Tris-bifenylotriazyna
INCI: Tris-Biphenyl Triazine · inaczej: tris-biphenyl triazine, TBPT, Tris-Biphenyl Triazine (nano), Tinosorb A2B (nazwa handlowa surowca)
Tris-bifenylotriazyna (TBPT) to organiczny filtr UV, który w kosmetykach występuje jako drobne, nierozpuszczalne w wodzie cząstki. Pochłania promieniowanie UVB, a przed dłuższymi falami UVA chroni przez rozpraszanie. Była pierwszym filtrem dopisanym do unijnej listy po wejściu w życie rozporządzenia kosmetycznego w 2013 r.; w UE wolno ją stosować do 10%, ale nie w sprayach.
Jak działa
TBPT to cząsteczka z rdzeniem triazyny i trzema grupami bifenylowymi, nierozpuszczalna w wodzie; surowiec dostarcza się jako wodną dyspersję nanocząstek, w których cząsteczki prawdopodobnie układają się w stosy, co zmienia kształt widma pochłaniania. Według badania z 2025 r. w zakresie UVB filtr działa głównie przez pochłanianie, a w zakresie UVA1 (340-400 nm), którego nie pochłania, wyłącznie przez rozpraszanie; udział rozpraszania maleje, gdy stężenie przekracza 3%.
Przegląd z 2016 r., którego autor uczestniczył w opracowaniu nowych filtrów, w tym TBPT, przypisuje jej największą wydajność spośród kosmetycznych absorberów UV, mierzoną polem pod widmem pochłaniania. W badaniu laboratoryjnym z 2015 r. każdy 1% filtra dawał ok. 2 jednostki SPF i 1 jednostkę ochrony UVA (UVA-PF), a po 2 godzinach naświetlania w symulatorze słońca obie wartości się nie zmieniały. TBPT może też pomagać mniej stabilnym filtrom: w recepturach z awobenzonem i oktinoksatem dodatek TBPT poprawiał trwałość awobenzonu na świetle.
Dla kogo
- jako trwały filtr UVB uzupełniający filtry UVA, np. awobenzon
- osoby, które dobrze tolerują filtry organiczne
Stężenia
Limit UE (CosIng, załącznik VI, poz. 29, rozporządzenie (UE) 2014/866): maksymalnie 10%; wpis obejmuje postać zwykłą i nano. Warunki: nie stosować w sprayach; dopuszczony jest tylko nanomateriał o medianie wielkości cząstek pierwotnych powyżej 80 nm, o czystości co najmniej 98%, niepowlekany. Składniki w postaci nanomateriału oznacza się w składzie dopiskiem (nano).
Jak zacząć
- W składzie INCI szukaj nazwy Tris-Biphenyl Triazine, w postaci nano z dopiskiem (nano).
- TBPT chroni głównie przed UVB, więc wybieraj produkt z oznaczeniem ochrony UVA.
- Ilość kremu, moment nakładania i ponawianie są takie same jak przy innych filtrach: opisuje je hasło Filtry organiczne.
Możliwe skutki uboczne
W przeszukanej literaturze nie znaleźliśmy opisów uczuleń na TBPT, ale filtr dopuszczono w UE dopiero w 2014 r. i danych klinicznych jest mało. Reakcje na kremy z filtrem mogą wywoływać zarówno substancje czynne, jak i pozostałe składniki receptury. Przy wysypce lub swędzeniu odstaw produkt i poproś dermatologa o testy płatkowe.
Ciąża i karmienie
Badań u kobiet w ciąży i karmiących nie ma. Według przeglądu z 2025 r. filtry z grupy triazyn słabo przenikają przez skórę z powodu dużej cząsteczki, ale osobnych badań przenikania TBPT u ludzi nie znaleźliśmy. Przegląd o ochronie przeciwsłonecznej w ciąży (przygotowany z udziałem producenta kosmetyków) poleca przede wszystkim filtry mineralne, z dodatkiem bezpiecznych filtrów organicznych, i wymienia TBPT wśród filtrów o małym wchłanianiu do organizmu. Przy wątpliwościach zapytaj lekarza.
Najczęstsze pytania
Czy TBPT jest dozwolona w USA?
Nie ma jej w monografii filtrów FDA: lista z 1999 r. obejmowała 16 substancji, a w czerwcu 2026 r. dopisano bemotrizinol. Według przeglądu z 2025 r. jest dopuszczona w Australii.
Czy TBPT chroni przed UVA?
Częściowo: w badaniu z 2015 r. każdy 1% filtra dawał ok. 1 jednostkę UVA-PF, a w zakresie UVA1 TBPT chroni przez rozpraszanie. W recepturze przydają się filtry UVA, np. awobenzon.
Czy TBPT szkodzi środowisku wodnemu?
W modelowej ocenie ryzyka z 2026 r. (modele komputerowe i dane in vitro, scenariusz narażenia z Brazylii) mieściła się w akceptowalnych marginesach dla wody i osadów. To obliczenia, nie pomiary w środowisku.
