Mleczko pszczele

Jak działa

Mleczko zawiera 9-18% białek, 7-18% cukrów i 3-8% lipidów, wśród których dominuje kwas 10-hydroksy-2-decenowy (10-HDA), około 21 mg na gram. W hodowlach ludzkich fibroblastów 10-HDA zwiększał wytwarzanie kolagenu przez czynnik wzrostu TGF-beta 1, a mleczko podnosiło ilość prokolagenu typu I w komórkach naświetlanych UVB. To wyniki laboratoryjne, nie dowód działania na skórze.

Esencja z ekstraktem z mleczka nakładana przez 4 tygodnie zwiększyła nawilżenie warstwy rogowej policzków względem placebo u 35 zdrowych dorosłych, którzy odczuwali suchość skóry. Krem z ekstraktem mleczka poddanym działaniu enzymów (proteaz), stosowany rano i wieczorem przez 12 tygodni na połowę twarzy, spłycił największą zmarszczkę w kąciku oka (na połowie z placebo bez zmian) i utrzymał nawilżenie warstwy rogowej, które przy placebo spadło; ocenę ukończyły 64 kobiety, a badanie sfinansował producent surowca. Na owrzodzenia stopy cukrzycowej 5% mleczko nie działało lepiej niż placebo.

Dla kogo

• skóra sucha i odwodniona: jako składnik nawilżający kremów i esencji
• skóra dojrzała ze zmarszczkami mimicznymi, z oczekiwaniem niewielkiej poprawy po około 12 tygodniach
• przy atopowym zapaleniu skóry, astmie, alergii na roztocza lub produkty pszczele: tylko po rozmowie z alergologiem

Stężenia

Mleczko pszczele nie figuruje w załącznikach rozporządzenia kosmetycznego, więc prawo UE nie wyznacza limitu stężenia. W CosIng Royal Jelly nie ma przypisanej funkcji, a Royal Jelly Extract ma funkcję składnika kondycjonującego skórę. W badaniach stosowano 5% jałowe mleczko na owrzodzenia oraz krem z ekstraktem zawierającym ponad 0,018% 10-HDA. Producenci zwykle nie podają stężenia.

Jak zacząć

1. W składzie INCI szukaj nazw Royal Jelly albo Royal Jelly Extract.
2. Najpierw sprawdź produkt na małym fragmencie skóry przez kilka dni, zwłaszcza przy atopii, astmie albo alergii na roztocza.
3. Stosuj krem lub esencję rano i wieczorem; nawilżenie oceniano po 4, a zmarszczki po 12 tygodniach.
4. Przy swędzeniu, wysypce lub obrzęku przerwij stosowanie, a przy duszności wezwij pomoc.

Możliwe skutki uboczne

Głównym ryzykiem jest alergia na białka mleczka (MRJP1, MRJP2): od wyprysku kontaktowego po astmę i wstrząs anafilaktyczny, opisywane głównie po spożyciu. U 10 z 30 osób z atopowym zapaleniem skóry, które nigdy nie miały kontaktu z mleczkiem, wykryto przeciw niemu przeciwciała IgE. W dwóch badaniach kosmetyków na twarz działań niepożądanych nie było albo były łagodne i przemijające, podobnie częste jak przy placebo.

Ciąża i karmienie

Nie ma badań nad kosmetykami z mleczkiem pszczelim w ciąży ani w okresie karmienia. W hodowlach komórek i u szczurów mleczko działało słabo estrogenowo, co dotyczy raczej przyjmowania doustnego niż kremu. Stosowanie kosmetyku w ciąży omów z lekarzem, a suplementy z mleczkiem przyjmuj tylko po rozmowie z nim.

Najczęstsze pytania

Co to jest mleczko pszczele?

To wydzielina gruczołów młodych pszczół robotnic, którą karmią larwy przez pierwsze 3 dni życia, a królową przez całe życie. W 60-70% składa się z wody, a poza tym z białek, cukrów, tłuszczów, witamin i kwasu 10-HDA, charakterystycznego tylko dla mleczka. Stosuje się je w żywności, suplementach i kosmetykach.

Jakie właściwości ma mleczko pszczele w kosmetykach?

Najlepiej potwierdzone jest nawilżenie. Esencja z ekstraktem z mleczka po 4 tygodniach zwiększyła nawodnienie warstwy rogowej względem placebo, a krem z mleczkiem po 12 tygodniach nieco spłycił zmarszczki w kącikach oczu. Działanie przeciwzapalne i pobudzanie kolagenu opisano głównie w hodowlach komórek i u zwierząt, więc u ludzi pozostaje niepotwierdzone.

Jak stosować mleczko pszczele na twarz?

