Ekstrakt z portulaki

Jak działa

W badaniach laboratoryjnych ekstrakty z portulaki działały przeciwzapalnie i przeciwutleniająco oraz regulowały odpowiedź immunologiczną. Chroniły ludzkie keratynocyty i fibroblasty przed obumieraniem po naświetlaniu UVB. W modelu komórkowym podrażnienia kwasem glikolowym i UVB ekstrakt ograniczał spadek filagryny, białka ważnego dla bariery naskórka, oraz wzrost cytokin zapalnych IL-1β i IL-8. U myszy z wywołanym zapaleniem skóry przypominającym atopowe żel z wodnym ekstraktem zmniejszał zmiany skórne i grubość naskórka oraz przywracał białka bariery, m.in. przez hamowanie szlaku JAK1/STAT.

Badań na ludziach jest mało i trudno z nich wyodrębnić działanie samej portulaki. W badaniu z randomizacją osoby ze skórą wrażliwą, które przez 14 dni przed zabiegiem fotoodmładzania stosowały maseczki z ekstraktem, nie miały zaraz po zabiegu wzrostu zaczerwienienia obserwowanego w grupie kontrolnej, a po 7 dniach ich nawilżenie i bariera poprawiły się bardziej niż u osób używających maseczek tylko po zabiegu. Krem łączący portulakę z olejem roślinnym, beta-glukanem i hialuronianem sodu stosowany przez 28 dni u 20 osób ze skórą wrażliwą zmniejszał suchość, szorstkość i rumień, ale nie różnił się od kremu porównawczego. Jedyne znalezione badanie z podwójnie ślepą próbą i placebo dotyczyło syropu doustnego w przewlekłym wyprysku rąk, a nie kosmetyku.

Dla kogo

• skóra wrażliwa i skłonna do zaczerwienień, jako jeden ze składników kojących w kremach i maseczkach; dowody na działanie samej portulaki są słabe
• skóra po zabiegach, np. fotoodmładzaniu, w preparatach łagodzących, jako uzupełnienie zaleceń gabinetu

Stężenia

Skutecznego stężenia nie ustalono, a streszczenia badań maseczek i kremów go nie podają. W badaniu na błonie śluzowej jamy ustnej stosowano żele z 5% i 10% portulaki. W bazie CosIng ekstrakt ma funkcję pielęgnującą skórę i nie figuruje w załącznikach rozporządzenia kosmetycznego, więc prawo UE nie wyznacza dla niego limitu stężenia.

Jak zacząć

1. Szukaj portulaki w kremach, serum lub maseczkach kojących; zwykle jest jednym z kilku składników łagodzących.
2. Przy skórze wrażliwej nowy produkt nakładaj najpierw raz dziennie na niewielki fragment skóry.
3. Przed zabiegami i po nich stosuj preparaty zgodnie z zaleceniem gabinetu; w badaniu maseczki używano 14 dni przed fotoodmładzaniem i 7 dni po nim.
4. Jeśli zaczerwienienie lub pieczenie się utrzymują, skonsultuj się z dermatologiem.

Możliwe skutki uboczne

W badaniach kosmetyków z portulaką na skórze wrażliwej i po zabiegach preparaty były dobrze tolerowane, ale były to mieszaniny kilku składników. W badaniu syropu doustnego działania niepożądane o łagodnym lub umiarkowanym nasileniu zgłosiło 10 osób z grupy portulaki i 4 z grupy placebo (różnica nieistotna statystycznie). Nie znaleźliśmy danych o częstości alergii kontaktowej. Przy pieczeniu, swędzeniu lub wysypce przerwij stosowanie.

Ciąża i karmienie

Nie znaleźliśmy badań stosowania portulaki na skórę w ciąży ani podczas karmienia piersią. To roślina jadalna, ale nie przesądza to o bezpieczeństwie stężonych ekstraktów. Przed stosowaniem w tym okresie skonsultuj się z lekarzem.

Najczęstsze pytania

Czy portulaka łagodzi zaczerwienienia?

Możliwe, ale dowody są słabe. Osoby ze skórą wrażliwą, które przed fotoodmładzaniem stosowały maseczki z ekstraktem, nie miały wzrostu zaczerwienienia zaraz po zabiegu. To jedno badanie, a jego streszczenie nie podaje liczby uczestników.

Czy portulaka pomaga przy atopowym zapaleniu skóry?