Ogólne zasady stosowania filtrów opisujemy w haśle Filtry organiczne. Dane o skuteczności pochodzą z badań laboratoryjnych, a o bezpieczeństwie z ogólnych przeglądów filtrów triazynowych: w pakiecie źródeł nie było opinii komitetu naukowego UE (SCCS) dla TBPT, więc jej nie cytujemy. Badań klinicznych ani opisów działań niepożądanych nie znaleźliśmy.
Co potwierdzają źródła
- TBPT to nierozpuszczalny w wodzie filtr organiczny stosowany w postaci nanocząstek (wodnej dyspersji). S6 S5 S4
- W zakresie UVB działa głównie przez pochłanianie, a w UVA1 (340-400 nm) wyłącznie przez rozpraszanie; powyżej 3% udział rozpraszania maleje. S5
- Największa wydajność spośród kosmetycznych absorberów UV (pole pod widmem); 1% daje ok. 2 jednostki SPF i 1 jednostkę UVA-PF, bez zmian po 2 godzinach naświetlania. S4 S3
- Limit UE: 10%, nie w sprayach; nano tylko o medianie cząstek pierwotnych powyżej 80 nm, czystości co najmniej 98%, niepowlekane; w składzie dopisek (nano). S1 S2
- Pierwszy filtr dopisany do załącznika VI po wejściu w życie rozporządzenia w 2013 r.; dopuszczony w UE w 2014 r. S3 S10 S1
- Dodatek TBPT poprawiał fotostabilność awobenzonu w recepturach z oktinoksatem. S7
- Filtry triazynowe słabo przenikają przez skórę z powodu dużej cząsteczki; TBPT jest dopuszczona w Australii, nie ma jej w monografii FDA; w ciąży zaleca się głównie filtry mineralne, a przegląd o ciąży wymienia TBPT wśród filtrów o małym wchłanianiu. S8 S14 S13 S12
- W modelowej ocenie ryzyka mieściła się w marginesach dla środowiska wodnego; reakcje na kremy z filtrem mogą wywoływać substancje czynne i pozostałe składniki. S9 S11
Źródła
- S1Baza CosIng, Komisja Europejska · 2026CosIng: TRIS-BIPHENYL TRIAZINE (załącznik VI, poz. 29)
- S2Prawo UE (EUR-Lex) · 2009Rozporządzenie (WE) nr 1223/2009 w sprawie produktów kosmetycznych, art. 19 ust. 1 lit. g (oznaczanie nanomateriałów)
- S3Badanie · 2015Tris-biphenyl triazine, a new ultraviolet filter studied in terms of photoprotective efficacy
- S4Przegląd badań · 2016Advanced UV Absorbers for the Protection of Human Skin
- S5Badanie · 2025Scattering as part of the protection afforded by nanoparticulate filters - An example with tris-biphenyl triazine
- S6Badanie · 2023Spectra and photorelaxation of tris-biphenyl-triazine-type UV absorbers: from monomers to nanoparticles
- S7Badanie · 2021Effects of UV-filter Photostabilizers in the Photostability and Phototoxicity of Vitamin A Palmitate Combined with Avobenzone and Octyl Methoxycinnamate
- S8Przegląd badań · 2025Endocrine and Reproductive Health Considerations of Sunscreen UV Filters: Insights from a Comprehensive Review 2014-2024
- S9Badanie · 2026The applicability of New Approach Methodologies (NAMs) in aquatic hazard and risk assessments of cosmetic ingredients: a case study of UV filters
- S10Przegląd badań · 2024Sunscreens: A narrative review
- S11Przegląd badań · 2021Adverse Reactions to Sunscreens
- S12Przegląd badań · 2025Photoprotection in pregnancy: addressing safety concerns and optimizing skin health
- S13FDA · 2026FDA: Questions and Answers: FDA's regulatory actions on over-the-counter sunscreen
- S14FDA · 2024FDA, 21 CFR Part 352: Sunscreen Drug Products for Over-the-Counter Human Use (CFR 2024, govinfo)
Treść hasła sprawdzona ze źródłami 8 października 2026. Limity i warunki stosowania w UE podajemy według bazy CosIng i rozporządzenia (WE) nr 1223/2009.
„Filtr w postaci nano wnika w głąb skóry.”
Badań przenikania TBPT u ludzi nie znaleźliśmy; przegląd z 2025 r. przypisuje filtrom triazynowym słabe przenikanie z powodu dużej cząsteczki. UE dopuściła tylko cząstki o medianie powyżej 80 nm i nie pozwala stosować TBPT w sprayach.
„Filtry organiczne tylko pochłaniają, a rozpraszają wyłącznie mineralne.”
To uproszczenie: TBPT jest filtrem organicznym, a przed dłuższymi falami UVA chroni wyłącznie przez rozpraszanie.
Podobne składniki
Informacje ogólne na podstawie literatury dermatologicznej i kosmetologicznej, nie porada medyczna. Przy chorobach skóry, w ciąży i przy przyjmowaniu leków skonsultuj pielęgnację z lekarzem.