Najlepiej w gotowym kremie lub esencji, rano i wieczorem, tak jak w badaniach trwających 4 i 12 tygodni. Przed pierwszym użyciem sprawdź produkt na małym fragmencie skóry, bo białka mleczka mogą uczulać. Badań nad nakładaniem surowego mleczka prosto na twarz nie znaleźliśmy.

Czy mleczko pszczele działa na zmarszczki?

Trochę, według jednego badania. U 64 kobiet krem z ekstraktem mleczka stosowany przez 12 tygodni zmniejszył maksymalną głębokość największej zmarszczki w kąciku oka średnio o około 14%, a przy placebo zmiany nie było. Badanie sfinansował producent surowca i nie ma jeszcze niezależnego potwierdzenia, więc efekt trzeba traktować ostrożnie.

Czy kosmetyki z mleczkiem pszczelim są odpowiednie dla dzieci?

Nie ma badań kosmetyków z mleczkiem u dzieci. U osób z atopowym zapaleniem skóry, astmą lub alergią na roztocza mleczko może wywołać alergię nawet przy pierwszym kontakcie, bo jego białka reagują krzyżowo z alergenami roztoczy. Przy skórze atopowej dziecka lepiej wybrać prostsze emolienty i skonsultować pielęgnację z lekarzem.

Co potwierdzają źródła

• Mleczko pszczele to wydzielina gruczołów młodych robotnic, w 60-70% woda, z 9-18% białek, 7-18% cukrów, 3-8% lipidów i około 21 mg 10-HDA na gram. S3 S4
• Mleczko nie figuruje w załącznikach rozporządzenia kosmetycznego; Royal Jelly Extract ma w CosIng funkcję kondycjonującą skórę. S1 S2
• Esencja z ekstraktem z mleczka po 4 tygodniach zwiększyła nawilżenie warstwy rogowej względem placebo u 35 zdrowych dorosłych odczuwających suchość skóry. S5
• Krem z ekstraktem mleczka po 12 tygodniach spłycił największą zmarszczkę w kąciku oka (ok. 14%, przy placebo bez zmian) i utrzymał nawilżenie, które przy placebo spadło (64 kobiety, układ połowy twarzy); działania niepożądane łagodne; badanie sfinansował producent. S6
• 5% mleczko nie przyspieszyło gojenia owrzodzeń stopy cukrzycowej względem placebo. S7 S3
• W hodowlach fibroblastów 10-HDA i mleczko zwiększały wytwarzanie kolagenu (TGF-beta 1, prokolagen typu I po UVB). S8 S9
• Białka mleczka (MRJP1, MRJP2) uczulają, od wyprysku kontaktowego po anafilaksję; osoby z atopią reagują krzyżowo przez roztocza, a ryzyko jest największe u atopików i pszczelarzy. S10 S11 S12 S13 S3
• Mleczko i 10-HDA działały słabo estrogenowo w hodowlach komórek i u szczurów. S3

Źródła

1. S1Baza CosIng, Komisja Europejska · 2026CosIng: ROYAL JELLY
2. S2Baza CosIng, Komisja Europejska · 2026CosIng: ROYAL JELLY EXTRACT
3. S3Przegląd badań · 2024Royal Jelly: Biological Action and Health Benefits.
4. S4Przegląd badań · 2020New Insights into the Biological and Pharmaceutical Properties of Royal Jelly.
5. S5Badanie · 2022Effect of facial application of essence containing royal jelly extract on stratum corneum moisture content: A placebo-controlled, double-blind, parallel-group study.
6. S6Badanie · 2025Effect of Protease-Treated Royal Jelly Extract on Facial Wrinkles: A Placebo-Controlled, Double-Blind, Parallel-Group Study.
7. S7Badanie · 2015The efficacy of topical royal jelly on healing of diabetic foot ulcers: a double-blind placebo-controlled clinical trial.
8. S8Badanie · 2004Identification of a collagen production-promoting factor from an extract of royal jelly and its possible mechanism.
9. S9Badanie · 2011Royal jelly protects against ultraviolet B-induced photoaging in human skin fibroblasts via enhancing collagen production.
10. S10Badanie · 2020Studies of royal jelly and associated cross-reactive allergens in atopic dermatitis patients.
11. S11Badanie · 2008Characterization of major allergens of royal jelly Apis mellifera.
12. S12Badanie · 1983Contact dermatitis due to honeybee royal jelly.
13. S13Przegląd badań · 2025Ensuring the Safe Use of Bee Products: A Review of Allergic Risks and Management.
14. S14Badanie · 2013Hypoallergenicity and immunological characterization of enzyme-treated royal jelly from Apis mellifera.

Treść hasła sprawdzona ze źródłami 12 października 2026. Limity i warunki stosowania w UE podajemy według bazy CosIng i rozporządzenia (WE) nr 1223/2009.