AHA, ale zwykle bez szczypania i pieczenia, dlatego poleca się go skórze wrażliwej. W kosmetykach występuje w kremach i peelingach.
Jak działa
Cząsteczka kwasu laktobionowego ma wiele grup hydroksylowych, dzięki którym wiąże duże ilości wody i działa jak humektant. Przeglądy przypisują kwasom bionowym także działanie przeciwutleniające i chelatujące (wiązanie jonów metali) oraz hamowanie metaloproteinaz, enzymów rozkładających kolagen; działanie przeciwutleniające potwierdzono w testach laboratoryjnych. W odróżnieniu od klasycznych AHA kwasy PHA i bionowe nie powodują zwykle podrażnienia czuciowego i nie osłabiają bariery, dlatego uznaje się je za odpowiednie dla skóry wrażliwej, z trądzikiem różowatym, z AZS i po zabiegach.
U 77 zdrowych ochotników kosmetyki z kwasem laktobionowym wypadały lepiej niż odpowiadające im preparaty z kwasem glikolowym, przede wszystkim dlatego, że nie podrażniały i nie upośledzały bariery; autorzy proponują 6% emulsję jako łagodniejszą alternatywę dla AHA. Emulsja z 10% kwasu laktobionowego obniżała pH powierzchni skóry bez podrażnienia. W badaniach peelingów kwas laktobionowy poprawiał nawilżenie: przy 10% i 30% po 8 cotygodniowych zabiegach w podobnym stopniu, przy 20% po 6 zabiegach zmniejszał też utratę wody i poprawiał elastyczność, a u kobiet w wieku 50-60 lat seria zabiegów z 40% kwasem zwiększała nawilżenie, czego nie zaobserwowano po kwasie migdałowym.
Dla kogo
- skóra wrażliwa i naczyniowa, która źle znosi klasyczne kwasy AHA
- skóra sucha i odwodniona
- skóra dojrzała, jako łagodny kwas wspierający nawilżenie i elastyczność
Stężenia
W kremach i emulsjach badano 5-10% (np. 6% jako alternatywę dla AHA i 10% w emulsji obniżającej pH), a peelingi gabinetowe w stężeniach 10-40%. W bazie CosIng kwas laktobionowy ma funkcję substancji buforującej. Nie ma go w załącznikach rozporządzenia kosmetycznego, więc prawo UE nie wyznacza limitu stężenia.
Jak zacząć
- Zacznij od kremu lub serum z 5-10% kwasu laktobionowego, stosowanego co drugi dzień, a potem codziennie, jeśli skóra dobrze go znosi.
- Peelingi w wyższych stężeniach (20-40%) badano jako serie zabiegów gabinetowych co tydzień; wykonuj je u kosmetologa.
- Na dzień stosuj filtr: kwas laktobionowy bywa zaliczany do AHA, a przy kosmetykach z AHA FDA zaleca codzienną ochronę przeciwsłoneczną; danych o fotouczulaniu przez sam kwas laktobionowy nie znaleźliśmy.
- Przy trądziku różowatym i AZS wybór kwasu skonsultuj z dermatologiem.
Możliwe skutki uboczne
Kwas laktobionowy jest zwykle dobrze tolerowany: w porównaniu z kwasem glikolowym nie podrażniał i nie osłabiał bariery, a 10% emulsja nie podrażniała nawet po 24 godzinach pod opatrunkiem okluzyjnym. Po serii peelingów utrata wody przez naskórek spadała; przy połączeniu z mikrodermabrazją była nieco wyższa niż po samym kwasie, bo naskórek mocniej się złuszczał. Jeśli pojawi się pieczenie albo zaczerwienienie, które nie mija, odstaw produkt.
Ciąża i karmienie
Nie ma badań kwasu laktobionowego u kobiet w ciąży. To łagodny kwas, który w badaniach nie podrażniał skóry, ale dane o bezpieczeństwie w ciąży i podczas karmienia są niedostępne. Przed peelingami w ciąży porozmawiaj z lekarzem prowadzącym.
Najczęstsze pytania
Czy kwas laktobionowy nadaje się do skóry naczyniowej?
Przeglądy uznają PHA i kwasy bionowe za odpowiednie dla skóry wrażliwej i naczyniowej, z trądzikiem różowatym i po zabiegach, bo nie osłabiają bariery. Trądzik różowaty wymaga jednak opieki dermatologa.
Czym kwas laktobionowy różni się od glukonolaktonu?
Oba należą do PHA i są łagodniejsze od klasycznych AHA. Kwas laktobionowy jest kwasem bionowym: przeglądy przypisują działanie przeciwutleniające i chelatujące obu grupom, a kwasom bionowym dodatkowo hamowanie metaloproteinaz, enzymów rozkładających kolagen. Glukonolakton opisujemy w osobnym haśle.
Czy peeling z kwasem laktobionowym można zrobić w domu?
