Mika w kosmetykach: co to jest i czy jest bezpieczna

Mika w kosmetykach: co to jest?

Mika to według bazy CosIng grupa minerałów krzemianowych o różnym składzie chemicznym, ale podobnych właściwościach fizycznych: dają się rozszczepiać na bardzo cienkie płytki. Do mik należą m.in. muskowit, biotyt i flogopit. Mika używana jako barwnik w USA to według przepisów FDA biały proszek z muskowitu, czyli głównie krzemian glinowo-potasowy.

W składzie INCI mika występuje jako Mica (CAS 12001-26-2). CosIng przypisuje jej funkcje przeciwzbrylającą, wypełniającą, barwiącą i zmętniającą. Według badania z 2025 r. mikę dodaje się do podkładów, cieni do powiek, pomadek i lakierów do paznokci przede wszystkim dla perłowego, połyskującego efektu.

Skąd się bierze perłowy połysk miki?

Perłowy połysk dają pigmenty, w których płytki miki są pokryte cienką warstwą dwutlenku tytanu lub tlenków żelaza. Tak opisuje je badanie pigmentów perłowych z produktów spożywczych z 2021 r.: płytki miki miały 8-167 µm, a mediana wielkości cząstek tlenków w powłoce wynosiła około 30-47 nm. Dlatego w składzie kosmetyku z połyskiem obok Mica często widać też Titanium Dioxide (CI 77891) lub tlenki żelaza (CI 77491, CI 77492, CI 77499).

Te barwniki są w UE dopuszczone w załączniku IV rozporządzenia (WE) nr 1223/2009 (poz. 143 i 135-137) pod warunkiem spełnienia kryteriów czystości jak dla barwników spożywczych. Dla dwutlenku tytanu w postaci proszku z co najmniej 1% cząstek o średnicy aerodynamicznej do 10 µm obowiązuje dodatkowo załącznik III, poz. 321: najwyżej 25% w produktach do twarzy w postaci sypkiego proszku i 1,4% w produktach do włosów w aerozolu (1,1% do stosowania profesjonalnego), w obu przypadkach tylko w postaci pigmentowej, a w innych produktach nie wolno go stosować w sposób prowadzący do wdychania.

Czy mika w kosmetykach jest bezpieczna?

Mika jest w UE dozwolona w kosmetykach bez limitów, a amerykańska FDA uznaje ją za bezpieczną do barwienia kosmetyków. W UE nie ma wpisu w załącznikach rozporządzenia kosmetycznego, więc nie obowiązują jej limity stężenia ani ostrzeżenia (CosIng, stan na październik 2026 r.). FDA dopuszcza ją także w kosmetykach stosowanych w okolicy oczu, w ilościach zgodnych z dobrą praktyką produkcyjną. Wymaga przy tym, by zawierała najwyżej 20 ppm ołowiu, 3 ppm arsenu i 1 ppm rtęci.

Panel ekspertów CIR w 2015 r. uznał za bezpieczną w kosmetykach mikę syntetyczną (syntetyczny fluoroflogopit). W badaniu miki z piasków rzecznych w Bangladeszu próbki nie podrażniały skóry królików, a zawartość metali ciężkich mieściła się w normach; autorzy zaznaczają jednak, że obawy o zanieczyszczenie naturalnej miki metalami ciężkimi i o podrażnienia skóry skłaniają do ostrzejszej oceny bezpieczeństwa. W żywności mika (krzemian glinowo-potasowy, E 555) według EFSA nie jest używana jako nośnik, lecz jako nierozłączny składnik pigmentów perłowych; EFSA w 2020 r. nie mogła ocenić jej bezpieczeństwa z powodu zbyt małej ilości danych, co dotyczy spożycia, a nie nakładania na skórę.

Czy wdychanie pyłu miki szkodzi?

