Salicylan etyloheksylu

Jak działa

Salicylan etyloheksylu pochłania część promieniowania UVB, a przed UVA nie chroni. Raport CIR określa go jako filtr o niskiej sile działania, dlatego służy jako uzupełnienie innych filtrów. W bazie CosIng ma też funkcję stabilizatora światła, a według CIR w USA bywa również składnikiem zapachowym.

W badaniu na ludzkiej skórze in vitro nie przeniknął przez skórę w ciągu 6 godzin. Przy maksymalnym stosowaniu sprayów na 75% powierzchni ciała, cztery razy dziennie, jego stężenie w osoczu sięgało jednak 4,6-5,8 ng/ml, powyżej progu 0,5 ng/ml przyjętego przez amerykańską FDA. W małym badaniu na trzech ochotnikach wchłaniał się z opóźnieniem (najwięcej wydalali go z moczem po 10-11 godzinach), a autorzy ostrzegają, że przy codziennym smarowaniu dużych powierzchni ciała może się kumulować.

Dla kogo

• kremy z kilkoma filtrami organicznymi: salicylan etyloheksylu uzupełnia ochronę UVB
• osoby bez uczulenia na salicylany
• w ciąży i podczas karmienia lepiej rozważyć filtry mineralne

Stężenia

Limit UE: 5%, bez ograniczeń co do rodzaju produktu. Tak stanowi załącznik VI, pozycja 20, według CosIng. Komitet naukowy UE (wówczas SCCNFP) ocenił w 1998 r. salicylan etyloheksylu jako filtr UV stosowany do 5% i uznał margines bezpieczeństwa za bardzo wysoki. Według raportu CIR z 2003 r. w USA stosowano go w kosmetykach w stężeniach od 0,001 do 8%.

Jak zacząć

1. W składzie szukaj nazwy Ethylhexyl Salicylate; w USA ten sam filtr nazywa się oktisalat.
2. Sam nie chroni przed UVA, więc wybieraj krem opisany jako chroniący także przed UVA.
3. Jeśli masz uczulenie na salicylany albo kremy z filtrem wywołują u ciebie wysypkę, poproś dermatologa o testy płatkowe.
4. Ilość kremu, porę nakładania i ponawianie opisujemy w haśle Filtry organiczne.

Możliwe skutki uboczne

Uczula rzadko: według raportu CIR nie uczulał zdrowej skóry, a w stężeniu 4% nie podrażniał, a SCCNFP opisał ujemne testy fototoksyczności i fotoalergii u ludzi. Uczulenia opisano jednak u pacjentek z łysieniem czołowym bliznowaciejącym: w jednym badaniu odczyn na ten filtr miało 9 z 33 badanych osób. W większym badaniu 133 osób z tą chorobą uczulenie na salicylany (u 9,8%) wiązało się z odczuwaną nietolerancją kremów z filtrem i słońca, ale unikanie alergenów nie dawało poprawy po 4 miesiącach, a znaczenie tych uczuleń pozostaje niepewne. Przy wysypce odstaw produkt i zgłoś się do dermatologa.

Ciąża i karmienie

Danych o stosowaniu salicylanu etyloheksylu w ciąży jest mało. W teście na ludzkich komórkach nie działał estrogennie, w teście antyandrogennym nie wykazał silnego działania, a w badanych próbkach łożyska go nie wykryto. Przegląd o ochronie przeciwsłonecznej w ciąży (powstały z udziałem producenta kosmetyków) poleca kobietom w ciąży przede wszystkim filtry mineralne. Przy wątpliwościach zapytaj lekarza.

Najczęstsze pytania

Czy oktisalat to to samo co salicylan etyloheksylu?

Tak, oktisalat to nazwa używana w USA. FDA w propozycjach z 2019 i 2021 r. zaliczyła go do filtrów, dla których potrzebuje więcej danych o bezpieczeństwie i skuteczności, zastrzegając, że nie uznaje ich za niebezpieczne. Do września 2026 r. nie podjęła ostatecznej decyzji.

Czy salicylan etyloheksylu zaburza gospodarkę hormonalną?

U ludzi nie ma na to przekonujących danych: w teście na ludzkich komórkach nie działał estrogennie i nie wykazał silnego działania antyandrogennego. Przegląd badań środowiskowych wymienia go jednak wśród filtrów, które w badaniach ekotoksykologicznych działały toksycznie na organizmy w środowisku, m.in. zaburzając gospodarkę hormonalną, a ostatnia opinia komitetu naukowego UE podana w CosIng pochodzi z 1998 r.

Czy szkodzi środowisku?

Wykrywa się go w wodach niemal na całym świecie, a oczyszczalnie słabo go usuwają; przy rumuńskim wybrzeżu Morza Czarnego średnio 203 ng/l. Kumuluje się w organizmach wodnych, choć słabiej niż homosalat, a wybrane bakterie rozkładały go w laboratorium. Skutki w naturze są niepewne.

