Proteiny jedwabiu

Jak działa

Nić kokonu tworzą dwa włókna fibroiny sklejone sericyną; razem te dwa białka stanowią 98% struktury kokonu, a sericyna 25-30% jego masy. Sericyna składa się w około 80% z aminokwasów z grupami hydrofilowymi, głównie z seryny (30-33%), dlatego wiąże wodę. Na skórze działa podwójnie: przyciąga wodę jak humektant i tworzy cienki film, który ogranicza jej odparowywanie. Hydrolizowany jedwab i aminokwasy jedwabiu to białka jedwabiu rozłożone (zhydrolizowane) na mniejsze fragmenty.

W badaniu u zdrowych ochotników żele z sericyną zwiększały nawilżenie naskórka i zmniejszały ucieczkę wody. U 47 osób dializowanych krem z 8% sericyny stosowany przez 6 tygodni na jedną stronę ciała nawilżał skórę lepiej niż sama baza kremu na drugiej, a nasilenie świądu spadło z umiarkowanego lub silnego do łagodnego; nikt nie zgłosił reakcji alergicznej. W badaniach laboratoryjnych sericyna hamuje tyrozynazę i działa przeciwutleniająco; w tym samym badaniu u osób dializowanych skóra po stronie sericyny była po 6 tygodniach mniej zabarwiona niż po stronie bazy, ale u osób z przebarwieniami tego nie sprawdzano. Na pasmach włosów preparaty z białkami jedwabiu poprawiały rozczesywanie, a po rozjaśnianiu lub farbowaniu odporność na zerwanie i (po farbowaniu) połysk.

Dla kogo

• skóra sucha i odwodniona
• włosy rozjaśniane, farbowane i trudne do rozczesania
• osoby szukające delikatnego składnika nawilżającego w kremach, maskach i odżywkach
• ostrożnie: osoby z uczuleniem na jedwab

Stężenia

W badaniu klinicznym krem zawierał 8% sericyny; dla hydrolizatów jedwabiu w kosmetykach nie znaleźliśmy ustalonych skutecznych stężeń. W bazie CosIng hydrolizowany jedwab ma funkcje antystatyczną, kondycjonującą włosy i skórę oraz humektantu, sericyna antystatyczną, kondycjonującą i wygładzającą, a aminokwasy jedwabiu kondycjonującą i humektantu. Żaden z tych składników nie figuruje w załącznikach rozporządzenia kosmetycznego, więc nie ma limitu UE. Panel CIR uznał 8 z 10 białek jedwabiu za bezpieczne w obecnych praktykach stosowania i stężeniach; dla dwóch (MEA-Hydrolyzed Silk i ekstraktu z kokonu jedwabnika) danych było za mało.

Jak zacząć

1. Na twarz i ciało wybierz krem lub emulsję z proteinami jedwabiu; w badaniu porównawczym substancje nawilżające działały lepiej w emulsji niż w żelu.
2. Na włosy stosuj odżywkę lub maskę z hydrolizowanym jedwabiem po każdym myciu, zwłaszcza po rozjaśnianiu lub farbowaniu.
3. Jeśli masz uczulenie na jedwab, najpierw przetestuj produkt na małym fragmencie skóry.

Możliwe skutki uboczne

Kosmetyki z proteinami jedwabiu są zwykle dobrze tolerowane: w 6-tygodniowym badaniu kremu z 8% sericyny nikt nie zgłosił alergii. Sericyna i fibroina mogą jednak uczulać: u pracowników przędzalni jedwabiu, stale narażonych na te białka, uczulenie w testach skórnych wykryto u 36% osób, wobec 11-21% w grupach kontrolnych, a część osób reaguje alergicznie na sericynę w tkaninach. Przy świądzie, pokrzywce lub zaczerwienieniu odstaw produkt.

Ciąża i karmienie

Nie znaleźliśmy badań nad proteinami jedwabiu w kosmetykach stosowanych w ciąży ani podczas karmienia. Panel CIR uznał większość białek jedwabiu za bezpieczne w kosmetykach. W przeglądanych źródłach nie ma sygnałów o szkodliwości; przy wątpliwościach skonsultuj się z lekarzem.

Najczęstsze pytania

Czy proteiny jedwabiu nawilżają skórę?

Tak, choć dowody pochodzą z małych badań. Żele z sericyną zwiększały nawilżenie naskórka u zdrowych ochotników, a krem z 8% sericyny po 6 tygodniach nawilżał skórę osób dializowanych lepiej niż sama baza. Sericyna zawiera 30-33% seryny, aminokwasu naturalnego czynnika nawilżającego skóry, i tworzy film ograniczający odparowywanie wody.

Czy proteiny jedwabiu pomagają na włosy zniszczone farbowaniem?

Mogą poprawić ich wygląd i rozczesywanie, ale nie naprawiają włosa trwale. W badaniach na pasmach włosów produkt z białkami jedwabiu zwiększał odporność na zerwanie po rozjaśnianiu i farbowaniu, a po farbowaniu także połysk. Preparat z hydrolizowanym jedwabiem ułatwiał rozczesywanie, choć nie zmniejszał utraty białka po farbowaniu. Badań na ludziach nie znaleźliśmy.

