Apigenina

Jak działa

W hodowlach ludzkich fibroblastów apigenina chroniła komórki przed uszkodzeniem i starzeniem wywołanym promieniowaniem UVA oraz zmniejszała ekspresję kolagenazy MMP-1, enzymu rozkładającego kolagen. U myszy apigenina nakładana w stężeniu 0,1% dwa razy dziennie przez 9 dni przyspieszała odbudowę bariery naskórka po zdarciu taśmą: zwiększała ilość filagryny, produkcję ciałek blaszkowatych z lipidami i peptydów przeciwdrobnoustrojowych. W mysich modelach kontaktowego zapalenia skóry zmniejszała stan zapalny, utratę wody przez naskórek i podnosiła nawilżenie warstwy rogowej. Przeglądy opisują jej działanie przeciwzapalne przez hamowanie wielu markerów zapalenia.

Jedyne znalezione badanie na ludziach objęło 40 kobiet po 30. roku życia, po 20 w każdej grupie. Przez 4 tygodnie nakładały one rano i wieczorem na twarz krem z 1% apigeniny albo ten sam krem bez niej, bez wiedzy, który dostały. W grupie z apigeniną długość zmarszczek w kącikach oczu zmalała o 25%, nawilżenie wzrosło o 51%, a utrata wody przez naskórek zmniejszyła się o 28%; wzrosły też gęstość i elastyczność skóry, a w grupie kontrolnej istotnych zmian nie było. Nie odnotowano podrażnień. Wynik wymaga potwierdzenia w kolejnych, niezależnych badaniach. Uwaga dla osób z przebarwieniami: w hodowlach melanocytów i wycinkach ludzkiej skóry apigenina zwiększała produkcję melaniny.

Dla kogo

• skóra dojrzała z drobnymi zmarszczkami i utratą jędrności, przy świadomości, że dowody to jedno małe badanie
• skóra sucha z osłabioną barierą naskórka
• nie jako składnik rozjaśniający przebarwienia, bo w badaniach laboratoryjnych nasilała produkcję melaniny

Stężenia

Apigenina (INCI: Apigenin) nie figuruje w załącznikach rozporządzenia kosmetycznego, więc prawo UE nie wyznacza limitu stężenia; CosIng podaje funkcje: przeciwutleniacz i kondycjonowanie włosów. W badaniu klinicznym stosowano krem z 1% apigeniny, a w badaniu na myszach 0,1%. Typowych stężeń w kosmetykach źródła nie podają.

Jak zacząć

1. W składzie INCI szukaj nazwy Apigenin; zawiera ją też ekstrakt z rumianku.
2. Stosuj krem rano i wieczorem; w badaniu pierwsze zmiany mierzono po 2 tygodniach, a pełny efekt oceniano po 4.
3. Rano dodaj krem z filtrem, bo apigenina nie zastąpi ochrony przed UV.
4. Przy pieczeniu, swędzeniu lub wysypce przerwij stosowanie.

Możliwe skutki uboczne

W 4-tygodniowym badaniu z kremem z 1% apigeniny nie odnotowano zaczerwienienia, swędzenia, łuszczenia, pieczenia ani innych reakcji skórnych, ale badanie było małe i krótkie. Apigenina może nasilać produkcję melaniny, więc przy skłonności do przebarwień obserwuj skórę. Przy podrażnieniu przerwij stosowanie.

Ciąża i karmienie

Nie ma badań nad kosmetykami z apigeniną w ciąży; w badaniu klinicznym kobiety w ciąży i karmiące nie brały udziału. Apigenina jest zwykłym składnikiem diety, np. w selerze i pietruszce, więc krem raczej nie budzi szczególnych obaw, choć to wniosek pośredni. Suplementy z apigeniną lub skoncentrowanym rumiankiem w ciąży stosuj tylko po rozmowie z lekarzem.

Najczęstsze pytania

Co to jest apigenina?

Apigenina to flawon, czyli roślinny związek z grupy flawonoidów, obecny m.in. w selerze, pietruszce i rumianku. W kosmetykach ma funkcję przeciwutleniacza i składnika kondycjonującego włosy, a badania wskazują na działanie przeciwzapalne i ochronne przed UVA. Większość dowodów pochodzi z badań na komórkach i myszach, a na ludziach jest jedno małe badanie.

Jakie właściwości ma apigenina dla skóry?