Długotrwałe wdychanie pyłu miki może wywołać pylicę płuc, ale opisano ją u pracowników kopalń i zakładów przeróbki, nie u użytkowników kosmetyków. Choroba pojawia się po 10-20 latach narażenia, a może się ujawnić nawet 40 lat później. Przegląd z 1985 r. zebrał 66 opisanych przypadków i ocenił czystą mikę jako umiarkowanie toksyczną; pracownicy zwykle wdychali ją razem z kwarcem i skaleniem. W Indiach w latach 1998-1999 krzemicę stwierdzano u 6,2-34% górników wydobywających mikę.

U myszy pył miki podany bezpośrednio do tchawicy wywoływał stan zapalny i zwłóknienie płuc. Według pracy z 2022 r., finansowanej przez stowarzyszenie branży minerałów przemysłowych, od 1951 r. za bezpieczny dla pracowników uznaje się poziom 3 mg/m3 pyłu respirabilnego przez całe życie zawodowe. W cytowanych źródłach nie ma badań ryzyka wdychania miki z pudrów kosmetycznych.

Mika naturalna czy syntetyczna?

Mika syntetyczna to wytwarzany sztucznie fluoroflogopit, w składzie INCI Synthetic Fluorphlogopite. CosIng podaje jego wzór Mg3K[AlF2O(SiO3)3] i funkcje wypełniającą oraz regulującą lepkość, a CIR uznał go w 2015 r. za bezpieczny w kosmetykach. Według badania z 2025 r. receptury coraz częściej sięgają po mikę syntetyczną ze względu na jej większą przejrzystość i połysk. Nie pochodzi z kopalń, więc nie dotyczą go spory o warunki wydobycia.

Ani mika naturalna, ani syntetyczna nie jest mikroplastikiem. Unijne ograniczenie mikroplastiku z 2023 r. obejmuje brokat z niebiodegradowalnego, nierozpuszczalnego plastiku, a według Komisji Europejskiej brokat naturalny lub nieorganiczny mikroplastikiem nie jest. Pigmenty z miki są więc jednym ze sposobów na połysk bez plastikowego brokatu.

Mika a praca dzieci: o co chodzi?

Chodzi o etykę pozyskiwania naturalnej miki: autorzy badania z 2025 r. piszą, że rosnący popyt na mikę wywołał obawy o etyczne pozyskiwanie i bezpieczeństwo jej stosowania, a wśród problemów branży wymieniają pracę dzieci przy wydobyciu miki, zwłaszcza w krajach takich jak Indie. Mika jest też jednym z surowców wydobywanych w małych, rzemieślniczych kopalniach, gdzie według przeglądu z 2021 r. praca odbywa się prostymi narzędziami i wiąże się z ryzykiem wypadków i wdychania pyłu.

Konsument nie rozpozna pochodzenia miki po składzie INCI, bo nazwa Mica nie mówi nic o kraju ani warunkach wydobycia. Tych wątpliwości nie budzi mika syntetyczna, a o źródło miki naturalnej można zapytać producenta.

Mika i składniki pigmentów perłowych według CosIng

Jak rozpoznać w składzie INCI

Mika w składzie INCI to Mica (CAS 12001-26-2); w kosmetykach z połyskiem zwykle sąsiaduje z Titanium Dioxide (CI 77891) lub tlenkami żelaza (CI 77491, CI 77492, CI 77499). Mika syntetyczna to Synthetic Fluorphlogopite. W CosIng są też Biotite (minerał z grupy mik) i Mica Extract.

Najczęstsze pytania

Co to jest mika w kosmetykach?

Mika to naturalny minerał krzemianowy, który rozszczepia się na cienkie, błyszczące płytki. W kosmetykach, takich jak cienie, podkłady, pomadki i lakiery, daje perłowy połysk, a według CosIng także wypełnia, barwi, zmętnia i zapobiega zbrylaniu. W składzie INCI występuje jako Mica, często razem z dwutlenkiem tytanu lub tlenkami żelaza, którymi pokrywa się jej płytki.

Czy mika w kosmetykach jest szkodliwa?