Czy proteiny jedwabiu mogą uczulać?

Tak, choć w kosmetykach zdarza się to rzadko. Sericyna i fibroina są alergenami: wśród pracowników przędzalni uczulenie wykryto u 36%, wobec 11-21% w grupach porównawczych. W badaniu kremu z 8% sericyny nikt nie zgłosił alergii, a panel CIR uznał większość białek jedwabiu za bezpieczne w kosmetykach. Przy uczuleniu na jedwab zachowaj ostrożność.

Czym różni się sericyna od hydrolizowanego jedwabiu?

Sericyna to białko, które skleja włókna fibroiny w nici kokonu i stanowi 25-30% jego masy. Hydrolizowany jedwab i aminokwasy jedwabiu powstają przez pocięcie białek jedwabiu na mniejsze fragmenty. W CosIng wszystkie trzy mają funkcje kondycjonujące skórę i włosy, a najwięcej badań na skórze ludzi dotyczy sericyny.

Co potwierdzają źródła

• Fibroina i sericyna stanowią 98% struktury kokonu, sericyna 25-30% jego masy; sericyna to w około 80% aminokwasy hydrofilowe, w tym seryna 30-33%. S5 S6
• Żele z sericyną zwiększały nawilżenie naskórka zdrowych ochotników i zmniejszały ucieczkę wody (działanie humektantu i okluzyjne); w porównaniu substancji nawilżających emulsja działała lepiej niż żel. S7 S8
• Krem z 8% sericyny przez 6 tygodni (47 osób dializowanych, porównanie stron ciała) zwiększył nawilżenie i zmniejszył zabarwienie skóry w porównaniu z bazą; świąd zmalał z umiarkowanego lub silnego do łagodnego; nikt nie zgłosił alergii. S6
• Kompleks sericyny z niacynamidem przez 8 tygodni poprawił nawilżenie, barierę i elastyczność skóry twarzy 40 kobiet w porównaniu z bazą. S9
• Na pasmach włosów: preparat z hydrolizowanym jedwabiem (z białkiem mleka) poprawił rozczesywanie bez zmniejszenia utraty białka i bez zmiany wytrzymałości; produkt z białkami jedwabiu i polisacharydami z lnu zwiększył odporność na zerwanie po rozjaśnianiu i farbowaniu, a połysk po farbowaniu. S10 S11
• CosIng: funkcje kondycjonujące, humektant i antystatyczne, bez wpisów w załącznikach; CIR: 8 z 10 białek jedwabiu bezpieczne, dla MEA-Hydrolyzed Silk i ekstraktu z kokonu za mało danych. S1 S2 S3 S4
• Sericyna i fibroina są alergenami: uczulenie u 36% pracowników przędzalni wobec 11-21% w grupach kontrolnych; część osób reaguje na sericynę w tkaninach. S12 S13
• Sericyna hamuje tyrozynazę i melanogenezę w badaniach laboratoryjnych; w badaniu klinicznym u osób dializowanych zmniejszyła zabarwienie skóry w porównaniu z bazą. S14 S5 S6

Źródła

1. S1Baza CosIng, Komisja Europejska · 2026CosIng: HYDROLYZED SILK
2. S2Baza CosIng, Komisja Europejska · 2026CosIng: SERICIN
3. S3Baza CosIng, Komisja Europejska · 2026CosIng: SILK AMINO ACIDS
4. S4Raport CIR · 2020Safety Assessment of Silk Protein Ingredients as Used in Cosmetics.
5. S5Przegląd badań · 2016Silkworm Sericin: Properties and Biomedical Applications.
6. S6Badanie · 2012Sericin cream reduces pruritus in hemodialysis patients: a randomized, double-blind, placebo-controlled experimental study.
7. S7Badanie · 2005Silk sericin as a moisturizer: an in vivo study.
8. S8Badanie · 2015Effect of vehicle on the performance of active moisturizing substances.
9. S9Badanie · 2015Randomized, double-blinded, vehicle-controlled, split-face study to evaluate the effects of topical application of a Gold Silk Sericin/Niacinamide/Signaline complex on biophysical parameters related to skin ageing.
10. S10Badanie · 2018Protective effect of conditioner agents on hair treated with oxidative hair dye.
11. S11Badanie · 2022Prevention of chemically induced hair damage by means of treatment based on proteins and polysaccharides.
12. S12Badanie · 2016Sensitization to silk allergen among workers of silk filatures in India: a comparative study.
13. S13Przegląd badań · 2008Fabrics for atopic dermatitis.
14. S14Badanie · 2018Effect of urea-extracted sericin on melanogenesis: potential applications in post-inflammatory hyperpigmentation.

Treść hasła sprawdzona ze źródłami 12 października 2026. Limity i warunki stosowania w UE podajemy według bazy CosIng i rozporządzenia (WE) nr 1223/2009.