Przeciwutleniające, przeciwzapalne i wspierające barierę naskórka. W hodowlach fibroblastów chroniła przed uszkodzeniem przez UVA i hamowała enzym rozkładający kolagen. U myszy przyspieszała odbudowę bariery. U 40 kobiet krem z 1% apigeniny przez 4 tygodnie skrócił zmarszczki w kącikach oczu o 25% i poprawił nawilżenie, ale to pojedyncze badanie.

Czy apigenina ma skutki uboczne?

Na skórze nie opisano istotnych skutków ubocznych. W 4-tygodniowym badaniu z kremem z 1% apigeniny nikt nie miał zaczerwienienia, swędzenia, pieczenia ani łuszczenia skóry. W badaniach laboratoryjnych apigenina zwiększała jednak produkcję melaniny, co może mieć znaczenie przy skłonności do przebarwień. Działanie doustnej apigeniny i jej interakcje z lekami są słabo zbadane.

Jak stosować apigeninę?

Najlepiej w kremie nakładanym rano i wieczorem. W jedynym badaniu klinicznym kobiety używały kremu z 1% apigeniny dwa razy dziennie przez 4 tygodnie, a pierwsze zmiany zmierzono po 2 tygodniach. Rano warto nałożyć też krem z filtrem. Nie stosuj apigeniny jako środka na przebarwienia, bo może nasilać produkcję melaniny.

Jak działa apigenina?

Apigenina działa głównie jako przeciwutleniacz i składnik przeciwzapalny, ale mechanizmy poznano na komórkach i myszach. W fibroblastach chroniła przed starzeniem po UVA i hamowała kolagenazę MMP-1. U myszy zwiększała ilość filagryny i lipidów bariery oraz łagodziła zapalenie skóry. W melanocytach pobudzała produkcję melaniny, więc nie rozjaśnia przebarwień. Działanie na zmarszczki u ludzi pokazało jedno badanie.

Co potwierdzają źródła

• Apigenina to flawon z grupy flawonoidów, obecny w selerze, pietruszce i rumianku; ma słabą biodostępność doustną, a interakcje z lekami wymagają dalszych badań. S7 S8
• W fibroblastach apigenina chroniła przed cytotoksycznością i starzeniem po UVA oraz zmniejszała ekspresję MMP-1. S2
• U myszy 0,1% apigeniny dwa razy dziennie przez 9 dni przyspieszało odbudowę bariery po zdarciu taśmą (filagryna, ciałka blaszkowate, peptydy przeciwdrobnoustrojowe). S3
• W mysich modelach kontaktowego zapalenia skóry apigenina miejscowo zmniejszała stan zapalny i TEWL oraz zwiększała nawilżenie; działa przeciwzapalnie przez wiele markerów. S4 S6
• 40 kobiet po 30. roku życia (po 20 w grupie, podwójnie ślepa próba), krem z 1% apigeniny 2 razy dziennie przez 4 tygodnie: zmarszczki w kącikach oczu -25%, nawilżenie +51%, TEWL -28%, wzrost gęstości i elastyczności, brak reakcji skórnych (dane z pełnego tekstu). S2
• Apigenina zwiększała produkcję melaniny 1,8 razy w melanocytach i 1,3 razy w wycinkach ludzkiej skóry. S5
• Apigenina nie ma wpisu w załącznikach rozporządzenia kosmetycznego; funkcje w CosIng: przeciwutleniacz, kondycjonowanie włosów. S1

Źródła

1. S1Baza CosIng, Komisja Europejska · 2026CosIng: APIGENIN
2. S2Badanie · 2016Apigenin inhibits UVA-induced cytotoxicity in vitro and prevents signs of skin aging in vivo.
3. S3Badanie · 2013Topical apigenin improves epidermal permeability barrier homoeostasis in normal murine skin by divergent mechanisms.
4. S4Badanie · 2012Topical apigenin alleviates cutaneous inflammation in murine models.
5. S5Badanie · 2025Apigenin promotes melanogenesis and melanosome transport through the c-KIT/Raf-1/MAPK/CREB pathway in HEMCs.
6. S6Przegląd badań · 2023Apigenin: A Therapeutic Agent for Treatment of Skin Inflammatory Diseases and Cancer.
7. S7Przegląd badań · 2017Pharmacokinetic properties and drug interactions of apigenin, a natural flavone.
8. S8Przegląd badań · 2019The Therapeutic Potential of Apigenin.

Treść hasła sprawdzona ze źródłami 12 października 2026. Limity i warunki stosowania w UE podajemy według bazy CosIng i rozporządzenia (WE) nr 1223/2009.