Mika jest w UE dozwolona w kosmetykach bez limitów stężenia i ostrzeżeń, a FDA uznaje ją za bezpieczną do barwienia kosmetyków, także w okolicy oczu, przy ścisłych limitach ołowiu, arsenu i rtęci. Udokumentowaną szkodą jest pylica płuc u pracowników kopalń i zakładów przeróbki, którzy wdychali pył miki przez wiele lat, a nie u osób używających kosmetyków.

Czym różni się mika naturalna od syntetycznej?

Mika naturalna jest wydobywanym minerałem (INCI: Mica), a syntetyczna to wytwarzany sztucznie fluoroflogopit (INCI: Synthetic Fluorphlogopite). Mikę syntetyczną panel CIR uznał w 2015 r. za bezpieczną w kosmetykach; według badania z 2025 r. wyróżnia się większą przejrzystością i połyskiem. Ponieważ nie pochodzi z kopalń, nie wiążą się z nią wątpliwości dotyczące warunków wydobycia i pracy dzieci.

Czy mika to mikroplastik?

Nie, mika nie jest mikroplastikiem, bo to minerał, a nie polimer syntetyczny. Unijne ograniczenie mikroplastiku z 2023 r. dotyczy brokatu z niebiodegradowalnego, nierozpuszczalnego plastiku, a Komisja Europejska wprost wyłącza z niego brokat naturalny i nieorganiczny. Pigmenty perłowe z miki bywają dlatego zamiennikiem plastikowego brokatu w kosmetykach.

Czy mika w kosmetykach jest etyczna?

To zależy od źródła surowca, którego nie widać w składzie. Autorzy badania z 2025 r. wymieniają wśród problemów branży pracę dzieci przy wydobyciu miki, zwłaszcza w krajach takich jak Indie. Naturalna mika bywa też wydobywana w małych, rzemieślniczych kopalniach, gdzie grożą wypadki i wdychanie pyłu. Mika syntetyczna nie pochodzi z kopalń, a o pochodzenie miki naturalnej można zapytać producenta.

Co potwierdzają źródła

• Mika to grupa minerałów krzemianowych o różnym składzie i podobnych właściwościach, rozszczepiających się na cienkie płytki; INCI Mica, CAS 12001-26-2; funkcje przeciwzbrylająca, wypełniająca, barwiąca, zmętniająca; brak wpisu w załącznikach; barwnik FDA to biały proszek z muskowitu (krzemian glinowo-potasowy). S1 S10
• Badanie z 2025 r. (wstęp): mika (muskowit, biotyt, flogopit) w podkładach, cieniach, pomadkach i lakierach dla efektu perłowego; mika syntetyczna (fluoroflogopit) coraz częściej wybierana ze względu na przejrzystość i połysk; rosnący popyt wywołał obawy o etyczne pozyskiwanie, wśród problemów "child labor in the mining of mica, especially in nations such as India", oraz obawy o metale ciężkie i podrażnienia; próbki z Bangladeszu nie podrażniały skóry królików, metale ciężkie w granicach norm. S13 S3
• Pigmenty perłowe to płytki miki pokryte dwutlenkiem tytanu i/lub tlenkami żelaza (badanie produktów spożywczych); płytki 8-167 µm, mediana cząstek tlenków w powłoce ok. 30-47 nm. S12
• Dwutlenek tytanu CI 77891 (zał. IV poz. 143) i tlenki żelaza CI 77491, 77492, 77499 (zał. IV poz. 135-137) z kryteriami czystości jak E 171/E 172; pylący TiO2: zał. III poz. 321 (rozporządzenie 2021/850): 25% w produktach do twarzy w postaci sypkiego proszku, 1,4% (profesjonalnie 1,1%) w produktach do włosów w aerozolu, tylko postać pigmentowa, w innych produktach bez narażenia płuc. S4 S5 S6 S7 S8
• FDA: mika bezpieczna do barwienia kosmetyków, także w okolicy oczu, w ilościach zgodnych z GMP; specyfikacja: ołów do 20 ppm, arsen do 3 ppm, rtęć do 1 ppm. S9 S10
• CIR (2015): syntetyczny fluoroflogopit bezpieczny w kosmetykach; CosIng: wzór Mg3K[AlF2O(SiO3)3], funkcje wypełniająca i regulująca lepkość. EFSA (2020) nie mogła ocenić bezpieczeństwa E 555 w żywności z braku danych; E 555 nie jest używany jako nośnik, lecz jako nierozłączny składnik pigmentów perłowych. S11 S2 S14
• Pylica od miki u pracowników po 10-20 latach narażenia, latencja do 40 lat; 66 przypadków w literaturze do 1985 r., czysta mika umiarkowanie toksyczna, narażenie zwykle mieszane z kwarcem i skaleniem; limit zawodowy 3 mg/m3 od 1951 r. (praca finansowana przez stowarzyszenie branży minerałów przemysłowych); krzemica u 6,2-34% górników miki w Indiach (1998-1999); u myszy stan zapalny i zwłóknienie po podaniu dotchawiczym; mika wśród surowców kopalń rzemieślniczych z ryzykiem wdychania pyłu. S15 S16 S17 S18 S19
• Ograniczenie mikroplastiku obejmuje brokat z niebiodegradowalnego, nierozpuszczalnego plastiku; brokat biodegradowalny, rozpuszczalny, naturalny lub nieorganiczny nie jest mikroplastikiem. S20

