Madekasozyd

Jak działa

Madekasozyd jest glikozydem kwasu madekasowego i w wąkrocie występuje w większej ilości niż inne triterpeny. W hodowlach ludzkich fibroblastów zwiększał wydzielanie kolagenu typu I o 25-30%, podobnie jak azjatykozyd, ale tylko on istotnie zwiększał też wydzielanie kolagenu typu III. W keratynocytach zwiększał ilość akwaporyny-3, lorykryny i inwolukryny, czyli białek związanych z nawilżeniem i barierą naskórka, a w fibroblastach wytwarzanie kwasu hialuronowego; hamował też cytokinę zapalną IL-1β w komórkach odpornościowych pobudzonych bakteriami trądzikowymi. W hodowli keratynocytów z melanocytami ograniczał wytwarzanie melaniny po UV, a w fibroblastach z bliznowców hamował ich migrację. U myszy podawany doustnie przyspieszał gojenie oparzeń. Słabo przenika jednak przez błony, dlatego bada się dla niego liposomy i inne nośniki.

Badania na ludziach dotyczą prawie wyłącznie preparatów łączonych, najczęściej z 5% pantenolem. Po laserze frakcyjnym CO2 krem z 5% pantenolem, madekasozydem i solami miedzi, cynku i manganu w ciągu 5-7 dni zmniejszał obrzęk, zaczerwienienie i strupy podobnie jak krem z 0,02% triamcynolonu, czyli kortykosteroidem (20 osób, porównanie połówek twarzy). Po kriochirurgii rogowacenia słonecznego balsam z pantenolem, madekasozydem i solami metali goił rany tak samo jak maść z antybiotykiem (60 osób). Maska z pantenolem, wyciągiem z wąkroty (madekasozydem) i bisabololem po laserze nieablacyjnym zmniejszała rumień i utratę wody w porównaniu z opatrunkiem z solą fizjologiczną. Jedyne znalezione badanie samego madekasozydu objęło 23 osoby: serum z 0,05% stosowane dwa razy dziennie przez 8 tygodni zmniejszało opaleniznę wywołaną UV na przedramieniu wyraźniej niż placebo.

Dla kogo

• skóra wrażliwa i łatwo się zaczerwieniająca
• skóra po zabiegach, np. laserowych, zgodnie z zaleceniami gabinetu lub lekarza
• osoby, które wolą wyizolowany związek o określonej zawartości niż wyciąg z wąkroty

Stężenia

W badaniach stosowano serum z 0,05% madekasozydu oraz krem z 0,1% madekasozydu i 5% witaminy C (opisany w haśle wąkrota azjatycka); w preparatach z pantenolem stężenia madekasozydu nie podano w streszczeniach. Typowych stężeń w kosmetykach nie znaleźliśmy w źródłach. W bazie CosIng madekasozyd ma funkcje przeciwutleniającą i pielęgnującą skórę i nie figuruje w załącznikach rozporządzenia kosmetycznego, więc prawo UE nie wyznacza limitu stężenia.

Jak zacząć

1. W składzie INCI szukaj nazwy Madecassoside; obok mogą występować Asiaticoside lub wyciąg Centella Asiatica Extract.
2. Stosuj rano i wieczorem; w badaniu serum nakładano dwa razy dziennie, a efekt oceniano po 8 tygodniach.
3. Po zabiegu laserowym lub kriochirurgii stosuj preparaty zalecone przez gabinet lub lekarza.
4. Przy skłonności do alergii zrób próbę na małym fragmencie skóry: opisywano alergię na preparaty z wąkroty.

Możliwe skutki uboczne

W badaniach balsamu i maski z madekasozydem i pantenolem nie opisano działań niepożądanych związanych z produktem albo występowały one równie często jak w grupie kontrolnej. Opisy alergii kontaktowej dotyczą wyciągów z wąkroty i preparatów z innymi jej triterpenami, np. kwasem madekasowym, kwasem azjatykowym i azjatykozydem; opisów alergii na sam madekasozyd nie znaleźliśmy. Przerwij stosowanie przy swędzeniu, wysypce lub nasileniu zaczerwienienia.

Ciąża i karmienie

Nie znaleźliśmy badań nad stosowaniem samego madekasozydu w ciąży. Dane o kremie z triterpenami wąkroty stosowanym w ciąży i o ryzyku doustnych preparatów z wąkrotą zebraliśmy w haśle wąkrota azjatycka. Przy wątpliwościach skonsultuj się z lekarzem.

Najczęstsze pytania

Czy madekasozyd rozjaśnia przebarwienia?

Jest jedno małe badanie: serum z 0,05% madekasozydu przez 8 tygodni zmniejszało opaleniznę wywołaną UV w porównaniu z placebo u 23 osób. Nie znaleźliśmy badań w ostudzie ani w przebarwieniach pozapalnych.

Czym madekasozyd różni się od azjatykozydu?