Co potwierdzają źródła

• Salicylan etyloheksylu (oktisalat) częściowo pochłania UVB, nie chroni przed UVA i jest słabym filtrem; w CosIng ma też funkcję stabilizatora światła. S10 S3 S1
• Limit UE: 5% bez ograniczeń co do rodzaju produktu (homosalat: do 7,34% tylko w produktach do twarzy, bez sprayów z propelentem); SCCNFP w 1998 r. uznał margines bezpieczeństwa za bardzo wysoki. S1 S2 S16
• In vitro nie przeniknął przez skórę w 6 godzin, ale przy maksymalnym stosowaniu sprayów stężenie w osoczu sięgało 4,6-5,8 ng/ml; wchłania się z opóźnieniem. S6 S4 S5
• Nie uczulał zdrowej skóry i nie podrażniał w stężeniu 4%; testy fototoksyczności i fotoalergii u ludzi były ujemne. S3 S2
• Uczulenie opisano u części pacjentek z łysieniem czołowym bliznowaciejącym, ale znaczenie tych uczuleń jest niepewne. S8 S9
• W teście komórkowym nie działał estrogennie ani silnie antyandrogennie i nie wykryto go w próbkach łożyska; w ciąży przegląd poleca głównie filtry mineralne. S7 S15
• FDA (2019, 2021): potrzebne dodatkowe dane o oktisalacie, bez uznania go za niebezpieczny. S11 S10
• Wykrywany w wodach niemal na całym świecie, słabo usuwany w oczyszczalniach, kumuluje się w organizmach wodnych (słabiej niż homosalat), a w badaniach ekotoksykologicznych działał m.in. hormonalnie; wybrane bakterie go rozkładają. S12 S13 S14

Źródła

1. S1Baza CosIng, Komisja Europejska · 2026CosIng: ETHYLHEXYL SALICYLATE (załącznik VI, poz. 20)
2. S2Opinia SCCS (komitet naukowy UE) · 1998SCCNFP: Opinion concerning 2-ethylhexyl salicylate
3. S3Raport CIR · 2003Safety assessment of Salicylic Acid, Butyloctyl Salicylate, Calcium Salicylate, C12-15 Alkyl Salicylate, Capryloyl Salicylic Acid, Hexyldodecyl Salicylate, Isocetyl Salicylate, Isodecyl Salicylate, Magnesium Salicylate, MEA-Salicylate, Ethylhexyl Salicylate, Potassium Salicylate, Methyl Salicylate, Myristyl Salicylate, Sodium Salicylate, TEA-Salicylate, and Tridecyl Salicylate
4. S4Badanie · 2020Effect of Sunscreen Application on Plasma Concentration of Sunscreen Active Ingredients: A Randomized Clinical Trial
5. S5Badanie · 2024Toxicokinetics of 2-ethylhexyl salicylate (EHS) and its seven metabolites in humans after controlled single dermal exposure to EHS
6. S6Badanie · 2003Skin penetration and sun protection factor of five UV filters: effect of the vehicle
7. S7Badanie · 2013Simultaneous determination of the UV-filters benzyl salicylate, phenyl salicylate, octyl salicylate, homosalate, 3-(4-methylbenzylidene) camphor and 3-benzylidene camphor in human placental tissue by LC-MS/MS. Assessment of their in vitro endocrine activity
8. S8Badanie · 2024Sensitisation to ethylhexyl salicylate: Another piece of the frontal fibrosing alopecia puzzle
9. S9Badanie · 2026Contact Sensitization in Patients With Frontal Fibrosing Alopecia: Patch Test Results With an Extended Baseline Series in Consecutive Patients
10. S10DermNet · 2023DermNet: Sunscreens: a complete overview (topical sunscreen agents)
11. S11FDA · 2026FDA: Questions and Answers: FDA's regulatory actions on over-the-counter sunscreen
12. S12Przegląd badań · 2019Review of environmental effects of oxybenzone and other sunscreen active ingredients
13. S13Przegląd badań · 2026A review of environmental occurrence and toxicity of 2-ethylhexyl salicylate, homomenthyl salicylate and ethylhexyl methoxycinnamate
14. S14Badanie · 2023Microbial consortia degrade several widely used organic UV filters, but a number of hydrophobic filters remain recalcitrant to biodegradation
15. S15Przegląd badań · 2025Photoprotection in pregnancy: addressing safety concerns and optimizing skin health
16. S16Baza CosIng, Komisja Europejska · 2026CosIng: HOMOSALATE (załącznik VI, poz. 3)

Treść hasła sprawdzona ze źródłami 8 października 2026. Limity i warunki stosowania w UE podajemy według bazy CosIng i rozporządzenia (WE) nr 1223/2009.