Źródła

1. S1Baza CosIng, Komisja Europejska · 2026CosIng: MICA
2. S2Baza CosIng, Komisja Europejska · 2026CosIng: SYNTHETIC FLUORPHLOGOPITE
3. S3Baza CosIng, Komisja Europejska · 2026CosIng: BIOTITE
4. S4Baza CosIng, Komisja Europejska · 2026CosIng: Titanium Dioxide/CI 77891 (załącznik IV, poz. 143)
5. S5Baza CosIng, Komisja Europejska · 2026CosIng: Titanium dioxide in powder form containing 1 % or more of particles with aerodynamic diameter ≤ 10 μm (załącznik III, poz. 321)
6. S6Baza CosIng, Komisja Europejska · 2026CosIng: Iron Oxide red, CI 77491 (załącznik IV, poz. 135)
7. S7Baza CosIng, Komisja Europejska · 2026CosIng: Iron Oxide Yellow, CI 77492 (załącznik IV, poz. 136)
8. S8Baza CosIng, Komisja Europejska · 2026CosIng: Iron Oxide Black, CI 77499 (załącznik IV, poz. 137)
9. S9FDA · 2024FDA, 21 CFR 73.2496 Mica (color additive for cosmetics), CFR 2024
10. S10FDA · 2024FDA, 21 CFR 73.1496 Mica (identity and specifications), CFR 2024
11. S11Raport CIR · 2015Safety Assessment of Synthetic Fluorphlogopite as Used in Cosmetics.
12. S12Badanie · 2021Characterisation of TiO(2)-containing pearlescent pigments with regard to the European Union labelling obligation of engineered nanomaterials in food.
13. S13Badanie · 2025Toxicological Safety, Antimicrobial Efficacy, and Sensory Evaluation of River Sand-Derived Mica From Bangladesh: A Comprehensive Assessment for Cosmetic Applications.
14. S14Inne źródło · 2020Re-evaluation of sodium aluminium silicate (E 554) and potassium aluminium silicate (E 555) as food additives.
15. S15Przegląd badań · 1985Mica pneumoconiosis--a literature review.
16. S16Przegląd badań · 2022Demonstrating the protective effect of a 70-year-old occupational exposure limit against pneumoconiosis caused by mica.
17. S17Przegląd badań · 2018Occupational Health in India.
18. S18Badanie · 1978Pulmonary response to kaolin, mica and talc in mice.
19. S19Przegląd badań · 2021A Review of the Scope of Artisanal and Small-Scale Mining Worldwide, Poverty, and the Associated Health Impacts.
20. S20Inne źródło · 2026Komisja Europejska: Commission Regulation (EU) 2023/2055 - Restriction of microplastics intentionally added to products