Usieciowany kwas hialuronowy
INCI: Sodium Hyaluronate Crosspolymer · inaczej: usieciowany hialuronian sodu, hialuronian sodu usieciowany, sieciowany kwas hialuronowy, crosspolymer kwasu hialuronowego
Usieciowany kwas hialuronowy to hialuronian sodu, którego łańcuchy połączono chemicznie w trójwymiarową sieć. W kosmetykach, pod nazwą INCI Sodium Hyaluronate Crosspolymer, pełni funkcję humektantu i składnika kondycjonującego skórę. Nie należy go mylić z wypełniaczami: usieciowane żele wstrzykiwane w skórę są wyrobami medycznymi, a wyników ich badań nie przenosi się na kremy.
Jak działa
Kwas hialuronowy to polisacharyd wiążący wodę (więcej w haśle o kwasie hialuronowym). Sieciowanie łączy jego łańcuchy mostkami chemicznymi: według CosIng w formie kosmetycznej łącznikiem jest diwinylosulfon, a w części wypełniaczy eter diglicydylowy 1,4-butanodiolu (BDDE). Wypełniacze o mocnym usieciowaniu projektuje się tak, by żel lepiej opierał się odkształceniu i rozkładowi. Badań mierzących przenikanie samej formy usieciowanej przez skórę nie znaleźliśmy. Wiadomo, że już liniowy hialuronian o masie 1000-1400 kDa nie przechodzi przez warstwę rogową, a autorzy jednej z prac opisują, że usieciowany hialuronian zostaje głównie na powierzchni skóry jako film. Na żywych wycinkach skóry ludzkiej stosowany przez 9 dni zwiększał zawartość wody w naskórku o 7,6% i zmniejszał utratę wody o 27,8%, bardziej niż liniowa forma wielkocząsteczkowa (15,6%).
Badania na ludziach są nieliczne. U 24 kobiet po zabiegu wypełniacza, mikronakłuwaniu albo peelingu serum z usieciowanym kwasem hialuronowym, stosowane dwa razy dziennie na połowę twarzy, po 28 dniach poprawiło nawilżenie i ukształtowanie powierzchni skóry w porównaniu z nieleczoną połową, bez działań niepożądanych; kontrolą nie było podłoże. W badaniu z randomizacją i placebo u 40 kobiet zestaw kosmetyków z crosspolymerem i pięcioma innymi formami kwasu hialuronowego (1-2000 kDa) po 30 dniach zmniejszył głębokość zmarszczek o 21,8% i działał lepiej niż placebo, ale udziału formy usieciowanej nie da się wyodrębnić, a badanie sfinansował producent. U 30 osób z suchą skórą żel z kwasem hialuronowym usieciowanym z polimerami silikonowymi zwiększał nawilżenie i zmniejszał nasilenie suchości podobnie jak standardowy krem nawilżający.
Dla kogo
- cera sucha i odwodniona, jako uzupełnienie innych humektantów i emolientów
- osoby, które oczekują poprawy nawilżenia naskórka, a nie efektu wypełnienia zmarszczek
Stężenia
W cytowanych badaniach nie podano stężeń formy usieciowanej. Raport CIR z 2009 r. podawał stężenia kwasu hialuronowego i jego soli w kosmetykach do 2%, ale nie obejmował formy usieciowanej. W bazie CosIng Sodium Hyaluronate Crosspolymer ma funkcje humektantu i składnika kondycjonującego skórę. Nie figuruje w załącznikach rozporządzenia kosmetycznego, więc prawo UE nie wyznacza dla niego limitu stężenia. Wypełniacze nie są kosmetykami: w UE obejmuje je rozporządzenie o wyrobach medycznych także wtedy, gdy służą celom estetycznym.
Jak zacząć
- W składzie INCI szukaj nazwy Sodium Hyaluronate Crosspolymer albo jej wariantów z numerem, np. Sodium Hyaluronate Crosspolymer-2.
- Nakładaj jak inne humektanty: na lekko wilgotną skórę po umyciu, a potem krem.
- Efekty oceniaj po kilku tygodniach; w badaniach preparatów mierzono je po 2-4 tygodniach i później. Jeśli zależy ci na wypełnieniu zmarszczek lub objętości, porozmawiaj z lekarzem o zabiegach.
