Poliglutaminian sodu

Jak działa

γ-PGA dobrze rozpuszcza się w wodzie i ma wiele grup karboksylowych, które ją wiążą. W porównaniu laboratoryjnym handlowy γ-PGA zatrzymywał wodę podobnie jak kwas hialuronowy i gliceryna. W jednym badaniu na hodowli keratynocytów zwiększał zależnie od dawki ekspresję genów białek bariery (m.in. filagryny, inwolukryny i lorykryny) i enzymów syntezy jej lipidów, a także genów syntaz kwasu hialuronowego i ekspresję akwaporyny 3, kanału przewodzącego wodę w naskórku. Na modelu zrekonstruowanej skóry 1% γ-PGA nałożony miejscowo zwiększał ekspresję filagryny, inwolukryny i akwaporyny 3.

To jednak wyniki z laboratorium. Nie znaleźliśmy badań klinicznych, w których na skórze ludzi sprawdzano by kosmetyk z samym poliglutaminianem sodu, więc nie wiadomo, jak mocno i jak szybko nawilża w praktyce ani czy wpływa na barierę tak, jak w hodowlach komórek. Rozsądnie traktować go jako jeden z humektantów w formule, a nie zamiennik dobrze przebadanych składników.

Dla kogo

• cera sucha i odwodniona
• cera tłusta i mieszana, która potrzebuje lekkiego nawilżenia
• włosy: CosIng opisuje go także jako składnik kondycjonujący włosy
• nie dla osób z alergią na natto lub na PGA bez konsultacji z alergologiem

Stężenia

Nie znaleźliśmy danych o typowych stężeniach poliglutaminianu sodu w gotowych kosmetykach. W badaniach laboratoryjnych stosowano 1% γ-PGA na modelu skóry, a do testowanych przez naukowców receptur kremów dodawano od 0,2 do 2%.

Jak zacząć

1. Jeśli masz alergię na natto albo rozpoznaną alergię na PGA, unikaj produktów z tym składnikiem i omów to z alergologiem.
2. Nakładaj serum lub esencję na oczyszczoną skórę, a przy suchej cerze przykryj ją kremem.
3. Oceniaj efekt całej formuły: poliglutaminian sodu zwykle jest jednym z kilku humektantów, np. obok kwasu hialuronowego.

Możliwe skutki uboczne

W przeglądanych źródłach nie znaleźliśmy opisów podrażnień po poliglutaminianie sodu, ale kwas poli-γ-glutaminowy jest udokumentowanym alergenem. To główny alergen natto: wywołuje alergię zależną od IgE, często w postaci anafilaksji pojawiającej się dopiero około pół doby po jedzeniu. Autorzy przypuszczają, że uczulenie może powstawać przez skórę, po poparzeniu przez meduzy, których parzydełka też zawierają PGA: w małym japońskim badaniu 12 z 13 osób z alergią na natto (92%) uprawiało sporty wodne, najczęściej surfing. Autorzy opisu przypadku zalecają osobom z alergią na PGA unikanie produktów z tym składnikiem, także kosmetyków. Przy pokrzywce, obrzęku lub duszności natychmiast wezwij pomoc.

Ciąża i karmienie

Nie ma badań poświęconych stosowaniu poliglutaminianu sodu w ciąży i podczas karmienia. Kwas poli-γ-glutaminowy występuje w spożywanym natto i jest wykorzystywany w żywności. Jeśli masz alergię na natto lub inne wątpliwości, zapytaj lekarza prowadzącego.

Najczęstsze pytania

Czy poliglutaminian sodu to to samo co glutaminian sodu?

Nie. Glutaminian sodu to sól pojedynczej cząsteczki kwasu glutaminowego, a poliglutaminian sodu to sól długiego łańcucha, czyli polimeru tego kwasu.

Czy mogę go stosować, jeśli mam alergię na natto?

Nie bez konsultacji z alergologiem. Głównym alergenem natto jest właśnie kwas poli-γ-glutaminowy.

Czy działa jak kwas hialuronowy?

Oba to polimery wiążące wodę i w testach laboratoryjnych zachowywały się podobnie. W hodowli komórek γ-PGA pobudzał też syntezę kwasu hialuronowego, ale nie wiadomo, czy dzieje się tak na skórze ludzi.

Co potwierdzają źródła

• γ-PGA to rozpuszczalny w wodzie polimer kwasu glutaminowego wytwarzany przez bakterie, stosowany jako składnik nawilżający w kosmetykach do skóry i włosów. S1 S2
• W teście laboratoryjnym handlowy γ-PGA wiązał wodę porównywalnie z kwasem hialuronowym i gliceryną; w kremach testowano 0,2-2%. S4
• W keratynocytach γ-PGA zwiększał ekspresję markerów bariery, syntezę kwasu hialuronowego i akwaporyny 3; na modelu skóry działał 1% roztwór. S3
• PGA jest głównym alergenem natto, wywołuje późną anafilaksję zależną od IgE, a osoby z tą alergią powinny unikać produktów z PGA. S5 S6
• Uczulenie na PGA wiąże się z uprawianiem sportów wodnych (12 z 13 chorych z alergią na natto, 92%), co według autorów sugeruje uczulenie przez skórę od parzydełek meduz. S5 S6

Źródła

1. S1Baza CosIng, Komisja Europejska · 2026CosIng: SODIUM POLYGLUTAMATE
2. S2Przegląd badań · 2024Poly (γ) glutamic acid: a unique microbial biopolymer with diverse commercial applicability
3. S3Badanie · 2025Poly-γ-Glutamic Acid from a Novel Bacillus subtilis Strain: Strengthening the Skin Barrier and Improving Moisture Retention in Keratinocytes and a Reconstructed Skin Model
4. S4Badanie · 2024Brown Algae as a Valuable Substrate for the Cost-Effective Production of Poly-γ-Glutamic Acid for Applications in Cream Formulations
5. S5Badanie · 2024Natto (fermented soybeans)-induced anaphylaxis in a surfer with the possibility of sensitization to poly(γ-glutamic acid) from cutaneous exposure to jellyfish sting: a case report
6. S6Badanie · 2018Surfing as a risk factor for sensitization to poly(γ-glutamic acid) in fermented soybeans, natto, allergy

Treść hasła sprawdzona ze źródłami 7 października 2026. Limity i warunki stosowania w UE podajemy według bazy CosIng i rozporządzenia (WE) nr 1223/2009.