Olej tamanu

Jak działa

Jądra orzechów tamanu zawierają około 75% oleju. Wśród kwasów tłuszczowych przeważają oleinowy i linolowy, a dalej palmitynowy i stearynowy. Od innych olejów odróżnia go frakcja żywiczna rozpuszczalna w etanolu: kumaryny i neoflawonoidy, m.in. kalofilolid, inofile, kalanolidy i tamanolidy, których skład zależy od pochodzenia drzew. Prawdopodobnie to kalofilolidy odpowiadają za pochłanianie promieniowania UV. Olej ma intensywny, orzechowy zapach i dużą lepkość, co utrudnia jego stosowanie w czystej postaci.

W badaniach laboratoryjnych olej tamanu i jego ekstrakt przyspieszały zamykanie ran w hodowlach keratynocytów, pobudzały fibroblasty do wytwarzania kolagenu i glikozaminoglikanów oraz hamowały wzrost bakterii, także Cutibacterium (dawniej Propionibacterium) acnes. U szczurów olej przyspieszał tworzenie tkanki ziarninowej, a żele z 5-20% oleju przyspieszały naskórkowanie ran i zwiększały odkładanie kolagenu. Przegląd z 2021 r. opiera się wyłącznie na badaniach in vitro i na zwierzętach; badań klinicznych przy trądziku, bliznach, przebarwieniach czy atopowym zapaleniu skóry nie znaleźliśmy.

Dla kogo

• skóra sucha i szorstka
• osoby szukające gęstego oleju do punktowej pielęgnacji miejsc suchych
• osoby akceptujące intensywny, orzechowy zapach
• nie jako zamiennik filtra przeciwsłonecznego

Stężenia

Nie ma ustalonych stężeń. W badaniach na zwierzętach stosowano żele z 5-20% oleju tamanu, a w hodowlach keratynocytów olej nie uszkadzał komórek do stężenia 2,7-11,2%, zależnie od pochodzenia. W bazie CosIng Calophyllum Inophyllum Seed Oil ma funkcje przeciwdrobnoustrojową, przeciwutleniającą, pielęgnującą skórę i włosy, do higieny jamy ustnej oraz pochłaniającą UV. Nie figuruje w załącznikach rozporządzenia kosmetycznego, więc nie ma limitu UE.

Jak zacząć

1. Przed pierwszym użyciem zrób test: odrobinę nałóż za ucho lub na zgięcie łokcia i obserwuj skórę przez 48 godzin.
2. Ze względu na gęstość i zapach rozcieńcz kilka kropli w lżejszym oleju albo dodaj do kremu.
3. Stosuj wieczorem, punktowo na suche miejsca; na dzień i tak używaj filtra przeciwsłonecznego.

Możliwe skutki uboczne

Danych o tolerancji u ludzi jest bardzo mało. U królików żele z 5-20% oleju nie wywoływały podrażnienia, rumienia ani obrzęku, a w hodowlach keratynocytów olej był bezpieczny tylko do pewnego stężenia (2,7-11,2%). Opisano pojedyncze przypadki alergicznego kontaktowego zapalenia skóry po oleju tamanu (raport z 2004 r. i dwa przypadki w 2022 r.), ale nie ma danych o częstości alergii. Jeśli pojawi się zaczerwienienie, świąd lub wysypka, odstaw produkt.

Ciąża i karmienie

Nie znaleźliśmy badań nad olejem tamanu w ciąży i podczas karmienia ani danych o jego wchłanianiu przez skórę. Olej zawiera aktywne biologicznie kumaryny, a jego bezpieczeństwo u ludzi oceniano słabo, dlatego w ciąży lepiej skonsultować jego stosowanie z lekarzem.

Najczęstsze pytania

Jakie efekty daje olej tamanu?

Na skórze działa przede wszystkim jako emolient, który natłuszcza i zmiękcza suche miejsca. W badaniach laboratoryjnych przyspieszał gojenie ran w hodowlach komórek, pobudzał wytwarzanie kolagenu i hamował wzrost bakterii, a u szczurów przyspieszał gojenie ran. Badań klinicznych potwierdzających konkretne efekty u ludzi jednak nie znaleźliśmy.

Czy olej tamanu pomaga na trądzik?

Brak badań klinicznych, które by to potwierdzały. W laboratorium olej tamanu hamował wzrost bakterii związanych z trądzikiem, m.in. Cutibacterium acnes, ale to nie oznacza skuteczności na skórze. Jeśli chcesz go wypróbować przy wypryskach, stosuj punktowo, rozcieńczony, po teście uczuleniowym. Przy trądziku umiarkowanym i ciężkim potrzebna jest wizyta u dermatologa.

Czy olej tamanu działa na przebarwienia i blizny?