Możliwe skutki uboczne
Dane o tolerancji są skąpe: po serum z usieciowanym hialuronianem stosowanym po zabiegach nie obserwowano działań niepożądanych, a żel z kwasem hialuronowym usieciowanym z polimerami silikonowymi nie wywołał poważnych reakcji w testach płatkowych i fotopłatkowych u 30 osób. Jeśli pojawi się pieczenie, swędzenie lub wysypka, przerwij stosowanie. Poważne powikłania wypełniaczy, np. zamknięcie naczynia krwionośnego, dotyczą zabiegów z wstrzyknięciem, nie kosmetyków.
Ciąża i karmienie
Nie znaleźliśmy badań nad stosowaniem kosmetyków z usieciowanym hialuronianem w ciąży. Raport CIR nie wykazał działania toksycznego kwasu hialuronowego i jego soli na rozród ani rozwój, ale nie obejmował formy usieciowanej. Planowe zabiegi estetyczne, w tym wypełniacze, w ciąży się odkłada. Przy wątpliwościach skonsultuj się z lekarzem.
Najczęstsze pytania
Czym jest Sodium Hyaluronate Crosspolymer?
To nazwa INCI usieciowanego hialuronianu sodu. Według CosIng jest to polimer hialuronianu sodu z diwinylosulfonem. W bazie figurują też warianty z numerami, np. Sodium Hyaluronate Crosspolymer-2, sieciowany eterem diglicydylowym.
Czy są badania kosmetyków z usieciowanym kwasem hialuronowym u ludzi?
Nieliczne. Serum z usieciowanym kwasem hialuronowym poprawiało nawilżenie po zabiegach estetycznych u 24 kobiet, w porównaniu z nieleczoną połową twarzy. Pozostałe badania dotyczą zestawów z innymi formami kwasu hialuronowego albo innej formy usieciowanej, więc nie da się z nich wyodrębnić działania samego składnika.
Czy usieciowany kwas hialuronowy pomaga innym składnikom wnikać w skórę?
W badaniu na wycinkach skóry świńskiej i ludzkiej zwiększał przenikanie składników rozpuszczalnych w wodzie i średniocząsteczkowego hialuronianu (około 200-400 kDa); autorami byli pracownicy firmy kosmetycznej. Nie sprawdzono tego u ludzi, więc nie wiadomo, czy ma to znaczenie w codziennej pielęgnacji.
Badania na ludziach są nieliczne: jedno badanie serum z usieciowanym hialuronianem (24 kobiety po zabiegach, kontrolą była nieleczona połowa twarzy), poza tym preparaty wieloskładnikowe, w części finansowane przez producentów, albo inna forma usieciowana. Dane o przenikaniu i porównania z formami liniowymi pochodzą z wycinków skóry. Nie znaleźliśmy oceny CIR ani SCCS dla samego crosspolymeru ani danych o pozostałościach łącznika w kosmetykach.
Co potwierdzają źródła
- Sodium Hyaluronate Crosspolymer to według CosIng polimer hialuronianu sodu z diwinylosulfonem o funkcjach humektantu i składnika kondycjonującego; wariant -2 sieciuje się eterem diglicydylowym. Składnik nie figuruje w załącznikach rozporządzenia kosmetycznego. S1 S2
- W części wypełniaczy łącznikiem jest BDDE, a wypełniacze o mocnym usieciowaniu projektuje się tak, by żel lepiej opierał się odkształceniu i rozkładowi. S11 S12
- Liniowy hialuronian o masie 1000-1400 kDa nie przenika przez warstwę rogową, a cząsteczki 20-300 kDa przez nią przechodzą; usieciowany hialuronian opisywano jako film na powierzchni skóry. S7 S6
- Na wycinkach skóry usieciowany hialuronian zwiększał przenikanie składników rozpuszczalnych w wodzie i średniocząsteczkowego hialuronianu, a na żywych wycinkach skóry ludzkiej przez 9 dni zwiększał zawartość wody w naskórku o 7,6% i zmniejszał TEWL o 27,8% (forma wielkocząsteczkowa o 15,6%, niskocząsteczkowa TEWL zwiększała). S5 S17
- Serum z usieciowanym kwasem hialuronowym stosowane po zabiegach przez 28 dni poprawiło nawilżenie i powierzchnię skóry w porównaniu z nieleczoną połową twarzy u 24 kobiet, bez działań niepożądanych; żel z kwasem hialuronowym usieciowanym z polimerami silikonowymi poprawiał nawilżenie u osób z suchą skórą podobnie jak standardowy krem i nie wywoływał poważnych reakcji w testach płatkowych. S16 S4