U myszy żel z ekstraktem zmniejszał zmiany przypominające atopowe zapalenie skóry i odbudowywał barierę naskórka. Nie znaleźliśmy badań kosmetyków z portulaką u ludzi z AZS, więc leczenie ustal z dermatologiem.

Dlaczego portulaka występuje zwykle z innymi składnikami kojącymi?

W badanych produktach łączono ją m.in. z beta-glukanem, hialuronianem sodu, pantenolem i madekasozydem (w jednej maseczce także z liposomami platyny). Takie preparaty były dobrze tolerowane, ale nie da się z nich wyodrębnić działania samej portulaki.

Co potwierdzają źródła

• Portulaka jest rośliną jadalną i leczniczą; zawiera m.in. flawonoidy, alkaloidy, terpenoidy, sterole i kwasy omega-3, a jej ekstrakty działają przeciwzapalnie i przeciwutleniająco w badaniach laboratoryjnych. S2 S3
• Ekstrakt chronił keratynocyty i fibroblasty przed apoptozą po UVB oraz ograniczał spadek filagryny i wzrost IL-1β i IL-8 po kwasie glikolowym i UVB. S4 S5
• U myszy z wywołanym zapaleniem skóry żel z wodnym ekstraktem zmniejszał zmiany i przywracał białka bariery, hamując szlak JAK1/STAT. S6
• Maseczki z ekstraktem stosowane 14 dni przed fotoodmładzaniem zapobiegały wzrostowi zaczerwienienia po zabiegu i dawały większą poprawę nawilżenia i bariery po 7 dniach. S7
• Krem z portulaką, beta-glukanem i hialuronianem sodu u 20 osób ze skórą wrażliwą poprawiał suchość, szorstkość i rumień po 28 dniach, ale nie różnił się od kremu kontrolnego; był dobrze tolerowany. S8
• Maseczka z liposomami platyny, pantenolem, glicyryzynianem dipotasu, madekasozydem i ekstraktem z portulaki poprawiała nawilżenie i barierę po fotoodmładzaniu (30 osób, porównanie połówek twarzy), bez działań niepożądanych. S9
• Syrop doustny z portulaką przez 4 tygodnie zmniejszał pęknięcia, świąd i suchość w wyprysku rąk w porównaniu z placebo; działania niepożądane zgłosiło 10 wobec 4 osób (różnica nieistotna statystycznie, 70 uczestników). S10
• Na błonie śluzowej jamy ustnej stosowano żele z 5% i 10% portulaki; ekstrakt nie figuruje w załącznikach rozporządzenia kosmetycznego. S11 S1

Źródła

1. S1Baza CosIng, Komisja Europejska · 2026CosIng: PORTULACA OLERACEA EXTRACT
2. S2Przegląd badań · 2024A review on ethnopharmacology, phytochemistry, pharmacology and potential uses of Portulaca oleracea L.
3. S3Przegląd badań · 2019A Pharmacological Review on Portulaca oleracea L.: Focusing on Anti-Inflammatory, Anti- Oxidant, Immuno-Modulatory and Antitumor Activities
4. S4Badanie · 2014Portulaca oleracea extracts protect human keratinocytes and fibroblasts from UV-induced apoptosis
5. S5Badanie · 2022Portulaca oleracea extract relieves skin barrier damage induced by increased photosensitivity after GA peeling
6. S6Badanie · 2025Aqueous extracts of Portulaca oleracea L. alleviate atopic dermatitis by restoring skin barrier function
7. S7Badanie · 2025Low-temperature extracted Portulaca oleracea L. as a functional ingredient in facial masks for photorejuvenation of sensitive skin
8. S8Badanie · 2018Assessment of the efficacy of a new complex antisensitive skin cream
9. S9Badanie · 2025A Split-Face Randomized Study on the Efficacy of a Platinum-Liposome-Based Facial Mask Containing Soothing Ingredients for Post-Photorejuvenation Skin Recovery
10. S10Badanie · 2024Efficacy and safety of purslane (Portulaca oleracea) for mild to moderate chronic hand eczema; A randomized, double-blind, placebo-controlled clinical trial
11. S11Badanie · 2023Comparison of topical purslane & topical 0.1% triamcinolone acetonide in the management of oral lichen planus - a double blinded clinical trial

Treść hasła sprawdzona ze źródłami 7 października 2026. Limity i warunki stosowania w UE podajemy według bazy CosIng i rozporządzenia (WE) nr 1223/2009.