Peelingi 20-40% badano jako zabiegi gabinetowe. W domu sięgaj po kremy i sera o niższym stężeniu, np. 5-10%, i stosuj je zgodnie z instrukcją producenta.
Badania kwasu laktobionowego są małe (10-180 osób), zwykle bez grupy placebo i dotyczą głównie nawilżenia i elastyczności mierzonych aparaturowo. Działanie przeciwstarzeniowe przypisywane kwasom bionowym (hamowanie metaloproteinaz) opisują przeglądy, ale badań klinicznych zmarszczek z samym kwasem laktobionowym nie znaleźliśmy.
Co potwierdzają źródła
- Kwas laktobionowy otrzymuje się przez chemiczne lub biologiczne utlenianie laktozy. S11
- PHA i kwasy bionowe dają korzyści AHA bez podrażnienia, nadają się do skóry wrażliwej, z trądzikiem różowatym, AZS i po zabiegach, wiążą wodę i wzmacniają barierę. S2 S3 S4
- Kwasy bionowe działają przeciwutleniająco i chelatująco oraz hamują metaloproteinazy; działanie przeciwutleniające kwasu laktobionowego potwierdzono w testach. S2 S4 S7
- U 77 ochotników kwas laktobionowy wypadał lepiej od kwasu glikolowego, bez podrażnienia i upośledzenia bariery; proponowano 6% w emulsji. S5
- Emulsja z 10% kwasu laktobionowego obniżała pH skóry bez podrażnienia i bez upośledzenia bariery. S6
- Peelingi 10% i 30% poprawiały nawilżenie po 8 zabiegach bez różnicy między stężeniami; 20% po 6 zabiegach zmniejszał TEWL i poprawiał elastyczność. S8 S9
- U kobiet w wieku 50-60 lat seria 5 zabiegów z 40% kwasem laktobionowym zwiększała nawilżenie, a z kwasem migdałowym nie. S10
- Kwas laktobionowy bywa zaliczany do AHA, a przy AHA FDA zaleca ochronę przeciwsłoneczną; w CosIng ma funkcję buforującą, bez wpisu w załącznikach. S5 S12 S1
Źródła
- S1Baza CosIng, Komisja Europejska · 2026CosIng: LACTOBIONIC ACID
- S2Przegląd badań · 2009Clinical and cosmeceutical uses of hydroxyacids
- S3Przegląd badań · 2004The use of polyhydroxy acids (PHAs) in photoaged skin
- S4Przegląd badań · 2019Lactic and lactobionic acids as typically moisturizing compounds
- S5Badanie · 2010Lactobionic acid in a natural alkylpolyglucoside-based vehicle: assessing safety and efficacy aspects in comparison to glycolic acid
- S6Badanie · 2019A 10% Lactobionic acid-containing moisturizer reduces skin surface pH without irritation-An in vivo/in vitro study
- S7Badanie · 2012Lactobionic acid as antioxidant and moisturizing active in alkyl polyglucoside-based topical emulsions: the colloidal structure, stability and efficacy evaluation
- S8Badanie · 2018Comparative evaluation of skin moisture after topical application of 10% and 30% lactobionic acid
- S9Badanie · 2019Effects of lactobionic acid peel, aluminum oxide crystal microdermabrasion, and both procedures on skin hydration, elasticity, and transepidermal water loss
- S10Badanie · 2025Influence of Lactobionic Acid on Hydration and Elasticity Parameters in Women Aged 30-40 and 50-60 Years in Comparison to Mandelic Acid
- S11Przegląd badań · 2025Chemical Versus Biological Approaches to the Synthesis of Lactobionic Acid: A Review
- S12FDA · 2022FDA: Alpha Hydroxy Acids
Treść hasła sprawdzona ze źródłami 7 października 2026. Limity i warunki stosowania w UE podajemy według bazy CosIng i rozporządzenia (WE) nr 1223/2009.
- Retinol: Produkty z PHA były dobrze tolerowane razem z retinoidami, ale przy wrażliwej skórze wprowadzaj je po kolei, np. kwas rano, retinoid wieczorem.
- Kwas glikolowy: Oba złuszczają, a dwa osobne kwasy w jednej rutynie łatwiej podrażniają, więc stosuj je w różne dni.
„Kwas laktobionowy złuszcza tak samo mocno jak kwas glikolowy.”
Daje korzyści zbliżone do AHA, ale bez typowego podrażnienia; w porównaniu z kwasem glikolowym lepiej wypadał pod względem tolerancji i stanu bariery.
„Wyższe stężenie kwasu laktobionowego zawsze lepiej nawilża.”
W badaniu peelingów 10% i 30% nawilżenie poprawiło się po 8 zabiegach w obu przypadkach, bez różnicy między stężeniami.
Podobne składniki
Informacje ogólne na podstawie literatury dermatologicznej i kosmetologicznej, nie porada medyczna. Przy chorobach skóry, w ciąży i przy przyjmowaniu leków skonsultuj pielęgnację z lekarzem.