- Zestaw kosmetyków z crosspolymerem i pięcioma innymi formami kwasu hialuronowego zmniejszył po 30 dniach głębokość zmarszczek o 21,8% i działał lepiej niż placebo; badanie sfinansował producent. S3
- Wypełniacze są wyrobami medycznymi (w UE także te bez celu medycznego, załącznik XVI pkt 3); po ich wstrzyknięciu przybywało kolagenu, co autorzy wiążą z mechanicznym rozciągnięciem skóry, a powikłaniem może być zamknięcie naczynia. S9 S10 S13 S14
- Kwas hialuronowy i jego sole (bez formy usieciowanej) uznano za bezpieczne w kosmetykach do 2%, bez działania uczulającego i toksycznego na rozród; planowe zabiegi estetyczne w ciąży się odkłada. S8 S15
Źródła
- S1Baza CosIng, Komisja Europejska · 2026CosIng: SODIUM HYALURONATE CROSSPOLYMER
- S2Baza CosIng, Komisja Europejska · 2026CosIng: SODIUM HYALURONATE CROSSPOLYMER-2
- S3Badanie · 2014Anti-aging and filling efficacy of six types hyaluronic acid based dermo-cosmetic treatment: double blind, randomized clinical trial of efficacy and safety
- S4Badanie · 2023A novel hydrogel-based moisturizing cream composed of hyaluronic acid for patients with xerosis: An intraindividual comparative analysis
- S5Badanie · 2026Penetration enhancement effects of topically applied crosslinked hyaluronic acid
- S6Badanie · 2023The Benefits of a Multimechanistic Antiaging Skin Technology
- S7Badanie · 2016Human skin penetration of hyaluronic acid of different molecular weights as probed by Raman spectroscopy
- S8Raport CIR · 2009Final report of the safety assessment of hyaluronic acid, potassium hyaluronate, and sodium hyaluronate
- S9FDA · 2023FDA: Dermal Fillers (Soft Tissue Fillers)
- S10Prawo UE (EUR-Lex) · 2017Rozporządzenie (UE) 2017/745 w sprawie wyrobów medycznych, załącznik XVI
- S11Przegląd badań · 2013A review of the metabolism of 1,4-butanediol diglycidyl ether-crosslinked hyaluronic acid dermal fillers
- S12Badanie · 2010Novel hyaluronic acid dermal filler: dermal gel extra physical properties and clinical outcomes
- S13Badanie · 2007In vivo stimulation of de novo collagen production caused by cross-linked hyaluronic acid dermal filler injections in photodamaged human skin
- S14Przegląd badań · 2021Guideline for the Safe Use of Hyaluronidase in Aesthetic Medicine, Including Modified High-dose Protocol
- S15Przegląd badań · 2026Cosmetic Dermatology in Pregnancy and Lactation: A Risk-Benefit Framework for Clinical Practice
- S16Badanie · 2018Prospective, Randomized, Investigator-Blinded, Split-Face Evaluation of a Topical Crosslinked Hyaluronic Acid Serum for Post-Procedural Improvement of Skin Quality and Biomechanical Attributes.
- S17Badanie · 2016Pilot Comparative Study of the Topical Action of a Novel, Crosslinked Resilient Hyaluronic Acid on Skin Hydration and Barrier Function in a Dynamic, Three-Dimensional Human Explant Model.
Treść hasła sprawdzona ze źródłami 7 października 2026. Limity i warunki stosowania w UE podajemy według bazy CosIng i rozporządzenia (WE) nr 1223/2009.
„Krem z usieciowanym kwasem hialuronowym działa jak wypełniacz.”
Wypełniacz to usieciowany żel wstrzykiwany w skórę, w UE i USA traktowany jak wyrób medyczny. Po takich wstrzyknięciach wokół żelu przybywało kolagenu, ale autorzy wiążą to z mechanicznym rozciągnięciem skóry, bo fibroblasty w hodowli nie wiązały żelu. Nie ma badań, które pokazałyby podobny efekt po nałożeniu kremu.
„Forma usieciowana jest skuteczniejsza od zwykłego kwasu hialuronowego.”
Porównania są tylko na wycinkach skóry: usieciowany hialuronian bardziej zmniejszał utratę wody niż forma wielkocząsteczkowa, a niskocząsteczkowa ją zwiększała. Badań porównujących obie formy w kremach u ludzi nie znaleźliśmy.
Podobne składniki
Informacje ogólne na podstawie literatury dermatologicznej i kosmetologicznej, nie porada medyczna. Przy chorobach skóry, w ciąży i przy przyjmowaniu leków skonsultuj pielęgnację z lekarzem.