Bisdisulizol disodowy

Jak działa

Według przeglądu z 2025 r. bisdisulizol to dimerowy analog ensulizolu: ma dużą cząsteczkę (ok. 675 g/mol) i właściwości hydrofilowe, dlatego rozpuszcza się w wodzie, a przez skórę przenika bardzo słabo. Pochłania UVA, czyli promieniowanie, które wnika głębiej niż UVB, przyspiesza fotostarzenie i nasila przebarwienia. Należy do najczęściej stosowanych filtrów rozpuszczalnych w wodzie, obok ensulizolu, i bywa składnikiem sprayów.

W badaniu na ludzkiej skórze in vitro przenikał w małym stopniu, a komitet naukowy UE w 1999 r. nie stwierdził wchłaniania w warunkach przedstawionego badania. U 5 ochotników, którzy nałożyli balsam z 5% filtra, wykrywano w moczu jego śladowe ilości, aż do chwili, gdy przestały być oznaczalne. Ensulizol chroni głównie przed UVB, a bisdisulizol przed UVA, więc ich zakresy się uzupełniają.

Dla kogo

• jako filtr UVA w produktach na bazie wody, także w sprayach
• osoby, które dobrze tolerują filtry organiczne
• nie dla osób, u których stwierdzono uczulenie na ten filtr

Stężenia

Limit UE (CosIng, załącznik VI, poz. 24): maksymalnie 10% w przeliczeniu na wolny kwas; wpis nie zawiera dodatkowych warunków stosowania ani ostrzeżeń. Komitet naukowy UE (SCCNFP) w 1999 r. uznał go za bezpieczny w stężeniu do 10% i nie zaproponował innych ograniczeń. Ponieważ chroni przed UVA, w kremie potrzebuje towarzystwa filtrów UVB.

Jak zacząć

1. W składzie INCI szukaj nazwy Disodium Phenyl Dibenzimidazole Tetrasulfonate i sprawdź, czy produkt ma też filtry UVB, np. ensulizol (Phenylbenzimidazole Sulfonic Acid).
2. Jeśli po nałożeniu pojawi się pokrzywka, obrzęk albo duszność, zmyj produkt i natychmiast szukaj pomocy lekarskiej: opisano ciężką reakcję alergiczną na ten filtr.
3. Ilość kremu, moment nakładania i ponawianie są takie same jak przy innych filtrach: opisuje je hasło Filtry organiczne.

Możliwe skutki uboczne

W ocenie komitetu naukowego UE z 1999 r. bisdisulizol nie drażnił, nie działał fototoksycznie, a testy alergii i fotoalergii wypadły ujemnie. Przegląd z 2024 r. wymienia jednak alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, a w 2005 r. opisano pierwszy przypadek ciężkiej reakcji anafilaktycznej: u 29-letniego mężczyzny z atopią kilka minut po nałożeniu kremu pojawiły się uogólniona pokrzywka, obrzęk i duszność, a test skaryfikacyjny z 2% bisdisulizolu był dodatni. Częstość takich reakcji nie jest znana. Przy wysypce odstaw produkt i zgłoś się do dermatologa.

Ciąża i karmienie

Nie znaleźliśmy badań u kobiet w ciąży ani karmiących. W ocenie komitetu naukowego UE z 1999 r. bisdisulizol nie działał teratogennie w badaniach na zwierzętach, a jego duża, rozpuszczalna w wodzie cząsteczka słabo przenika przez skórę. Przegląd o ochronie przeciwsłonecznej w ciąży poleca przede wszystkim filtry mineralne, z dodatkiem bezpiecznych filtrów organicznych. Przy wątpliwościach zapytaj lekarza.

Najczęstsze pytania

Czy bisdisulizol jest dozwolony w USA?

Nie ma go w monografii filtrów FDA: lista z 1999 r. obejmowała 16 substancji, a w czerwcu 2026 r. FDA dopisała do niej bemotrizinol. W UE i w Australii wolno go stosować do 10%.

Czy bisdisulizol chroni przed UVB?