To dwa główne triterpenowe glikozydy wąkroty. W hodowlach fibroblastów oba zwiększały wydzielanie kolagenu typu I, ale tylko madekasozyd istotnie zwiększał wydzielanie kolagenu typu III.

Czy madekasozyd można łączyć z witaminą C?

Tak, w badaniu z losowym przydziałem i podwójnie ślepą próbą krem z 0,1% madekasozydu i 5% witaminy C stosowany przez 6 miesięcy u 20 kobiet poprawiał stan skóry fotostarzonej; szczegóły opisujemy w haśle wąkrota azjatycka.

Co potwierdzają źródła

• Madekasozyd to triterpenowy glikozyd wąkroty (aglikon: kwas madekasowy), występujący w niej w większej ilości niż inne triterpeny; w CosIng ma funkcje przeciwutleniającą i pielęgnującą, bez wpisów w załącznikach. S1 S2 S3
• W hodowlach fibroblastów zwiększał wydzielanie kolagenu typu I o 25-30% i, inaczej niż azjatykozyd, istotnie także kolagenu typu III. S4
• W hodowlach komórek zwiększał akwaporynę-3, lorykrynę, inwolukrynę i wytwarzanie kwasu hialuronowego, hamował IL-1β, ograniczał melanogenezę po UV i migrację fibroblastów z bliznowców. S5 S6 S7
• U myszy podawany doustnie przyspieszał gojenie oparzeń; słabo przenika przez błony, dlatego bada się dla niego liposomy. S8 S9
• Krem z 5% pantenolem, madekasozydem i solami metali po laserze CO2 zmniejszał objawy po zabiegu podobnie jak krem z 0,02% triamcynolonu, a balsam o podobnym składzie goił rany po kriochirurgii jak maść z antybiotykiem, bez działań niepożądanych związanych z produktem. S10 S11
• Maska z pantenolem, madekasozydem i bisabololem po laserze nieablacyjnym zmniejszała rumień i utratę wody w porównaniu z solą fizjologiczną, bez różnicy w częstości działań niepożądanych. S12
• Serum z 0,05% madekasozydu dwa razy dziennie przez 8 tygodni zmniejszało opaleniznę wywołaną UV w porównaniu z placebo u 23 osób; krem z 0,1% madekasozydu i 5% witaminy C badano przez 6 miesięcy. S6 S14
• Opisy alergii kontaktowej dotyczą preparatów z wąkroty zawierających kwas madekasowy, kwas azjatykowy i azjatykozyd. S13

Źródła

1. S1Baza CosIng, Komisja Europejska · 2026CosIng: MADECASSOSIDE
2. S2Przegląd badań · 2023Therapeutic properties and pharmacological activities of asiaticoside and madecassoside: A review
3. S3Badanie · 2013In vivo disposition and metabolism of madecassoside, a major bioactive constituent in Centella asiatica (L.) Urb.
4. S4Badanie · 1995[Comparative activity of asiaticoside and madecassoside on type I and III collagen synthesis by cultured human fibroblasts]
5. S5Badanie · 2019Propionibacterium acnes related anti-inflammation and skin hydration activities of madecassoside, a pentacyclic triterpene saponin from Centella asiatica
6. S6Badanie · 2013Madecassoside inhibits melanin synthesis by blocking ultraviolet-induced inflammation
7. S7Badanie · 2012Madecassoside suppresses migration of fibroblasts from keloids: involvement of p38 kinase and PI3K signaling pathways
8. S8Badanie · 2008Madecassoside isolated from Centella asiatica herbs facilitates burn wound healing in mice
9. S9Badanie · 2016Increased cutaneous wound healing effect of biodegradable liposomes containing madecassoside: preparation optimization, in vitro dermal permeation, and in vivo bioevaluation
10. S10Badanie · 2019Efficacy and safety of moisturizer containing 5% panthenol, madecassoside, and copper-zinc-manganese versus 0.02% triamcinolone acetonide cream in decreasing adverse reaction and downtime after ablative fractional carbon dioxide laser resurfacing: A split-face, double-blinded, randomized, controlled trial
11. S11Badanie · 2025Randomized-Controlled Trial Comparing Safety and Efficacy of Repairing Balm vs Topical Antimicrobial for Post-Procedural Wounds
12. S12Badanie · 2025Evaluation of the Efficacy and Safety of a Panthenol-Enriched Mask for Skin Barrier Recovery After Facial Laser Treatment: Results of a Double-Blind Randomized Controlled Study
13. S13Badanie · 1985Contact dermatitis due to (...)
14. S14Badanie · 2008Clinical, biometric and structural evaluation of the long-term effects of a topical treatment with ascorbic acid and madecassoside in photoaged human skin

Treść hasła sprawdzona ze źródłami 8 października 2026. Limity i warunki stosowania w UE podajemy według bazy CosIng i rozporządzenia (WE) nr 1223/2009.