Nie ma na to dowodów u ludzi. Tradycyjnie stosuje się go na blizny, a u szczurów żele z 5-20% oleju poprawiały gojenie ran i odkładanie kolagenu. Badań klinicznych przy bliznach lub przebarwieniach nie znaleźliśmy. Pamiętaj też, że olej nie zastąpi filtra przeciwsłonecznego, a ochrona przed słońcem jest kluczowa przy przebarwieniach.

Czy olej tamanu można stosować w ciąży?

Nie wiadomo, bo nie znaleźliśmy badań nad olejem tamanu w ciąży i podczas karmienia ani danych o jego wchłanianiu przez skórę. Olej zawiera aktywne biologicznie kumaryny, jego tolerancję u ludzi zbadano słabo, a opisano pojedyncze przypadki alergii kontaktowej. Dlatego w ciąży lepiej najpierw skonsultować jego stosowanie z lekarzem, a przy przebarwieniach postawić na filtr przeciwsłoneczny.

Jak stosować olej tamanu na twarz?

Najlepiej rozcieńczony i wieczorem. Olej jest gęsty, ma intensywny orzechowy zapach, a jego tolerancję u ludzi słabo zbadano. Najpierw zrób test na małym fragmencie skóry przez 48 godzin. Potem dodaj 1-2 krople do kremu lub lżejszego oleju i nakładaj na suche miejsca. Rano używaj filtra przeciwsłonecznego.

Co potwierdzają źródła

• Jądra orzechów tamanu zawierają około 75% oleju; wśród kwasów tłuszczowych przeważają oleinowy i linolowy, dalej palmitynowy i stearynowy. S2 S3
• Olej zawiera frakcję żywiczną z kumarynami (kalofilolid, inofile, kalanolidy) i neoflawonoidami (tamanolidy), której skład zależy od pochodzenia drzew. S2 S4
• In vitro olej tamanu przyspieszał zamykanie ran w hodowlach keratynocytów, pobudzał wytwarzanie kolagenu i glikozaminoglikanów oraz hamował wzrost bakterii, w tym Propionibacterium acnes; nie uszkadzał komórek do 2,7-11,2%. S5 S6
• U szczurów olej tamanu przyspieszał tworzenie tkanki ziarninowej, a żele z 5-20% oleju przyspieszały naskórkowanie ran i odkładanie kolagenu; u królików żele nie drażniły skóry. Olej ma intensywny orzechowy zapach i dużą lepkość. S7 S8
• Dane o działaniu oleju tamanu na skórę pochodzą z badań in vitro i na zwierzętach. S2
• In vitro olej tamanu miał SPF 11,2 w jednym badaniu oraz SPF 21,5 i UVA-PF 3,3 w drugim, z SPF spadającym do 5,2 po teście fotostabilności; oleje roślinne nie zastąpią filtrów UV. S9 S10
• W CosIng Calophyllum Inophyllum Seed Oil ma m.in. funkcje przeciwdrobnoustrojową, przeciwutleniającą i pochłaniającą UV, bez limitu UE. S1
• Opisano pojedyncze przypadki alergicznego kontaktowego zapalenia skóry po oleju tamanu (2004 r.; dwa przypadki w 2022 r.). S11 S12

Źródła

1. S1Baza CosIng, Komisja Europejska · 2026CosIng: CALOPHYLLUM INOPHYLLUM SEED OIL
2. S2Przegląd badań · 2021Potential of Tamanu (Calophyllum inophyllum) Oil for Atopic Dermatitis Treatment.
3. S3Badanie · 2025Fatty Acid Profile and Some Useful Biological Aspects of Borage, Calophyllum, and Prickly Pear Seed Oils: Implications for Health and Dietary Use.
4. S4Badanie · 2019Chemodiversity of Calophyllum inophyllum L. oil bioactive components related to their specific geographical distribution in the South Pacific region.
5. S5Badanie · 2015The Wound Healing and Antibacterial Activity of Five Ethnomedical Calophyllum inophyllum Oils: An Alternative Therapeutic Strategy to Treat Infected Wounds.
6. S6Badanie · 2016Biological Activity of Polynesian Calophyllum inophyllum Oil Extract on Human Skin Cells.
7. S7Badanie · 2021Evaluation of the cutaneous wound healing potential of tamanu oil in wounds induced in rats.
8. S8Badanie · 2024An Integrated Computational and Experimental Approach to Formulate Tamanu Oil Bigels as Anti-Scarring Agent.
9. S9Badanie · 2021The real UVB photoprotective efficacy of vegetable oils: in vitro and in vivo studies.
10. S10Badanie · 2026Natural photoprotection under scrutiny: an in vitro evaluation.
11. S11Badanie · 2004Allergic contact dermatitis from tamanu oil (Calophyllum inophyllum, Calophyllum tacamahaca).
12. S12Badanie · 2022Two cases of allergic contact dermatitis to Tamanu oil.

Treść hasła sprawdzona ze źródłami 12 października 2026. Limity i warunki stosowania w UE podajemy według bazy CosIng i rozporządzenia (WE) nr 1223/2009.