To filtr UVA z maksimum pochłaniania przy 340 nm, dlatego w kremie potrzebuje filtrów UVB, np. ensulizolu.

Po co w kremach z bisdisulizolem trokserutyna?

Po pochłonięciu UV bisdisulizol część energii oddaje jako fluorescencję. Autorzy badania z 2024 r. uważają, że do takich receptur trzeba dodawać substancje wygaszające; trokserutyna, stosowana w tym celu, wyraźnie skracała fluorescencję na modelu skóry.

Co potwierdzają źródła

• Bisdisulizol to rozpuszczalny w wodzie filtr UVA z maksimum pochłaniania przy 340 nm, dimerowy analog ensulizolu (filtra UVB). S2 S3 S9 S8
• Limit UE: 10% w przeliczeniu na kwas (załącznik VI, poz. 24); SCCNFP uznał go za bezpieczny do 10% bez dodatkowych ograniczeń. S1 S2
• Duża, hydrofilowa cząsteczka słabo przenika przez skórę; u ochotników wykrywano tylko śladowe ilości w moczu. S3 S2 S4 S5
• Należy do najczęściej stosowanych filtrów rozpuszczalnych w wodzie i bywa składnikiem sprayów. S6 S4
• Po pochłonięciu UV fluoryzuje; do receptur dodaje się substancje wygaszające, np. trokserutynę. S7
• W ocenie z 1999 r. nie drażnił, nie był fototoksyczny ani teratogenny i nie uczulał; opisano jednak pojedynczy przypadek anafilaksji i wymienia się alergiczne kontaktowe zapalenie skóry. S2 S8 S9
• Nie ma go w monografii filtrów FDA; w UE i Australii dopuszczony do 10%. S13 S12 S3
• UVA przyspiesza fotostarzenie i nasila przebarwienia; w ciąży zaleca się głównie filtry mineralne. S11 S10

Źródła

1. S1Baza CosIng, Komisja Europejska · 2026CosIng: DISODIUM PHENYL DIBENZIMIDAZOLE TETRASULFONATE (załącznik VI, poz. 24)
2. S2Opinia SCCS (komitet naukowy UE) · 1999SCCNFP: Opinion concerning 2,2'-(1,4-Phenylene)bis-1H-benzimidazole-4,6-disulfonic acid, monosodium salt (Colipa S80)
3. S3Przegląd badań · 2025Endocrine and Reproductive Health Considerations of Sunscreen UV Filters: Insights from a Comprehensive Review 2014-2024
4. S4Badanie · 2006A liquid chromatography-fluorimetric method for the in vitro estimation of the skin penetration of disodium phenyldibenzimidazole tetrasulfonate from sunscreen formulations through human skin
5. S5Badanie · 2006Sequential-injection determination of traces of disodium phenyl dibenzimidazole tetrasulphonate in urine from users of sunscreens by on-line solid-phase extraction coupled with a fluorimetric detector
6. S6Badanie · 2008A reversed-phase ion-interaction chromatographic method for in-vitro estimation of the percutaneous absorption of water-soluble UV filters
7. S7Badanie · 2024Evaluating the Fluorescence Quenching of Troxerutin for Commercial UV Sunscreen Filters
8. S8Badanie · 2005Anaphylactic reaction caused by the UVA absorber disodium phenyl dibenzimidazole tetrasulfonate
9. S9Przegląd badań · 2024Sunscreens: A narrative review
10. S10Przegląd badań · 2025Photoprotection in pregnancy: addressing safety concerns and optimizing skin health
11. S11DermNet · 2023DermNet: Sunscreens: a complete overview (topical sunscreen agents)
12. S12FDA · 2026FDA: Questions and Answers: FDA's regulatory actions on over-the-counter sunscreen
13. S13FDA · 2024FDA, 21 CFR Part 352: Sunscreen Drug Products for Over-the-Counter Human Use (CFR 2024, govinfo)

Treść hasła sprawdzona ze źródłami 8 października 2026. Limity i warunki stosowania w UE podajemy według bazy CosIng i rozporządzenia (WE) nr 1223/2009.